«Χρονοδιακόπτης» στις εξετάσεις για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ-Τι αλλάζει

Νέα πλαφόν σε διαγνωστικές εξετάσεις έχει θέσει ο Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) με απόφαση του περασμένου Σεπτεμβρίου που εφαρμόζεται εδώ και λίγες εβδομάδες, έχοντας ήδη δημιουργήσει διαφωνίες σε εργαστηριακούς γιατρούς.

Το νέο όριο που τέθηκε για συγκεκριμένες εξετάσεις αίματος θεωρείται κατά κοινή παραδοχή προς τη σωστή κατεύθυνση, καθώς γίνονταν πολλές επιπλέον εξετάσεις έως σήμερα, χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ιατρικός λόγος, με αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά η δαπάνη και κατ’ επέκταση το clawback (αυτόματες επιστροφές) που καλούνται να πληρώσουν οι ιδιοκτήτες των εργαστηρίων.

Παρόλο που οι γιατροί της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας εκτιμούν ότι το νέο «ψαλίδισμα» εξετάσεων έγινε ορθώς, αρκετοί εξ αυτών υποστηρίζουν πως συγκεκριμένα για εξετάσεις του θυρεοειδούς η νέα απόφαση του ΕΟΠΥΥ είναι ανεφάρμοστη. Συγκεκριμένα, εμφανίζονται προσκόμματα στη συνταγογράφηση των εξετάσεων FT3 και FT4, αφού στα παραπεμπτικά αναγράφεται ότι πρέπει να γίνονται «επί παθολογικής TSH».

Εργαστηριακοί γιατροί θεωρούν ότι είναι αδύνατο για τις εξετάσεις αυτές να μην είναι στην κρίση του γιατρού να τις γράφει ανεξαρτήτως αποτελέσματος TSH, καθώς τα φυσιολογικά όρια που αναγράφονται στα αποτελέσματα διαγνωστικών εξετάσεων πολλές φορές δεν ισχύουν για συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού (πχ έγκυες γυναίκες ή παιδιά), ενώ όταν είναι στο όριο θεωρείται ότι ο θεράπων γιατρός πρέπει να έχει την ευχέρεια να συνεκτιμά τιμές εξετάσεων. Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, ότι ειδικά για την FT3 το ΦΕΚ με τη σχετική απόφαση αναφέρει πως είναι δυνατόν να συνταγογραφείται χωρίς χρονικό περιορισμό εάν μπαίνει η διάγνωση «κύηση».

Επιπλέον, δημιουργούνται προβλήματα στην πράξη για τα εργαστήρια καθώς δεν μπορούν να γνωρίζουν αποτέλεσμα εξέτασης TSH που πιθανόν έγινε σε προηγούμενο χρόνο.

«Το τελευταίο διάστημα έρχονται στα εργαστήριά μας παραπεμπτικά στα οποία στις εξετάσεις FT3 και FT4 αναγράφεται (αυτόματα όπως μας ενημερώνουν οι κλινικοί γιατροί) το σχόλιο: «επί παθολογικής TSH».

Κατ’ αρχήν μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιευθεί καμία εγκύκλιος από τον ΕΟΠΥΥ που να ορίζει και να ερμηνεύει τα πλαίσια εφαρμογής της ανωτέρω διαδικασίας, να αναφέρει τις επιπτώσεις και κυρίως να καλύπτει τον Εργαστηριακό γιατρό κατά την εφαρμογή της (πχ άρνηση εκτέλεσης εξέτασης). Εν τούτοις έχουμε σοβαρές ενστάσεις γι’ αυτή καθ’ εαυτή την ουσία της διαδικασίας: Ουσιαστικά ο ΕΟΠΥΥ μας μεταθέτει την ευθύνη της διάγνωσης της ασθένειας του ασφαλισμένου, αναθέτοντάς μας ελεγκτικές αρμοδιότητες χωρίς να υφίσταται νομικό υπόβαθρο, στο όνομα οικονομικών περιστολών. Αυτό όμως είναι παράνομο και επικίνδυνο διότι καλούμεθα από τον ΕΟΠΥΥ να αποφασίσουμε επί ενός αντικειμένου στο οποίο δεν έχουμε τη συνολική γνώση του ιστορικού και της κλινικοεργαστηριακής εικόνας του ασφαλισμένου και εν τέλει την δυνατότητα να παρέμβουμε στη γνωμάτευση και παραπομπή του θεράποντος ιατρού», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Συντονιστικό Όργανο για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ).

Σύμφωνα με τους εργαστηριακούς γιατρούς, πρακτικά η νέα απόφαση τους φέρνει σε σύγκρουση αφ’ ενός μεν με τον θεράποντα ιατρό «ο οποίος κατά την προσωπική του ιατρική κρίση ζητά αυτές τις εξετάσεις, και αφ’ετέρου δε με τον ασθενή ο οποίος φυσικά και λογικά απαιτεί να εκτελεστούν όλες οι εξετάσεις του, πάραυτα», όπως λένε.

Οι εργαστηριακοί γιατροί θέτουν ακόμη ένα ζήτημα. Εάν με όρια της TSH πχ 0,5 έως 4,5 υπάρχουν οριακά αποτελέσματα πχ 0,3 ή 4,4 ή 4,6 κλπ «μας είναι αδύνατον να πάρουμε την ευθύνη έναντι γιατρού και ασθενούς να αποφασίσουμε αν θα εκτελέσουμε μία εξέταση στηριζόμενοι αποκλειστικά σε ένα νούμερο, (το οποίο μάλιστα υπόκειται φυσιολογικά, σε μία εργαστηριακή διακύμανση !!! της τάξεως του 10% ), χωρίς καμία επιστημονική και νομική κατοχύρωση», όπως σημειώνουν.

Χρονικοί περιορισμοί προς τη σωστή κατεύθυνση

Οι νέοι περιοριστικοί κανόνες για την επανάληψη των εξετάσεων υιοθετήθηκαν από το υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΠΥΥ με στόχο να μειωθεί το clawback, βάση του οποίου διαγνωστικά εργαστήρια και κέντρα επιστρέφουν χρήματα στο σύστημα υγείας όταν υπάρχει υπέρβαση της προϋπολογισθείσας δαπάνης. Για το «ψαλίδισμα» των περισσότερων εξετάσεων συμφωνούν οι εργαστηριακοί γιατροί αλλά και οι κλινικοί γιατροί, καθώς όντως υπήρχε «σπατάλη» σε διαγνωστικές εξετάσεις.

Ωστόσο, για ορισμένους ασφαλισμένους για τους οποίους κρίνεται ότι πρέπει να επαναλάβουν συχνότερα κάποιες εξετάσεις σε σχέση με το όριο του ΕΟΠΥΥ δημιουργείται πρόβλημα, με δυσκολία για τον θεράποντα γιατρό που παρακολουθεί την πορεία ενός ασθενούς. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι χρονικοί περιορισμοί δεν αφορούν σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού όπως οι ογκολογικοί ασθενείς, οι αιματολογικοί, οι έγκυες γυναίκες, άτομα με ανοσοκαταστολή ή σοβαρά καρδιολογικά προβλήματα. Είναι κάτι που αναφέρεται ρητά και στην τελευταία απόφαση.

Οι χρονικοί περιορισμοί τίθενται σε μια σειρά εξετάσεων. Για παράδειγμα, η γενική αίματος μπορεί να επαναλαμβάνεται ανά τέσσερις ημέρες, η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη που αφορά στην παρακολούθηση του σακχάρου στο αίμα ανά τρεις μήνες, χοληστερόλη και τριγλυκερίδια δύο φορές το έτος, βιταμίνη Β12 μία φορά το χρόνο, φυλλικό οξύ μια φορά το χρόνο.