Διαβήτης: Γιατί οι ξενύχτηδες κινδυνεύουν περισσότερο

Όσοι αγαπούν το ξενύχτι και δυσκολεύονται να κοιμηθούν πριν από τις πρώτες πρωινές ώρες, μπορεί εκτός από την έλλειψη ξεκούρασης να έχουν και  άλλες βλαβερές συνέπειες στην υγεία τους.Μεταξύ αυτών έχει διαπιστωθεί ότι η έλλειψη ύπνου συνδέεται και με το διαβήτη.

Αυτό διαπίστωσαν επιστήμονες του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου του Λέιντεν στην Ολλανδία, οι οποίοι εξέτασαν 5.000 υπέρβαρα άτομα που συμμετείχαν σε μελέτη με τίτλο Epidemiology of Obesity, με σκοπό να κατανοήσουν πως το σωματικό λίπος συμβάλλει στην εμφάνισης ασθενειών.

Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 56 ετών και μέσο Δείκτη Μάζας Σώματος στο 30,  που βρίσκεται στο όριο μεταξύ υπέρβαρων και παχύσαρκων. Τους ζητήθηκε να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με το πόσες και ποιες ώρες κοιμούνται κάθε βράδυ και τι ώρα ξυπνούν, καθώς είχαν ενδείξεις ότι οι «ξενύχτηδες» είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαβήτη.

Οι ερευνητές χώρισαν τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες και τους παρακολουθούσαν για 6,6 χρόνια. Στην πρώτη ομάδα, το 20% των συμμετεχόντων κοιμόταν γύρω στις 2:30 π.μ, στην δεύτερη, το 20% κοιμόταν μεταξύ 2:30-4 π.μ. και στην τελευταία ομάδα στο 60% ήταν όσοι κοιμόντουσαν μετά τις 4 το πρωί.

Εκτός από παράγοντες όπως το σωματικό λίπος, η διατροφή, η ηλικία, το φύλο, η εκπαίδευση και ο τρόπος ζωής, όπως το κάπνισμα, η ποιότητα και η διάρκεια του ύπνου και η πρόσληψη αλκοόλ, οι ερευνητές διαπίστωσαν, ότι όσοι κοιμόντουσαν πολύ αργά τα βράδια είχαν 46% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 από εκείνους που κοιμόντουσαν λίγο νωρίτερα.

Διαπίστωσαν επίσης, ότι εκείνοι που κοιμόντουσαν μετά τις 4 το πρωί ήταν συνήθως υπέρβαροι με υψηλότερο ΔΜΣ από τις άλλες δύο ομάδες, ενώ είχαν περισσότερο σπλαχνικό λίπος και 14% υψηλότερη περιεκτικότητα σε ηπατικό λίπος από εκείνων που κοιμόντουσαν από τις 2,30 έως τις 4.00.

Γιατί οι ξενύχτηδες κινδυνεύουν περισσότερο από διαβήτη

Σύμφωνα με το oloygeia, αν και η έρευνα έχει αποδείξει ότι όσοι κοιμούνται πολύ αργά έχουν πράγματι μεγαλύτερες πιθανότητες για εμφάνιση διαβήτη, η αιτία πίσω από αυτό παραμένει άγνωστη. Μια απλή θεωρία, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι ότι οι ξενύχτηδες μπορεί απλώς να τρώνε περισσότερο.

«Όσοι κοιμούνται μετά τις 4 το πρωί είναι πιθανό να τρώνε μέχρι πολύ αργά το βράδυ», υποστηρίζει ο επικεφαλής ερευνητής Jeroen van der Velde.

«Αν και δεν το μετρήσαμε αυτό στη μελέτη μας, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η χρονικά περιορισμένη κατανάλωση φαγητού, το να μην τρώτε τίποτα μετά από μια συγκεκριμένη ώρα, όπως οι 6 μ.μ., μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολικά οφέλη. Οι ξενύχτηδες που ανησυχούν για τον αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 μπορούν να δοκιμάσουν ή, τουλάχιστον, να προσπαθήσουν να απέχουν από το φαγητό αργά το βράδυ» υποστήριξε.

Το να κοιμάται κανείς νωρίτερα είναι σίγουρα μια καλή ιδέα. Μια άλλη έρευνα του 2022, είχε επίσης συνδέσει τον τρόπο ζωής και το ξενύχτι με τον διαβήτη και τον αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων ενώ μια Τρίτη μελέτη που δημοσιεύτηκε στις αρχές του 2024, συνέδεσε το ξενύχτι με αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

«Πιστεύουμε ότι παίζουν σημαντικό ρόλο και άλλοι μηχανισμοί», λέει ο van der Velde. «Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι ο κιρκάδιος ρυθμός ή το σωματικό ρολόι σε όσους κοιμούνται πολύ αργά δεν είναι συγχρονισμένος με το εργασιακό και κοινωνικό πρόγραμμα που ακολουθεί η κοινωνία. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε κιρκαδική κακή ευθυγράμμιση, η οποία γνωρίζουμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολικές διαταραχές και τελικά σε διαβήτη τύπου 2» αναφέρουν οι επιστήμονες που θα παρουσιάσουν τα ευρήματα τους στην ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη που θα πραγματοποιηθεί στη Μαδρίτη αυτή την εβδομάδα.