Μελέτη αποκαλύπτει γιατί ορισμένοι ιοί κρύβονται μέσα στο σώμα μας για όλη μας τη ζωή

Ακόμη και οι πιο υγιείς άνθρωποι συνήθως είναι φορείς ιών στον οργανισμό τους, ο οποίοι μπορεί να εκδηλωθούν ως ασθένεια, μπορεί και όχι. Κυρίως παραμένουν αδρανείς, αποφεύγοντας τον εντοπισμό, για να μην εξαλειφθούν εντελώς.

Μια νέα μελέτη ρίχνει περισσότερο φως σε αυτούς τους κρυμμένους ιούς, στην έκταση της παρουσίας τους και στον τρόπο με τον οποίο η γενετική και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν την ικανότητα του οργανισμού να τους συγκρατεί, αναφέρει το Science Alert.

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ ανέλυσε δεδομένα από δείγματα αίματος και σάλιου περισσότερων από 917.000 ανθρώπων, αξιοποιώντας τρεις ιατρικές βάσεις δεδομένων. Οι ερευνητές εξέτασαν τα γενετικά ίχνη ιών που κυκλοφορούσαν στον οργανισμό χωρίς οι λοιμώξεις αυτές να έχουν εξελιχθεί σε ασθένεια, υπολογίζοντας το ιικό φορτίο, δηλαδή την ποσότητα του ιικού DNA που υπάρχει στο σώμα.

82 θέσεις στο γονιδίωμα που σχετίζονται με ιούς

Η ανάλυση έδειξε ότι το ιικό φορτίο συνδέεται με συγκεκριμένες περιοχές του ανθρώπινου γονιδιώματος. Συνολικά εντοπίστηκαν 82 γενετικές θέσεις που σχετίζονται με το φορτίο ιικού DNA, κυρίως στο Μείζον Σύμπλεγμα Ιστοσυμβατότητας (MHC), ένα κρίσιμο κέντρο ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η γενετική σύσταση κάθε ανθρώπου παίζει σημαντικό ρόλο στο πόσο αποτελεσματικά καταστέλλει τους ιούς που παραμένουν λανθάνοντες στον οργανισμό.

Παράλληλα, η μελέτη ανέδειξε και ειδικά μοτίβα για διαφορετικούς ιούς. Ο ιός Έπσταϊν-Μπαρ, για παράδειγμα, φαινόταν να γίνεται συχνότερος με την ηλικία, ενώ ο ερπητοϊός HHV-7 μειωνόταν από τη μέση ηλικία και μετά. Το ιικό φορτίο του Έπσταϊν-Μπαρ αυξανόταν επίσης τον χειμώνα και μειωνόταν το καλοκαίρι, σε αντίθεση με άλλους ιούς που εμφάνιζαν πιο σταθερή συμπεριφορά.

Σχέση ιών και ασθενειών

Χρησιμοποιώντας τη στατιστική μέθοδο της μεντελικής τυχαιοποίησης, οι ερευνητές διερεύνησαν και τη σχέση ανάμεσα στους ιούς και σε συγκεκριμένες ασθένειες. Διαπίστωσαν ότι υψηλό ιικό φορτίο του Έπσταϊν-Μπαρ συνιστά άμεσο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση λεμφώματος Χότζκιν αργότερα στη ζωή. Αντίθετα, δεν βρέθηκε αντίστοιχη άμεση σχέση ανάμεσα στο ιικό φορτίο του ίδιου ιού και στη σκλήρυνση κατά πλάκας, παρότι ο Έπσταϊν-Μπαρ θεωρείται γνωστός εκλυτικός παράγοντας για τη νόσο. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, δείχνει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση μεγαλύτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το ανοσοποιητικό σύστημα στον ιό και όχι απλώς η ποσότητά του.

Η μελέτη κατέγραψε επίσης τη συμβολή μη γενετικών παραγόντων, όπως η ηλικία, το φύλο και το κάπνισμα. Οι περισσότεροι από τους ιούς που εξετάστηκαν βρέθηκαν συχνότερα στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες. Τρεις ανελλοϊοί (οικογένεια ιών που ανακαλύφθηκε το 1997) ανιχνεύονται στο 80% έως 90% του γενικού πληθυσμού, αν και η ακριβής σχέση τους με νόσους παραμένει ασαφής.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η ανάλυση περιορίστηκε σε ιούς DNA, καθώς βασίστηκε σε δεδομένα γονιδιωματικής αλληλούχισης. Αυτό σημαίνει ότι ιοί RNA, όπως οι κορωνοϊοί, δεν περιλήφθηκαν στην έρευνα. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, ανοίγει τον δρόμο για καλύτερη κατανόηση του γιατί άνθρωποι που φέρουν τους ίδιους ιούς δεν έχουν απαραίτητα και τον ίδιο κίνδυνο να νοσήσουν.