Νέα επιστημονική μελέτη συνδέει το εμβόλιο της Pfizer για την COVID-19 με σοβαρή βλάβη στα μάτια

Επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το εμβόλιο της Pfizer για την COVID-19 μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο βλάβης στα μάτια, οδηγώντας ενδεχομένως σε απώλεια όρασης.

Η νέα μελέτη εξέτασε συγκεκριμένα πώς το εμβόλιο επηρεάζει τον κερατοειδή χιτώνα – το διαφανές μπροστινό τμήμα του ματιού που επιτρέπει στο φως να εισέλθει.

Σε 64 άτομα, Τούρκοι επιστήμονες μέτρησαν αλλαγές στο ενδοθήλιο του κερατοειδούς (το εσωτερικό στρώμα) πριν από τη λήψη της πρώτης δόσης Pfizer και δύο μήνες μετά τη δεύτερη.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η λήψη και των δύο δόσεων του εμβολίου οδήγησε σε πάχυνση του κερατοειδούς, μείωση των ενδοθηλιακών κυττάρων και αύξηση της διακύμανσης στο μέγεθος αυτών των εξειδικευμένων κυττάρων.

Βραχυπρόθεσμα, αυτές οι αλλαγές υποδηλώνουν ότι το εμβόλιο της Pfizer ενδέχεται να εξασθενεί προσωρινά το ενδοθήλιο, αν και οι συμμετέχοντες δεν παρουσίασαν εμφανή προβλήματα όρασης κατά τη διάρκεια της μελέτης.

Για άτομα με υγιή μάτια, αυτές οι μικρές αλλαγές πιθανόν δεν επηρεάζουν άμεσα την όραση. Ωστόσο, εάν αποδειχθεί ότι επιμένουν για χρόνια, μπορεί να οδηγήσουν σε οίδημα κερατοειδούς ή θολή όραση, ιδίως σε άτομα με προϋπάρχοντα οφθαλμολογικά προβλήματα ή με μεταμόσχευση κερατοειδούς.

Η πάχυνση και η μείωση της πυκνότητας των κυττάρων ενδέχεται να συμβάλλουν στην εμφάνιση οφθαλμικών παθήσεων όπως οίδημα κερατοειδούς, φυσαλιδώδης κερατοπάθεια ή αποσυμπίεση κερατοειδούς, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη απώλεια όρασης σε σοβαρές περιπτώσεις.

Οι ερευνητές προειδοποίησαν στην έρευνα, που δημοσιεύτηκε την Τετάρτη στο περιοδικό Ophthalmic Epidemiology:

«Το ενδοθήλιο θα πρέπει να παρακολουθείται στενά σε άτομα με χαμηλό αριθμό ενδοθηλιακών κυττάρων ή με ιστορικό μεταμόσχευσης κερατοειδούς.»

Ένας οφθαλμίατρος μπορεί να χρησιμοποιήσει ειδικό μικροσκόπιο, το specular microscopy, για να ελέγξει τον αριθμό ενδοθηλιακών κυττάρων.

Αν έχετε θολή όραση ή ενόχληση στα μάτια, το τεστ αυτό μπορεί επίσης να δείξει την υγεία των κυττάρων.

Ο χαμηλός αριθμός μπορεί να οφείλεται σε γήρανση, ασθένειες των ματιών (όπως η δυστροφία Fuchs), χειρουργικές επεμβάσεις, τραυματισμούς ή λοιμώξεις. Αυτά τα κύτταρα δεν αναγεννώνται, οπότε κάθε απώλεια είναι μόνιμη.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το εμβόλιο της Pfizer-BioNTech αύξησε το πάχος του κερατοειδούς από 528 σε 542 μικρόμετρα (αύξηση περίπου 2%).

Αυτή η μικρή πάχυνση δεν είναι απαραίτητα επιβλαβής. Ο κερατοειδής μπορεί να παχύνει προσωρινά λόγω φλεγμονής, συγκέντρωσης υγρών ή στρες στο ενδοθήλιο από μικρές λοιμώξεις ή τραυματισμούς.

Αν, ωστόσο, παραμείνει παχύς για μήνες ή χρόνια, μπορεί να γίνει λιγότερο διαφανής, επηρεάζοντας την όραση.

Η ερευνητική ομάδα δεν συνιστά κατά του εμβολιασμού και τονίζει ότι χρειάζονται μακροπρόθεσμες μελέτες για να διαπιστωθεί αν αυτές οι αλλαγές παραμένουν με την πάροδο του χρόνου.

Ο αριθμός των ενδοθηλιακών κυττάρων μειώθηκε από 2.597 σε 2.378 ανά τετραγωνικό χιλιοστό – απώλεια περίπου 8%.

Οι φυσιολογικές τιμές κυμαίνονται μεταξύ 2.000 και 3.000 κυττάρων ανά mm² σε υγιείς ενήλικες, άρα η μέτρηση θεωρείται ακόμη ασφαλής για τους περισσότερους.

Ωστόσο, για άτομα με ήδη μειωμένο αριθμό λόγω παλιότερων παθήσεων ή επεμβάσεων, αυτή η απώλεια μπορεί να αποτελεί κίνδυνο για την όραση.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα κύτταρα ήταν λιγότερο ομοιόμορφα μετά τον εμβολιασμό: ο συντελεστής μεταβολής μεγέθους τους αυξήθηκε από 39 σε 42.

Όταν πεθαίνουν κύτταρα, τα γειτονικά εκτείνονται για να καλύψουν τα κενά, οδηγώντας σε μεγαλύτερες διαφορές μεγέθους — σημάδι ότι το ενδοθήλιο ίσως δεν λειτουργεί υγιώς.

Μετά τον εμβολιασμό, λιγότερα κύτταρα διατήρησαν το εξάγωνο σχήμα τους (χαρακτηριστικό υγιών ενδοθηλιακών κυττάρων), με το ποσοστό να μειώνεται από 50% σε 48%.

Αν και η μείωση κατά 2% δεν θεωρείται άμεση βλάβη, υποδηλώνει πιθανή κυτταρική καταπόνηση λόγω στρες στους 2–3 μήνες μετά το εμβόλιο.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι τα ευρήματα έχουν ισχυρή ένδειξη αιτιακής σχέσης με το εμβόλιο, και δεν πρόκειται απλώς για στατιστική ανωμαλία.

Αν τα σημάδια στρες και φλεγμονής υποχωρήσουν γρήγορα μετά τον εμβολιασμό, οι αλλαγές δεν αναμένεται να είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς.

Για να φτάσουν σε αυτά τα αποτελέσματα, οι επιστήμονες μελέτησαν 128 μάτια από 64 άτομα, πριν τον εμβολιασμό και περίπου 75 ημέρες μετά τη δεύτερη δόση Pfizer-BioNTech.

Χρησιμοποίησαν το Sirius corneal topography για τη μέτρηση πάχους και σχήματος του κερατοειδούς και το Tomey EM-4000 specular microscope για την καταγραφή του αριθμού, του μεγέθους και του σχήματος των ενδοθηλιακών κυττάρων.

Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν επίσης σε πλήρη οφθαλμολογική εξέταση, συμπεριλαμβανομένων τεστ οπτικής οξύτητας, ενδοφθάλμιας πίεσης και σαρώσεων προσθίου και οπισθίου ημιμορίου του οφθαλμού.

Με τη σύγκριση των μετρήσεων πριν και μετά τον εμβολιασμό, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το εμβόλιο Pfizer μπορεί να επηρεάζει την υγεία των ματιών.

Αυτά τα νέα δεδομένα έρχονται να προστεθούν στη λίστα πιθανών παρενεργειών που έχουν ήδη προκαλέσει ανησυχία από την κυβέρνηση Τραμπ.

Τον Μάιο, ο FDA (Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ) υποχρέωσε την Pfizer και τη Moderna να επεκτείνουν τις προειδοποιήσεις στις ετικέτες των εμβολίων τους για κινδύνους καρδιακής βλάβης.

Τα εμβόλια ήδη περιείχαν προειδοποιήσεις για μυοκαρδίτιδα (φλεγμονή καρδιακού μυός) και περικαρδίτιδα (φλεγμονή του περικαρδίου), αλλά οι νέες ετικέτες εστιάζουν περισσότερο σε νεαρούς άνδρες 16–25 ετών, όπου παρατηρήθηκε αυξημένος κίνδυνος, παρά το ότι είναι υγιής πληθυσμός.