Παιχνίδι στον υπολογιστή «γυμνάζει» το μυαλό και μειώνει τον κίνδυνο άνοιας

Μπορεί να μη μοιάζει με την «κλασική» ιατρική παρέμβαση, όμως ένα παιχνίδι στον υπολογιστή φαίνεται πως θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου άνοιας.

Σύμφωνα με νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Alzheimer’s & Dementia, το παιχνίδι Double Decision, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να βελτιώνει την ταχύτητα επεξεργασίας του εγκεφάλου, συνδέθηκε με μειωμένη πιθανότητα διάγνωσης άνοιας σε βάθος χρόνου.

Τι είναι το παιχνίδι Double Decision

Το Double Decision εκπαιδεύει τον εγκέφαλο να επεξεργάζεται γρηγορότερα τις πληροφορίες.

Στο παιχνίδι, ένα όχημα εμφανίζεται για ελάχιστο χρόνο στην οθόνη, ενώ ταυτόχρονα μια πινακίδα δρόμου εμφανίζεται στην άκρη της, ανάμεσα σε εικόνες που αποσπούν την προσοχή. Ο παίκτης πρέπει να αναγνωρίσει και τα δύο.

Η ταχύτητα επεξεργασίας είναι μια γνωστική δεξιότητα που μειώνεται με την ηλικία.

Παράλληλα, θεωρείται σημαντικός δείκτης γνωστικής έκπτωσης, η οποία μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας.

Τι έδειξε η μελέτη

Στην έρευνα συμμετείχαν σχεδόν 3.000 άτομα άνω των 65 ετών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, καθεμία από τις οποίες εκπαιδεύτηκε σε διαφορετική γνωστική δεξιότητα: μνήμη, συλλογισμό ή ταχύτητα επεξεργασίας.

Όλες οι ομάδες έκαναν εκπαίδευση για περίπου μία ώρα, δύο φορές την εβδομάδα, για πέντε έως έξι εβδομάδες. Περίπου οι μισοί συμμετέχοντες από κάθε ομάδα έκαναν στη συνέχεια τέσσερις ενισχυτικές συνεδρίες, 11 και 35 μήνες αργότερα.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία των συμμετεχόντων 20 χρόνια μετά το τέλος της εκπαίδευσης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν εκπαιδευτεί με το Double Decision και είχαν ολοκληρώσει τις ενισχυτικές συνεδρίες είχαν 25% μικρότερη πιθανότητα να έχουν διαγνωστεί με άνοια σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ομάδες.

Γιατί μπορεί να βοηθά τον εγκέφαλο

Η καθηγήτρια Marilyn Albert, διευθύντρια του Alzheimer’s Disease Research Center στο Johns Hopkins Medicine και επικεφαλής της μελέτης, εξηγεί ότι ένα από τα στοιχεία που πιθανώς έκαναν την εκπαίδευση πιο αποτελεσματική ήταν ότι το παιχνίδι γινόταν δυσκολότερο όσο βελτιωνόταν ο παίκτης. Οι εικόνες εμφανίζονταν και εξαφανίζονταν γρηγορότερα, ενώ προστίθεντο περισσότερα ερεθίσματα που αποσπούσαν την προσοχή. Με αυτόν τον τρόπο, ο εγκέφαλος καλούνταν συνεχώς να προσαρμόζεται και να «δουλεύει» πιο απαιτητικά.

Σύμφωνα με την ίδια, η διαδικασία αυτή μπορεί να ενισχύει την πλαστικότητα του εγκεφάλου, δηλαδή την ικανότητά του να αναδιαμορφώνεται μέσα από την εμπειρία και τη μάθηση. Αυτό μπορεί να βοηθά στην ενίσχυση των συνδέσεων μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων και στη βελτίωση της ταχύτητας με την οποία μεταδίδονται τα νευρικά σήματα.

Δεν είναι η μόνη λύση

Παρότι τα ευρήματα είναι ενθαρρυντικά, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα οφέλη δεν αφορούν απαραίτητα μόνο το Double Decision. Η καθηγήτρια κλινικής νευροψυχολογίας Barbara Sahakian, από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, επισημαίνει ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα προκαλεί τον εγκέφαλο μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητάς του απέναντι στη γνωστική εξασθένηση.

Άλλα ψηφιακά παιχνίδια που έχουν μελετηθεί είναι το Wizard, το οποίο στοχεύει τη μνήμη, και το Decoder, που έχει σχεδιαστεί για την ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης.

Μέρος μιας συνολικής στρατηγικής

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι τα παιχνίδια εγκεφαλικής εκπαίδευσης δεν πρέπει να θεωρούνται «μαγική λύση» για την πρόληψη της άνοιας. Η Gill Livingston, καθηγήτρια ψυχιατρικής ηλικιωμένων στο University College London, σημειώνει ότι μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την υγεία του εγκεφάλου. Σε αυτήν περιλαμβάνονται ο έλεγχος της ακοής και της όρασης, η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, η σωματική άσκηση και η κοινωνική δραστηριότητα.

Υπάρχει, επίσης, ένας σημαντικός περιορισμός στη συγκεκριμένη μελέτη: μόνο 105 από τους 512 συμμετέχοντες που είχαν αρχικά τοποθετηθεί στην ομάδα του Double Decision ολοκλήρωσαν τις ενισχυτικές συνεδρίες. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο τα άτομα που συνέχισαν να ήταν γενικά πιο ευαισθητοποιημένα σε θέματα υγείας, κάτι που επίσης θα μπορούσε να επηρεάσει τον κίνδυνο άνοιας.

Συνολικά, η προστασία του εγκεφάλου δεν βασίζεται σε μία μόνο παρέμβαση. Η καλύτερη προσέγγιση παραμένει ένας συνδυασμός πνευματικής δραστηριότητας, σωματικής άσκησης, κοινωνικής επαφής και καλής φροντίδας της συνολικής υγείας.