Τα προβλήματα των αγροτών - κτηνοτρόφων στη Βουλή από τον Κωνσταντίνο Κεφαλογιάννη

Ο Βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης με κοινοβουλευτική ερώτησή του προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα έθεσε συνολικά τα ζητήματα που ανέδειξε η πρακτική εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στον πρωτογενή τομέα, και συγκεκριμένα σχετικά με :

(α) Κατανομή βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της Χώρας (ΦΕΚ 6327/Β΄/2025)

(β) Δίκαιη κατανομή των επιδοτήσεων για τις δενδρώδεις καλλιέργειες

(γ) Ψηφιακό δελτίο αποστολής από τους αγρότες

Ειδικότερα, αναφορικά με το νέο σύστημα κατανομής βοσκοτόπων (ΦΕΚ 6327/Β΄/2025) για το έτος 2025 ο Ηρακλειώτης Υπουργός έθεσε προς τους συναρμόδιους Υπουργούς ζητήματα που αφορούν :

(α) Στη μεθοδολογία τεκμηρίωσης της πραγματικής παραγωγικής δραστηριότητας για την αποτροπή́ δημιουργίας τεχνητών προϋποθέσεων ενίσχυσης.

(β) Στα κριτήρια κατανομής βοσκοτόπων.

(γ) Σ ον έλεγχο επιλεξιμότητας.

(δ) Στη διαδικασία ενστάσεων.

Επίσης, ο Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης ζήτησε από τους συναρμόδιους Υπουργούς να δρομολογήσουν τις απαιτούμενες λύσεις ώστε οι επιδοτήσεις της ελαιοκομίας και αμπελουργίας (δενδρώδεις καλλιέργειες) να δίνονται με βάση τα στρέμματα και το κυριότερο με βάση τιμολόγια αγοράς και πώλησης των τριών τελευταίων ετών, προκειμένου οι πραγματικοί παραγωγοί να απολαμβάνουν στήριξη στο εισόδημά τους για τη βελτίωση και ανθεκτικότητα των καλλιεργειών τους.

Τέλος, ο Ηρακλειώτης Βουλευτής ζήτησε από την Κυβέρνηση να δώσει παράταση στην εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής μέχρι να βρεθεί η λύση για την εφαρμογή του μέτρου.

Ακολουθεί το κείμενο της Ερώτησης :

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥΣ :

(α) Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη

(β) Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κώστα Τσιάρα

Θέμα :  Διευκρινίσεις για τα ζητήματα που ανέδειξε η εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στον πρωτογενή τομέα :

(α) Κατανομή βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους της Χώρας (ΦΕΚ 6327/Β΄/2025)

(β) Δίκαιη κατανομή των επιδοτήσεων για τις δενδρώδεις καλλιέργειες

(γ) Ψηφιακό δελτίο αποστολής από τους αγρότες

Υπουργοί,

Όπως είναι γνωστό, βρίσκεται σε εξέλιξη, η πολυαναμενόμενη ροή πληρωμών προς τους γεωργούς μας, οι οποίες θα φέρουν μεγάλη ανακούφιση σε όλο τον κόσμο του πρωτογενούς τομέα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι, ήταν μια πάρα πολύ δύσκολη άσκηση, καθώς υπήρχαν δύο επιστολές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον κίνδυνο της διακοπής της ροής των ευρωπαϊκών πόρων στη Χώρα.

Αναφορικά με αυτή την τόσο σημαντική προσπάθεια που γίνεται, θα ήθελα να σας μεταφέρω τους προβληματισμούς και τις ανησυχίες που μου έθεσαν συνολικά οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων και αγροτών της Κρήτης.

Πρόκειται για ζητήματα, τα οποία έχουν προκύψει κατά την εφαρμογή του νέου κανονιστικού πλαισίου για την πρωτογενή παραγωγή.

Συγκεκριμένα :

Α.  Νέο σύστημα κατανομής βοσκοτόπων (ΦΕΚ 6327/Β΄/2025) στις αιτήσεις ενίσχυσης που έχουν υποβληθεί́ το έτος 2025 στο πλαίσιο του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027.

(α) Σχετικά με τη μεθοδολογία τεκμηρίωσης της πραγματικής παραγωγικής δραστηριότητας για την αποτροπή́ δημιουργίας τεχνητών προϋποθέσεων ενίσχυσης :

Σύμφωνα με το άρθρο 7 της εν θέματι Υπουργικής Απόφασης, για την κατανομή βοσκοτόπων του έτους 2025 λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία παραγωγής του τρέχοντος έτους (2024). Η παραπομπή σε δηλωμένα στοιχεία ενός μόνο έτους και μάλιστα παρελθόντος αποτελεί, όπως αναφέρουν οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων, αναδρομική επαχθή ρύθμιση, που αντίκειται στη χρηστή Διοίκηση και την προστατευόμενη εμπιστοσύνη του διοικούμενου. Προτείνεται η άμεση διόρθωση της κρίσιμης Υπουργικής Απόφασης, ώστε στο πεδίο εφαρμογής της μεθοδολογίας τεμκηρίωσης, να περιλαμβάνονται και στοιχεία που δηλώθηκαν εντός του 2025 (ήτοι μέχρι 31-12-2025) ή έστω να ληφθούν υπόψη τα δηλωθέντα στοιχεία των τριών προηγούμενων ετών (2022, 2023, 2024), ώστε να περιοριστούν οι τυχαιότητες. Το συγκεκριμένο ζήτημα είναι πολύ κρίσιμο, δεδομένου ότι όπως έχει αναφερθεί από τους αρμοδίους, ο συγκεκριμένος αλγόριθμος θα λειτουργήσει ως πιλότος και για τις επιδοτήσεις στο λάδι και τις δενδρώδεις καλλιέργειες.

(β) Σχετικά με τα κριτήρια κατανομής βοσκοτόπων :

Σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 7 της  εν θέματι Υπουργικής Απόφασης, ο βοσκότοπος κατανέμεται αποκλειστικά́ εντός της Π.Ε. της κάθε σταβλικής εγκατάστασης του κτηνοτρόφου και σε περίπτωση μη ύπαρξης διαθέσιμης έκτασης βοσκοτόπου στην Π.Ε., τότε σε όμορη Π.Ε.. Ειδικά στην Περιφέρεια Κρήτης, η οποία είναι νησί, η κατανομή́ γίνεται σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, χωρίς το κριτήριο της ομορότητας. Όμως για τις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων η κατανομή́ πραγματοποιείται εντός των Περιφερειακών Ενοτήτων τους, οπότε επιτρέπεται η κατανομή από ένα νησί σε άλλο νησί εντός της ίδιας Π.Ε., με την προϋπόθεση ότι ο κτηνοτρόφος διαθέτει αποδεικτικά́/παραστατικά́ μετακίνησης των ζώων ή νόμιμη σταβλική εγκατάσταση. Στην περίπτωση αυτή είναι προφανές ότι, έχει θεσπιστεί πλάσμα δικαίου, δηλαδή ο νόμος παραδέχεται εναντίον της αλήθειας ότι κάποια πραγματική κατάσταση, εξομοιώνεται νομικά με άλλη πραγματική κατάσταση, μολονότι δεν υφίστανται οι όροι εξομοίωσης (κατανομή βοσκοτόπων από ένα νησί σε άλλο). Δημιουργείται, λοιπόν η εύλογη απορία των Κρητικών κτηνοτρόφων γιατί η κατανομή βοσκοτόπων από ένα νησί σε άλλο στις Περιφέρειες Βορείου Αιγαίου, Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων είναι κατά πλάσμα δικαίου ανεκτή, ενώ δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο για την Κρήτη, που είναι επίσης νησί.

Μάλιστα, η διαμαρτυρία των Κρητικών κτηνοτρόφων εντείνεται εκ του γεγονότος ότι, εντός της Περιφέρειας Κρήτης υπάρχουν βοσκότοποι, οι οποίοι θα μπορούσαν να δηλωθούν στην κατανομή αλλά αποκλείονται ως μη επιλέξιμοι «δασικοί», τη στιγμή μάλιστα που εκκρεμεί χωρίς δική τους υπαιτιότητα, η εκδίκαση των ενστάσεων κατά των δασικών χαρτών.

Επίσης σύμφωνα με το ίδιο άρθρο 7 της ως άνω Υπουργικής Απόφασης, σε περίπτωση ανεπάρκειας βοσκοτόπου με βάση τα αιτήματα, πραγματοποιείται οριζόντια μείωση σε όλους τους κτηνοτρόφους της Περιφερειακής Ενότητας που παραμένει ελλειμματική́, κατά́ το ποσοστό́ της υπέρβασης της αιτουμένης έκτασης σε σχέση με τη διαθέσιμη επιλέξιμη. Δεν διευκρινίζεται για την περίπτωση της Κρήτης αν η οριζόντια μείωση θα αφορά τη συγκεκριμένη Π.Ε. ή όλη την Περιφέρεια Κρήτης.

Ακόμη, όπως μας έχει μεταφερθεί, σε κάποιους κτηνοτρόφους έχει γίνει κατανομή βοσκοτόπων σε περιοχές NATURA 2000, όπως η Ντία, αλλά και σε εκτάσεις που καλύπτονται από εγκατεστημένα θερμοκήπια.

Οι κτηνοτρόφοι έχουν την εύλογη ανησυχία ότι αυτές οι εκτάσεις, μπορεί σε μελλοντικό έλεγχο να θεωρηθούν μη επιλέξιμες και ζητούν τις απαραίτητες διευκρινίσεις.

(γ) Ως προς τον έλεγχο επιλεξιμότητας :

Στο άρθρο 4 της εν θέματι Υπουργικής Απόφασης περιγράφεται η λειτουργία συγκεκριμένου «αλγορίθμου», ως προς τη σύγκριση του δηλωθέντος ζωικού κεφαλαίου με το πραγματικό.

Οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων μας έχουν επισημάνει το εξής παράδοξο. Εάν κάποιος αιτών έχει δηλώσει πραγματικά ζώα αλλά δεν έχει να επιδείξει τιμολόγια εντός του έτους 2024, συνάγεται εκ του αλγορίθμου μηδενικό ζωικό κεφάλαιο, παρόλο που αυτό είναι υπαρκτό και πραγματικό. Από την άλλη πλευρά, στην περίπτωση που κάποιος έχει έσοδα από άλλες αγροτικές δραστηριότητες (πλην γάλακτος και σφαγής) άσχετες με την κτηνοτροφία, ο αλγόριθμος αναγνωρίζει την ύπαρξη ζωικού κεφαλαίου ακόμη και αν δεν υπάρχει τέτοιο.

Επίσης, οι εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων ζητούν να λάβουν γνώση του δείκτη Εισοδήματος της Περιφερειακής τους Ενότητας, όπως αυτός αναγράφεται στο άρθρο 4 της εν θέματι Υπουργικής Απόφασης.

Επιπροσθέτως, ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με το δείκτη «73» στο άθροισμα (Σ) που υπολογίζει το συγκεκριμένο συντελεστή (ΔΕπ).

(δ) Διαδικασία ενστάσεων :

Σύμφωνα με το άρθρο 10 της εν θέματι Υπουργικής Απόφασης, σε περίπτωση που εμφανίζονται εν όλω ή εν μέρει ως μη επιλέξιμες εκτάσεις λόγω του ελέγχου μέσω monitoring, και, για κάθε άλλο ζήτημα από́ τις ΕΑΕ 2025, οι αιτούντες παραγωγοί δύνανται να υποβάλουν ένσταση από την με κάθε τρόπο γνώση των σχετικών στοιχείων από τον Οργανισμό́ Πληρωμών. Επίσης, προβλέπεται ότι, η διαδικασία ενστάσεων θα ρυθμιστεί με Εγκυκλίους του Οργανισμού Πληρωμών.

Όπως είναι γνωστό, έχει ανοίξει ήδη το σύστημα της ΕΑΕ 2025, δίνοντας στους παραγωγούς τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε διορθώσεις στα αγροτεμάχια που έχουν δηλωθεί ως «αγρανάπαυση» ή «κοπτολίβαδο», μετά από ελέγχους του Συστήματος Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS).

Οι κτηνοτρόφοι ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία ενστάσεων για διαφορές πλην περιπτώσεων αγρανάπαυσης/ κοπτολίβαδου καθώς και σχετικά με το χρόνο έκδοσης των απαιτούμενων ερμηνευτικών εγκυκλίων  επί των ενστάσεων.

Β. Υποχρεωτική εφαρμογή ψηφιακού δελτίου αποστολής :

Οι εκπρόσωποι των αγροτών θέτουν το ζήτημα  που έχει προκύψει από την εφαρμογή́ του Ψηφιακού́ Δελτίου Αποστολής από τους αγρότες.

Είναι γνωστό ότι, από τις 13 Νοεμβρίου 2025 έχει τεθεί́ σε λειτουργία η νέα έκδοση v1.0.12 της πλατφόρμας myDATA, η οποία εισάγει συμπληρώσεις και βελτιώσεις προς την κατεύθυνση της καλύτερης διαλειτουργικότητας. Πρόκειται ασφαλώς για μια θετική́ εξέλιξη και στο πλαίσιο αυτό θα ήθελα να θέσω υπόψη σας και κάποια ακόμη σχετικά θέματα που μας έχουν μεταφέρει οι αγρότες.

Ειδικότερα :

(α) Παραστατικό́ τύπου 9.3 — «Δελτίο Αποστολής με ένδειξη Αντιστροφή Διακίνηση»: Παρέχει λύση για τη μεταφορά́ του προϊόντος από το χωράφι στο ελαιοτριβείο από αγρότες του κανονικού́ καθεστώτος. Όμως δεν καλύπτει άλλες κρίσιμες περιπτώσεις, όπως η μεταφορά́ του προϊόντος προς την ίδια την αποθήκη του παραγωγού́, όταν αυτός επιθυμεί́ να το διαθέσει σε μεταγενέστερο χρόνο. Παράλληλα, μας έχει επισημανθεί ότι, η αντίστροφη διακίνηση με το συγκεκριμένο παραστατικό́ δεν αναφέρεται ρητά́ στην εγκύκλιο Α.1123/2024 ούτε προβλέπεται ότι απαιτεί διαβίβαση στο myDATA από 1.12.2025, γεγονός που δημιουργεί́ σύγχυση και κενό εφαρμογής.

(β) Ερμηνεία της παρ. 6 της Ε.2030/2025 :  Οι εκπρόσωποι των αγροτών, ζητούν να διευκρινιστεί ρητά́ εάν στους παραλήπτες που μπορούν να εκδίδουν και να διαβιβάζουν το παραστατικό́ διακίνησης όταν χρησιμοποιούν δικά́ τους μεταφορικά μέσα, περιλαμβάνονται και οι ίδιοι οι παραγωγοί όταν μεταφέρουν τα προϊόντα τους με τα προσωπικά́ τους οχήματα.

(γ) Χρόνος προσαρμογής : Οι επιχειρήσεις και οι λογιστικές υπηρεσίες αναφέρουν ότι, χρειάζονται χρόνο προσαρμογής, δεδομένου ότι απαιτούνται αλλαγές στα λογισμικά́ και στις διαδικασίες τους. Για τον λόγο αυτό́, οι εκπρόσωποι των αγροτών  ζητούν να υπάρξει εύλογη μεταβατική́ περίοδος, χωρίς επιβολή́ προστίμων, μέχρι να λειτουργήσει ομαλά́ και με σαφήνεια το σύνολο των απαιτούμενων συστημάτων.

(δ) Αυτονόητη η διαβούλευση με τους εκπροσώπους των αγροτών : Οι εκπρόσωποι των αγροτών  επισημαίνουν ότι, θα πρέπει να λαμβάνουν ενημέρωση πριν από κάθε τροποποίηση ή απόφαση που αφορά́ την εφαρμογή́ των σχετικών ψηφιακών διαδικασιών, ώστε να μπορούν να εντοπίζουν εγκαίρως τα προβλήματα που εμφανίζονται στο πεδίο και να αποφεύγονται πρόσθετες επιβαρύνσεις για τους παραγωγούς.

Επειδή, στόχος όλων είναι η στήριξη των αγροτών και κτηνοτρόφων μας.

Επειδή, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είναι προσηλωμένη  στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου άδικου μηδενισμού δικαιωμάτων των παραγωγών μας.

Επειδή, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, είναι η Κυβέρνηση που έχει μειώσει φόρους όσο καμία άλλη για τους αγρότες και κτηνοτρόφους μας.

Επειδή, η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έδωσε λύση για φθηνό αγροτικό ρεύμα σε βάθος 10ετίας και μια σειρά από άλλα φορολογικά και διαχρονικά αιτήματά τους.

Επειδή, οι έντιμοι παραγωγοί δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα και όσα χρήματα δικαιούνται οι νόμιμοι αγρότες και κτηνοτρόφοι, θα πρέπει να τα λάβουν στο ακέραιο.

Επειδή, το νέο πλαίσιο κατανομής βοσκοτόπων, περιέχει σύμφωνα με τους εκπροσώπους των κτηνοτρόφων κάποιες ασάφειες, οι οποίες χρήζουν άμεσης διευκρίνισης, όπως επιβάλουν οι αρχές ασφάλειας δικαίου και χρηστής Διοίκησης.

Επειδή, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των αρμοδίων, το κανονιστικό πλαίσιο του υπολογισμού επιδοτήσεων στους κτηνοτρόφους, θα αποτελέσει «πιλότο» για τον υπολογισμό και των αγροτικών επιδοτήσεων ελαιοκομίας και αμπελουργίας.

Επειδή, οι εκπρόσωποι των αγροτών έχουν ζητήσει, ο υπολογισμός των επιδοτήσεων να γίνεται με βάση τα στρέμματα και το κυριότερο με βάση τιμολόγια αγοράς και πώλησης των τριών τελευταίων ετών.

Επειδή, η υποχρεωτική εφαρμογή ψηφιακού δελτίου αποστολής στους αγρότες έχει προκαλέσει αναστάτωση στις αγροτικές περιοχές.

Ερωτάστε :

(α) Σκοπεύετε να προβείτε στην άμεση παροχή διευκρινίσεων προς τους κτηνοτρόφους της Κρήτης σχετικά με την κατανομή βοσκοτόπων; Αν ναι μέσω ποιας διαδικασίας; Αν όχι γιατί;

(β) Όσον αφορά την ενίσχυση ελαιοκομίας και αμπελουργίας (δενδρώδεις καλλιέργειες) προτίθεται η Κυβέρνηση να δίνει τις επιδοτήσεις με βάση τα στρέμματα και το κυριότερο με βάση τιμολόγια αγοράς και πώλησης των τριών τελευταίων ετών;

(γ) Σκοπεύει η Κυβέρνηση να δώσει παράταση στην εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής μέχρι να βρεθεί η λύση για την εφαρμογή του μέτρου ;

Ο ερωτών βουλευτής

Κωνσταντίνος Β. Κεφαλογιάννης

Βουλευτής Ηρακλείου