Αιτίες αύξησης των διατροφικών διαταραχών

Τις τελευταίες τρείς δεκαετίες στην Ελλάδα καταγράφεται δραματική αύξηση στα ποσοστά των Διατροφικών Διαταραχών και ιδιαίτερα στα έφηβα κορίτσια. Πιο συγκεκριμένα το 0,5-2 % των γυναικών πάσχει από νευρική ανορεξία και το 2-4% από βουλιμία. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ποσοστά θνησιμότητας που σχετίζονται με την νευρογενή ανορεξία σε γυναίκες ηλικίας 15-24 ετών είναι 12 φορές υψηλότερο από το ποσοστό θνησιμότητας από όλες τις άλλες αιτίες θανάτου. Οι διατροφικές διαταραχές χαρακτηρίζονται από δυσκολίες στην πρόσληψη της τροφής και ένα άτομο πιθανά να έχει παραπάνω από μια διαταραχή αλλά και με την πάροδο του χρόνου να οδηγηθεί από την μία διαταραχή στην άλλη.   

Η ανάπτυξη των διατροφικών διαταραχών είναι πολύ- παραγοντική. Οι βιολογικοί, ψυχολογικοί αλλά και οι κοινωνικό-πολιτισμικοί παράγοντες μπορούν να καθορίσουν την ανάπτυξη των Διατροφικών Διαταραχών. Φαίνεται ότι ένα 50% των γονιδίων  ευθύνεται για την αύξηση κατά την διάρκεια αλλά και μετά την εφηβεία. Οι γυναίκες έχουν περισσότερη προδιάθεση από τους άνδρες λόγω των έντονων αλλαγών στις ορμόνες τους πρίν και μετά από μία εγκυμοσύνη. Η κοινωνικοποίηση των ατόμων και οι σχέσεις με την οικογένεια στις μέρες μας έχει παραγκωνιστεί αρκετά λόγω των γρήγορων ρυθμών  ζωής και της έντονης ενασχόλησης με την τεχνολογία. Είναι σπάνια πλέον η επαφή των ατόμων γύρω από το τραπέζι καθώς η μάνα δουλεύει και δέν έχει αρκετό χρόνο να ασχοληθεί με τα παιδιά. Η έλλειψη  επικοινωνίας  και ένα δυσάρεστο οικογενειακό περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν τις διατροφικές προτιμήσεις των ατόμων και να δημιουργήσουν μετέπειτα προβλήματα διατροφής. Ακόμα η υπερβολική πίεση στο κομμάτι της διατροφής θα επιφέρει  συνήθως τα αντίθετα αποτελέσματα ειδικά κατά την διάρκεια της εφηβείας, η επιρροή από ομότιμους είναι και αυτός ένας καθοριστικός παράγοντας επικινδυνότητας για την αύξηση των διατροφικών διαταραχών.

Είναι απαραίτητο να αναφερθεί ότι στην Δύση κατά την διάρκεια του 21ου αιώνα  υπάρχουν έντονες επιρροές με λανθασμένα πρότυπα  από τα ΜΜΕ οι νέοι λοιπόν επηρεάζονται και μιμούνται εντονότερα και οι κοινωνικές επιρροές και συγκρίσεις δημιουργούν ανασφάλεια και κατωτερότητα στο άτομο. Οι ανησυχίες για το βάρος και το σώμα  και  η  αντίληψη για την διατροφή ήδη εμφανίζονται από την  παιδική και εφηβική  ηλικία  ιδιαίτερα στα  κορίτσια ανεξαρτήτως του κοινωνικού υπόβαθρου. Ακόμα οι ψυχολογικοί παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν είναι η διαταραχή των ατόμων από άλλες ψυχικές ασθένειες με την κατάθλιψη να ηγείται. Είναι σημαντικό τα άτομα να έχουν στο περιβάλλον τους άτομα που τα υποστηρίζουν και τα κατανοούν καθώς το φαγητό είναι καθαρά ένα συναισθηματικό κομμάτι έχει να κάνει με την μητέρα είναι θέμα αγάπης και ξεκινάει ήδη από την βρεφική ηλικία Υπογραμμίζεται ακόμα ότι τα μεταβατικά συμβάντα στον οικογενειακό κύκλο ζωής ακολουθούμενα από την έλλειψη της απαραίτητης υποστήριξης κατά τη διάρκεια αυτών των μεταβάσεων μπορεί να προκαλέσουν την εμφάνιση διατροφικών  διαταραχών.

Συμπερασματικά οι λόγοι εμφάνισης των διατροφικών διαταραχών προέρχονται αφενός από  ψυχολογικούς και βιολογικούς παράγοντες και αφετέρου από πολιτιστικούς και κοινωνικούς. Η οικογένεια λοιπόν ώς ο πρώτος φορέας κοινωνικοποίησης, χρειάζεται να λαμβάνει υπόψιν της το παιδί και να μην το καταπιέζει στο φαγητό. Όμως χρειάζεται να το εκπαιδεύσει κατάλληλα, ώστε να επιλέγει σωστά τις τροφές του με γνώμονα την υγεία του, αφού το φαγητό είναι καθαρά προσωπική απόφαση.   

*Η Δανάη Μπιζιάγκου είναι ψυχολόγος