Ανεπιφύλακτα όχι στην οριστική διχοτόμηση του Ηρακλείου

Η προτεινόμενη απλή αναβάθμιση του ΒΟΑΚ, στο  εντός της ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ τμήμα αυτού,  μονιμοποιεί  και νομιμοποιεί την οριστική διχοτόμηση της πόλης , υπονομεύει την λειτουργία και την ανάπτυξη της . 

Ο Βόρειος  Οδικός άξονας Κρήτης, ανεκπλήρωτο  όνειρο των  απανταχού κρητικών,  αντί να  παρακάμπτει την πόλη  του Ηρακλείου ,  όπως αναφέρεται  ψευδεπίγραφα  στην  πρόταση    της Δημοτικής Αρχής  προς τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου  για την  έκφραση γνώμης επί της μελέτης Περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία ,  απλά  παρακάμπτει  την απλή   λογική και αγνοεί το συμφέρον της πόλης, αποδεχόμενη  μοιρολατρικά    τη de facto   μονιμοποίηση της  διχοτόμησης   της «Μητροπολιτικής Ενότητας Ηρακλείου»  και τον κίνδυνο  της   επιβολής δυσβάστακτων  διοδίων για  τις καθημερινές,  εντός πόλεως μετακινήσεις, λόγω της  πλήρους  έλλειψης εναλλακτικών λύσεων.

Αντί δηλαδή η ΔΑ,  να προβλέψει και να προλάβει την καταστροφική αυτή εξέλιξη,  διαμαρτύρεται « κλαψουρίζοντας» όψιμα και προσχηματικά ,  ότι δεν μας  «κάλεσαν» να εκφράσουμε  έγκαιρα  την άποψη μας,  ενώ  η ίδια,  το  ίδιο  διάστημα    αγνοούσε συστηματικά τις προτάσεις μας  για τη διοργάνωση ημερίδας, με τη συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου, εξειδικευμένων επιστημόνων, του τεχνικού κόσμου και των οργανώσεων των πολιτών,  με μοναδικό  θέμα τη ΧΑΡΑΞΗ ΤΟΥ  ΝΕΟΥ ΒΟΑΚ,  δεν άκουγε, ούτε έπαιρνε στα σοβαρά   τις   προειδοποιήσεις  μας ότι  δεν θα αδειοδοτηθούν  όλοι οι υφιστάμενοι  εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος  Ηρακλείου,  προβληματικοί  ούτως ή άλλως  κόμβοι και κυρίως την κραυγή αγωνίας μας  για την πρόβλεψη άλλης  χάραξης ΤΩΡΑ.  Ειδικότερα δε , παρά το ότι με κάθε   αφορμή  υπενθυμίζαμε μονότονα,  ότι ο πολύπαθος   κόμβος της Φοινικιάς δεν θα αδειοδοτηθεί,   και ότι  καθυστερεί αδικαιολόγητα  η δημοπράτηση του υπερσύχρονου δρόμου των Μαλάδων και η εκπόνηση της μελέτης των δίδυμων  κόμβων στη Χριτομιχάλη Ξυλούρη,  η δημοτική αρχή  αντιμετώπισε  το κυκλοφοριακό χάος στον Άγιο Ιωάννη το Χωστό  με  τα πλαστικά ομοιώματα  των «κόμβων» που τοποθετήθηκαν  «προσωρινά».

Η ακατανόητη διαπίστωση  του εισηγητή  του θέματος , ο οποίος προφανώς δεν  εκφράζει προσωπικές απόψεις αλλά  την άποψη της Δημοτικής Αρχής ,  ότι η  διατήρηση  της παλαιάς,    (ξεπερασμένης και αναχρονιστικής)  χάραξης του ΒΟΑΚ από τα Λινοπεράματα ως τις Γούρνες,   είναι « ΟΙΚΟΝΟΜΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΟΝΟΣΗΜΑΝΤΗ  αυτή την περίοδο», στην πραγματικότητα  και ανεξάρτητα από τις προθέσεις η ατυχής αυτή  διαπίστωση :   α)  Ικανοποιεί απόλυτα  την επιθυμία της Κυβέρνησης να τελειώνει (να ξεμπερδεύει) μαζί μας .  β). Διευκολύνει τον  όποιο επενδυτή  να επενδύσει  ψίχουλα  στο πλέον βεβαρημένο τμήμα του αυτοκινητόδρομου, διατηρώντας ακόμη και    τους  σπανίως λειτουργούντες φωτεινούς σηματοδότες στους ανισόπεδους κόμβους ενός ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ.  γ)Υπονομεύει το μέλλον της πόλης και αδυνατίζει πλήρως την   νέα χάραξη  νοτιότερα της υφιστάμενης ή  όποια άλλη εναλλακτική  σκέψη, προβληματισμό  ή πρόταση.   Η πρόταση  τέλος  της  ΔΑ  να  υπάρξει ΔΕΣΜΕΥΣΗ  για τη μελέτη  εναλλακτικών λύσεων που έχουν κατά καιρούς εκπονηθεί,  για τη «ΕΥΡΕΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ» του Ηρακλείου νοτιότερα και  ανεξάρτητα από το κατασκευαστικό κόστος και το μήκος αυτής», αποτελεί για μας  στάχτη  στα μάτια  των πολιτών εν όψει των  επικείμενων εθνικών και δημοτικών εκλογών.

 Οι εναλλακτικές  λύσεις δεν σκοντάφτουν μόνο στο οικονομικό  κόστος  και το μήκος της νέας χάραξης,  αλλά κυρίως    ύπαρξη σημαντικών αρχαιολογικών χώρων, που δυσχεραίνουν τη νέα χάραξη, βορειότερα του Γιούκτα  και ανάγκη   διεύρυνσης  του αριθμού των χρηστών -πελατών – του όποιου επενδυτή,  με  την  αξιοποίηση των μονίμων κατοίκων και των σταθερών επισκεπτών της πόλης.

Αν και δεν κατανοούμε  πόθεν και με ποιά στοιχεία  προέκυψε  το «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΙΚΟΤΕΧΝΙΚΑ ΜΟΝΟΣΗΜΑΝΤΟ»  της διατήρησης της υφιστάμενης χάραξης  είμαστε  βέβαιοι  ότι δε θα  τρομάξει  κανείς από τη «σθεναρή» και «αποφασιστική»  στάση μας ,ούτε και θα ασχοληθεί οποιοσδήποτε, ούτε και εμείς οι ίδιοι ,   στο ορατό μέλλον  με τις εναλλακτικές  προτάσεις μας.  Η  Δημοτική  Αρχή με την ατεκμηρίωτη αυτή παραδοχή , υιοθετεί έχοντας πλήρη γνώση  των δεδομένων  την επιβολή διοδίων ακόμη και για τις εντός πόλεως μετακινήσεις μέσω του  (αστικού) Αυτοκινητόδρομου, χωρίς να μπορεί να δώσει εναλλακτικές αδάπανες λύσεις για τις μετακινήσεις  αυτές.

 Χωρίς να υποτιμούμε  την επιβολή  διοδίων για τις καθημερινές μας μετακινήσεις,  θεωρούμε  τη ΜΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ   ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ , μεγαλύτερο πρόβλημα και  μάλιστα χωρίς ορατή  λύση  το οποίο δεν θα αποτρέψουμε  όποια γνώμη και αν εκφράσουμε, λίγο πριν τη δημοπράτηση του έργου ,  δυστυχώς(ίσως) δεν «προκάμαμε» όχι γιατί δεν μας κάλεσαν, όχι γιατί δεν το  γνωρίζαμε  , αλλά γιατί δεν θέλανε (όσοι δεν άκουγαν) να δυσχεράνουν  τους  εκλογικούς και « θεσμικούς»  τους χορηγούς. 

 Είναι γνωστό σε όλους  (μας) ότι δεν υπάρχουν ΝΟΝΟΣΗΜΑΝΤΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ή άλυτα κατασκευαστικά προβλήματα, στη ζυγαριά των αποφάσεων τοποθετούνται το κόστος και το όφελος των προτεινομένων  λύσεων για τη λήψη των τελικών αποφάσεων.  Η προτεινόμενη  λύση οικονομικά ωφελεί  προδήλως τον όποιο κατασκευαστή, διευκολύνει την ανάθεση και υλοποίηση του έργου , αλλά βλάπτει τους δημότες και  κυρίως την ανάπτυξη και την ομαλή   λειτουργία της πόλης. Έτσι, πιστεύουμε ότι το Δημοτικό Συμβούλιο οφείλει να υπερασπισθεί ασυμβίβαστα  τα συμφέροντα των πολιτών, το παρόν και το μέλλον της πόλης, χωρίς να δυσχεράνει την έγκαιρη ανάθεση και  ολοκλήρωση  του έργου, με την επιδίωξη ρεαλιστικών  εναλλακτικών λύσεων,  τεχνικά εφικτών, σύμφωνα με τα παραπάνω ,  ενδεχομένως  μεγαλύτερο οικονομικό  κατασκευαστικό κόστος, με τεράστιο  όμως κοινωνικό όφελος,  μακροπρόθεσμα δε και οικονομικό.

ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΣΑΚΟΥΣΘΟΥΜΕ  ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΛΗΘΕΙΑ ΟΤΙ ΑΡΓΗΣΑΜΕ,   ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ Η ΔΙΕΞΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΙΤΗΣΗΣ ΑΚΥΡΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ   ΚΑΙ ΟΣΤΙΣ ΘΕΛΕΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΗΝ  ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ  ΤΗΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΔΙΑΤΗΡΩΝΤΑΣ ΤΟ  ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΟΝΕΙΡΟ .

Αντίθετα,  η  πρόταση της δημοτικής αρχής ,   η  οποία υιοθετεί με ευκολία  τη διατήρησης της  υφιστάμενης  χάραξης, συμπληρωμένη απλώς   με ανώδυνες παρατηρήσεις,  αναβάλει    την  υλοποίηση των οφειλομένων στην Κρήτη  μεγάλων έργων, τα οποία εκτιμούμε  ότι θα κοστίσουν πολύ περισσότερα αργότερα, χωρίς να υπολογίζεται στο κόστος αυτό , το κόστος της έλλειψης τους.

Ορθώς , κατά την άποψη μας,  δεν ακολουθήθηκε  παντού η παλαιά χάραξη του ΒΟΑΚ ,αλλά υιοθετήθηκαν   και ακολουθούνται  ακριβότερες  λύσεις    με την  κατασκευή  μεγάλων τεχνικών έργων  (σήραγγες    τριάντα τεσσάρων περίπου  χιλιομέτρων , σκεπαστά τμήματα  δέκα χιλιομέτρων  και εκατοντάδες κοιλαδογέφυρες)    για την ομαλή και ασφαλή διέλευση   από δύσβατους ορεινούς όγκους . Με δεδομένο ότι διατίθενται ήδη  πεντακόσια και πλέον εκατομμύρια  για το σκοπό αυτό , θεωρούμε αυτονόητο  ότι  η ίδια  πρακτική  πρέπει να ακολουθηθεί με μεγαλύτερη  έμφαση   για την παράκαμψη των πόλεων της Κρήτης , όπου αυτό  είναι αναγκαίο, όπως στην περίπτωση του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος Ηρακλείου, όπου η λύση αυτή είναι πραγματικά μονοσήμαντη για την πόλη και τους πολίτες.

 Έχοντας υπόψη  ότι τα μεγάλα έργα σχεδιάζονται και μελετώνται ενιαία και ενδεχομένως εκτελούνται τμηματικά,  είπαμε  και  λέμε  ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ  και  δη με  τη σύμφωνη γνώμη του Δημοτικού Συμβουλίου όπως προτείνεται με την σχετική εισήγηση, αντιπροτείνοντας  ως πιθανή λύση την  ΥΠΟΓΕΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ  ΑΥΤΙΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΥ  ΣΤΑ  ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΥ.

Η πρόταση    αυτή    ακούσθηκε το πρώτον  κατά τη διάρκεια των  τελευταίων δημοτικών εκλογών, αλλά δυστυχώς πέρασε απαρατήρητη, λόγω της πληθώρας των πληροφοριών  και κυρίως  της δικής μας αδυναμίας να την αναδείξουμε, ενώ  δεν  μας δόθηκε  η ευκαιρία να την καταθέσουμε και να την  παρουσιάσουμε στην ημερίδα που ζητήσαμε και δεν έγινε ποτέ, για τη ΝΕΑ ΧΑΡΑΞΗ ΤΟΥ ΒΟΑΚ.        

Η λύση αυτή  δεν είναι καθόλου  εύκολη ,ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι οι εργασίες  θα εκτελούνται για μεγάλο χρονικό  διαστήμα, με  τον υφιστάμενο δρόμο αναγκαστικά σε λειτουργία, γιατί όπως είναι λογικό δεν μπορεί να διακοπεί πλήρως η  κυκλοφορία   επ΄ αυτού   με συνέπεια τη  διακοπή της  επικοινωνίας  της Ανατολικής  με  τη Δυτική Κρήτη.  Αυτό κατά την άποψη μας, αποτελεί  το μεγαλύτερο αλλά όχι άλυτο  πρόβλημα της  πρότασης  (ιδέας )  αυτής. Το οικονομικό κόστος του έργου, συγκρινόμενο με το εξ ίσου υψηλό κόστος  των προβλεπόμενων μεγάλων  τεχνικών έργων , μπορεί να αποδειχθεί χαμηλό ,  ρεαλιστικό και αντιμετωπίσιμο, αν ληφθεί υπόψη όχι μόνο το κοινωνικό όφελος  που θα προκύψει  από την επανένωση της πόλης,  την ασφαλή διέλευση των οχημάτων χωρίς περιβαλλοντική  και οικονομική  επιβάρυνση, για την πόλη και τους περιοίκους, και κυρίως την προστιθέμενη αξία για την πόλη από τους ελεύθερους  δημόσιους χώρους που εξασφαλίζονται πάνω στις σημερινές  πληγές της,   από τη λύση αυτή. Ενώ, από   το κόστος του έργου πρέπει να αφαιρεθεί  η αξία των ελεύθερων δημοτικών  χώρων που δημιουργούνται και μπορούν να αναβαθμίσουν την πόλη  αλλά και  το εξ ίσου υψηλό  κόστος κατασκευής  των μη αναγκαίων  ανισόπεδων κόμβων μετά την  ολοκλήρωση του έργου.

Η πιθανή  υπογειοποίηση του  τμήματος ή τμημάτων της οδού από  το     Γιόφυρο  έως τη  Νέα Αλικαρνασσό   μήκους 3.000 έως  4.000  και   πλάτους 23 περίπου μέτρων,    εξασφαλίζει 70. 000- 92.000 τμ. ελεύθερων δημοτικών χώρων στη ραχοκοκαλιά της πυκνοδομημένης  πόλης μας   αξίας  εβδομήντα έως ενενήντα     περίπου εκατομμυρίων ευρώ ,  χωρίς να υφίσταται  πλέον ανάγκη  κατασκευής  πολλών ανισόπεδων κόμβων και παράπλευρων οδών με δαπάνες του Δήμου ,  ούτε και  κίνδυνος  επιβολής   διοδίων για τις καθημερινές μετακινήσεις των κατοίκων της πόλης, που  δυστυχώς με τη λύση που προκρίνεται,  πρόκειται να αποτελέσουν τους πλέον τακτικούς χρήστες  του «αυτοκινητόδρομου». Έτσι, ίσως  ερμηνεύεται  η επικείμενη καταστροφική μονιμοποίηση της διχοτόμησης  της πόλης σε βόρειο και νότιο Ηράκλειο.

 Η προσθήκη  μιας  καθόλου ευκαταφρόνητης και  απρόβλεπτης  δαπάνης στην καθημερινότητα των μονίμων κατοίκων και των σταθερών λόγω εργασίας επισκεπτών της πόλης , οι οποίοι μοιραία και  αναπόφευκτα  θα αποφεύγουν  τη χρήση  του ΒΟΑΚ, θα   επιδεινώσει ακόμη  περισσότερο  τη χαοτική κατάσταση που επικρατεί   ήδη,  αν και κάνουμε ελεύθερα (χωρίς διόδια) χρήση του δημόσιου αυτού αγαθού.   Η κυκλοφορία αυτή μοιραία θα διοχετευθεί στην παλαιά εθνική οδό, όπου και όσο  αυτό είναι εφικτό (62 Μαρτύρων, Καλοκαιρινού, Δικαιοσύνης, Ικάρου, Στέλιου   Καζατζίδη ),   στη Δημοκρατίας, στην Παπαναστασίου , στην Κνωσού και στο  πολύπαθο δυτικό τμήμα  της παραλιακής οδού ,  το οποίο de facto,  αντί να μετεξελιχθεί σε  οδό ήπιας κυκλοφορίας  σύμφωνα με την μελέτη  η οποία περιλαμβάνεται στο ομόφωνα ψηφισμένο και επιλεκτικά υλοποιούμενο  πρόγραμμα μας , καλείται να εξυπηρετήσει την χαοτική κατάσταση που πρόκειται να δημιουργηθεί.   Το ανατολικό τμήμα  αντίθετα στη βορειοδυτική είσοδο της Αλικαρνασσού δεν κινδυνεύει ακόμη, γιατί δεν θελήσαμε να  ολοκληρωθεί, ενώ το  ημιτελές τμήμα αυτού «φροντίσαμε» να το κλείσουμε οριστικά, με την κατασκευή «ιδιωτικών πεζόδρομων», με ότι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια των πολιτών σε περίπτωση σοβαρού ατυχήματος  η φυσικών καταστροφών.

Η μελέτη  περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι τεχνικές παρατηρήσεις  και οι προσθήκες του ΟΑΚ  και της αναμορφωμένης εισήγησης  Δημοτικής Αρχής , δεν δίδουν απαντήσεις  στα ερωτήματα αυτά  ούτε μπορεί να θεωρηθεί απάντηση η όποια δέσμευση  για την μελλοντική ανάθεση της μελέτης εναλλακτικών λύσεων  και πολύ περισσότερο δεν δίδουν λύση   οι οριακές διευθετήσεις των υφιστάμενων κόμβων, με τη διαμόρφωση δύο κυκλικών κόμβων στον κόμβο της Ν. Αλικαρνασσού-  Κατσαμπά, σύμφωνα με την υφιστάμενη μελέτη της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου ή την σημαντική προσθήκη του Κόμβου ΒΟΑΚ- ΠΑΓΝΗ  ο οποίος αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά την πρόσβαση στις δομές τριτοβάθμιας υγείας  και να εκτονώσει σημαντικά την κυκλοφορία στη δυτική είσοδο της πόλης και τον Εσταυρωμένο.  

 Η  πρόταση αυτή είναι αφιερωμένη στη μνήμη του  αείμνηστου  Κώστα Χαμηλοθώρη, στελέχους του ΤΕΕ/ΤΑΚ  ο   οποίος  μας εμπιστεύθηκε τον προβληματισμό του.

* Ο Ευριπίδης Κουκιαδάκης  είναι επικεφαλής  της ΔΠ  «ΣΥΝ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ».