Επίκαιρα μηνύματα από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας

Με σεμνότητα, σοβαρότητα και με τους περιορισμούς που επιβάλλει ο κορωνοϊός γιορτάσθηκαν προσφάτως τα 2500 χρόνια από την ιστορική ναυμαχία της Σαλαμίνας. Μία ναυμαχία, η οποία μας θυμίζει τη συμβολική χρονιά του 480 π.Χ. Τότε που έλαβε χώρα και η μάχη των Θερμοπυλών, αλλά και η ναυμαχία του Αρτεμησίου.

Η Ιστορία είναι χρήσιμη όταν δεν την κρατούμε απλώς για το Μουσείο – και αυτο έχει την αξία του- αλλά όταν την αξιοποιούμε για να παίρνουμε μηνύματα και διδάγματα για το παρόν και το μέλλον. Ας προσπαθήσουμε να εξαγάγουμε τα επίκαιρα μηνύματα που στέλνουν οι Σαλαμινομάχοι στους σύγχρονους Έλληνες και στην Ανθρωπότητα.

Μέγα το της θαλάσσης κράτος: Αυτή η διαπίστωση του Θουκυδίδη από τον Επιτάφιο του Περικλέους εκφράζει την ιδιαίτερη αξια του πολεμικού και του εμπορικού στόλου για τη χώρα μας. Η Ελλάδα πάντα ήταν και παραμένει ισχυρή στη θάλασσα και πρέπει με κάθε τρόπο να ενισχύσει αυτή τη θέση της. Το ελληνόκτητο εμπορικό ναυτικό είναι σήμερα πρώτο παγκοσμίως. Ένα από τα πλεονεκτήματα που βοήθησαν να γίνουμε δεκτοί στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, ήταν και η εμπορική ναυτιλία μας.

Το 1821 είδαμε πώς τα εμπορικά πλοία μετετράπησαν σε πολεμικά. Η ναυτοσύνη των Ελλήνων έδωσε νίκες το 1821, το 1912-13, το 1940. Πριν από την έκρηξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου το 1912, η συμμαχία Σέρβων και Βουλγάρων μας ήθελε ως συμμάχους κυρίως για τον πολεμικό στόλο μας. Και στην πρόσφατη κρίση με την Τουρκία το Πολεμικό Ναυτικό σήκωσε μεγάλο βάρος με επιτυχία και συνετέλεσε στην αποτροπή των νεο-οθωμανικών σχεδίων.

Αξίζει να θυμηθούμε για ποια ιδανικά αγωνίσθηκαν και νίκησαν οι Σαλαμινομάχοι. Έλληνες διαφόρων πόλεων, κυρίως Αθηναίοι και Σπαρτιάτες, εναντίον πολυαρίθμων Περσών και συμμάχων έδωσαν τη μάχη για τις αξίες που καταγράφει ο Αισχύλος στον περίφημο παιάνα, στην τραγωδία «Πέρσες». Οι παίδες Ελλήνων έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα για πατρίδα, γυναίκες, παιδιά, ναούς, τάφους προγόνων. Καθώς πλησιάζει το 2021 καλό είναι να αναλογισθούμε ότι παρόμοια ήταν και τα κίνητρα της Ελληνικής Επαναστάσεως. Το «Μάχου υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» και τα ελληνορθόδοξα ιδανικά του 1821 είναι η φυσική συνέχεια του παιάνα των Σαλαμινομάχων.

Η ναυμαχία της Σαλαμίνας στέλνει μηνύματα και στον αλαζόνα Ερντογάν. Ο Ξέρξης νόμισε ότι στις Θερμοπύλες ξεμπέρδεψε με τους Έλληνες, αλλά στη Σαλαμίνα ταπεινώθηκε δια παντός. Η αίσθηση υπεροχής και τα αυτοκρατορικά όνειρα βυθίστηκαν στο στενό της Σαλαμίνας Αν χαλυβδώσουμε την Άμυνά μας και αν διατηρήσουμε υψηλό το ηθικό του λαού μας, στο Αιγαίο θα βουλιάξουν τα επεκτατικά οράματα της σημερινής και της μελλοντικής τουρκικής ηγεσίας. Όλοι οι αλάζόνες ηγέτες του κόσμου ας ξαναδιαβάσουν το μήνυμα που φέρνει ο μαντατοφόρος στην οικογένεια του Ξέρξη, όπως το αποτυπώνει ο Αισχύλος.

Στις 8 Οκτωβριου 1820, ακριβώς πριν από 200 χρόνια, ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, έστειλε επιστολές από το Ισμαήλι της Βεσσαραβίας για να προετοιμάσει τη σχεδιαζόμενη Επανάσταση. Στην επιστολή προς τους Επισκόπους και τους προκρίτους των νησιών του Αρχιπελάγους προβάλλει ως πρότυπο τη γενναιότητα των Σαλαμινομάχων. Η πίστη στη διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού υπήρξε ένα από τα θεμέλια του αγώνα του 1821.

* Ο Κωνσταντίνος Χολέβας είναι Πολιτικος Επιστήμων, Συγγραφέας