Για να μη φτάσεις στο γιατρό ρωτά το μηχανικό - COVID engineering controls

Στο σύντομο αυτό άρθρο θα αναφερθούμε στο υγιές κτίριο και στο ρόλο του μηχανικού ο οποίος είναι ιδιαίτερα σημαντικός ειδικά αν αντιληφθεί κανείς ότι ο ιός μεταδίδεται αερογενώς σε κλειστούς χώρους που δεν αερίζονται επαρκώς.  
Η  πυραμίδα των μέτρων προστασίας
Η πυραμίδα προστασίας (από κάτω προς τα πάνω με σειρά αποτελεσματικότητας) μας δείχνει ξεκάθαρα τι πρέπει να κάνουμε. Εάν λοιπόν προχωρήσουμε αποτελεσματικά σε όλα τα μέτρα μπορούμε να οδηγηθούμε σε υψηλά επίπεδα προστασίας χωρίς να φτάσουμε σε lockdown.  

Οι εργασιακοί περιορισμοί μπαίνουν από το κράτος και ήδη έχει ενισχυθεί η τηλε-εργασία ενώ έχει αναπτυχθεί ένα πλήρες πλαίσιο προστασίας των ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων. 
Η τήρηση των αποστάσεων, η ενημέρωση όλων και η εκπαίδευση στους εργασιακούς χώρους χρειάζεται καθημερινή προσπάθεια και φαίνεται ότι υπάρχει ακόμη αρκετός χώρος βελτίωσης. 
Το θέμα με τις μάσκες μας οδηγεί στην ατομική ευθύνη ενώ η σωστή χρήση της μάσκας είναι κλειδί.  
Σε πρόσφατη ενημέρωση της επιτροπής ο κ. Μαγιορκίνης είπε: «Όλοι πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας σιωπηλούς φορείς της πανδημίας και να τηρούμε τα μέτρα. Η μάσκα και η κοινωνική απόσταση παραμένουν η ραχοκοκαλιά της πρόληψης της μετάδοσης και δρουν αποτελεσματικά τόσο στην ασυμπτωματική μετάδοση όσο και δυναμική υπερμετάδοσης»

ΥΓΙΕΣ ΚΤΙΡΙΟ / ENGINEERING CONTROLS 
Τα κτίρια και η λειτουργία τους παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας και στην υγεία μας. Ένα υγιές κτίριο σίγουρα βοηθάει στην αύξηση της παραγωγικότητας, στη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης, στη διασκέδαση και ξεκούραση μας. Δέκα είναι οι παράγοντες που χαρακτηρίζουν ένα υγιές κτίριο. 
•    Ο εξαερισμός
•    Η ποιότητα του αέρα
•    Η θερμική υγεία και άνεση 
•    Ο έλεγχος της υγρασίας 
•    Ο έλεγχος από τη σκόνη και τα παράσιτα 
•    Η ασφάλεια
•    Η ποιότητα νερού και ο έλεγχος της λεγεωνέλας
•    Ο περιορισμός του θορύβου
•    Η εκμετάλλευση του φυσικού φωτισμού και η θέα 
•    Ο περιορισμός της σπατάλης ενέργειας 
Άμεσα συσχετιζόμενο κριτήριο με τον κορωναίο είναι ο αερισμός και η ανανέωση του αέρα. Για την εξασφάλιση συνθηκών υγιεινής στο εσωτερικό κάθε κτηρίου και κάθε ανεξάρτητου τμήματος κτηρίου απαιτείται η συστηματική ανανέωση του αέρα, δηλαδή η αντικατάσταση μέρους του εσωτερικού αέρα από νωπό αέρα περιβάλλοντος. Η Γερμανική κυβέρνηση ήδη έχει ξεκινήσει να αναφέρεται στον σωστό αερισμό των κτιρίων και ότι ο αερισμός είναι η φθηνότερη και καλύτερη μέθοδος για τη μείωση της εξάπλωσης του ιού – προφανώς γιατί έχουν αντιληφθεί ότι ο ιός κυρίως μεταδίδεται από αερολύματα και όχι από τις επιφάνειες.   Το ECDC επίσης αναφέρει ότι τα συστήματα θέρμανσης, εξαερισμού και κλιματισμού μπορεί να διαδραματίσουν συμπληρωματικό ρόλο στη μείωση της μετάδοσης σε εσωτερικούς χώρους (συμπεριλαμβανομένων των μέσων μεταφοράς) αυξάνοντας τον ρυθμό ανταλλαγής αέρα, μειώνοντας την ανακυκλοφορία του με παράλληλη αύξηση της χρήσης του εξωτερικού αέρα. Ο ελάχιστος αριθμός ανταλλαγών αέρα ανά ώρα, σύμφωνα με τους ισχύοντες κτιριακούς κανονισμούς, πρέπει να διασφαλίζεται ανά πάσα στιγμή.

Η αύξηση του αριθμού των ανταλλαγών αέρα ανά ώρα θα μειώσει τον κίνδυνο μετάδοσης σε κλειστούς χώρους. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με φυσικό ή μηχανικό εξαερισμό, ανάλογα με τις ρυθμίσεις. Η χρήση της ανακυκλοφορίας αέρα χωρίς κατάλληλα φίλτρα πρέπει να αποφεύγεται όσο το δυνατόν περισσότερο. 
Στην Ελληνική πραγματικότητα τώρα και σύμφωνα με την ΤΟΤΕΕ 20701-1_2017 ο ενδεικνυόμενος απαιτούμενος νωπός αέρας ανά άτομο ορίζεται σε m3 /h/άτομο. Για παράδειγμα για ένα σχολείο είναι 22 m3 /h/άτομο, για ένα ξενοδοχείο 20 m3 /h/άτομο και για ένα εστιατόριο 25 m3 /h/άτομο. Δυστυχώς όμως ελάχιστα κτίρια έχουν κατασκευαστεί με τις σύγχρονες προδιαγραφές και ο νωπός αέρας που εξασφαλίζεται είναι πολύ λιγότερος, ενώ τα όρια ασφαλείας για τον περιορισμό της διασποράς του ιού είναι πολύ υψηλότερα από τα παραπάνω. 
Έτσι θα πρέπει να εξασφαλιστεί συνεχής αερισμός των κτιρίων, μειωμένη χρήση ατόμων, περιορισμός της ανακυκλοφορίας του κλιματισμού και τήρηση της σχετικής εγκυκλίου του υπουργείου χωρίς περιορισμούς (Δ1 (δ)/ΓΠ οικ. 26335/23-04-2020 Εγκυκλίου - Διευκρινίσεις για τη χρήση κλιματισμού κατά τη θερινή περίοδο)
Σε σχέση με τον αερισμό και εξαερισμό λοιπόν ο ρόλος του μηχανικού είναι κλειδί καθώς αυτός θα αξιολογήσει τη κατάσταση του κτιρίου, των εγκαταστάσεων και των επιπέδων λειτουργίας τους, ενώ θα προτείνει τεχνικούς ελέγχους (engineering controls) και λύσεις. 

Το κερασάκι στην τούρτα
Αν ο Τραμπ είχε διαβάσει το άρθρο αυτό, θα φορούσε μάσκα και θα φρόντιζε τις εκδηλώσεις και συναθροίσεις να τις κάνει σε εξωτερικούς χώρους. 
Κρατήστε τα παράθυρα ανοικτά και φορέστε μάσκα λοιπόν. 

*Ο Σωτήρης Μυλωνάς είναι Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, κάτοχος MBA και απόφοιτος του πανεπιστημίου Cambridge του ινστιτούτου αειφόρου ηγεσίας. Εργάζεται ως σύμβουλος σε θέματα αειφορίας, περιβάλλοντος, υγείας και ασφάλειας σε τουριστικές επιχειρήσεις με 20 έτη εμπειρία και παρουσία σε περισσότερες από 16 χώρες.