Η συμφωνία του Μονάχου το 1938, οι απειλές, η διάτρητη ειρήνη

Η ήττα των δυνάμεων του εθνικοσοσιαλισμού, η συνθηκολόγηση της Γερμανίας, το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οδήγησαν στην ιστορική αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, για να ξεπερασθούν τα δεινά που προκάλεσαν οι  δυο παγκόσμιες πολεμικές συγκρούσεις, οι εθνικισμοί, η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών.

Πριν από 87 χρόνια, στις 29 Σεπτεμβρίου  του 1938, οι εθνικοσοσιαλιστικές απειλές του Χίτλερ για την προσάρτηση γερμανόφωνων περιοχών της Τσεχοσλοβακίας, έφεραν στο Μόναχο τον Ιταλό δικτάτορα και σύμμαχο του Χίτλερ, Μπενίτο Μουσολίνι, όπως και τους πρωθυπουργούς της Μεγάλης Βρετανίας Τσάμπερλεν και της Γαλλίας Νταλαντιέ. Η Σύνοδος αυτή, θα έπαιρνε αποφάσεις για την εδαφική ακεραιότητα της Τσεχοσλοβακίας, χωρίς να την παρουσία της κυβέρνησης της. Και αυτή η Συμφωνία στην πρωτεύουσα της Βαυαρίας, έπληξε την διεθνή νομιμότητα. Και φυσικά δεν μπορεί να γίνεται καθόλου λόγος στο εάν μπόρεσε να διασφαλίσει  καθόλου την ειρήνη στην Ευρώπη. Λίγους μήνες μετά, η ναζιστική Γερμανία, έχοντας την συγκατάθεση της σταλινικής Σοβιετικής Ένωσης, εισέβαλε στην Πολωνία. Ο διαμοιρασμός της χώρας θα ολοκληρώνονταν λίγες εβδομάδες μετά, αφού ακολούθησε η Σοβιετική εισβολή.

Καθώς τα σύννεφα του πολέμου πύκνωναν πάνω από την Ευρώπη, που ακόμα δεν είχε ξεπεράσει τις καταστροφικές συνέπειες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Αδόλφος Χίτλερ, σε ομιλία του στο Ράϊχσταγκ, προτάσσει την αναγκαιότητα προστασίας 10 εκατομμυρίων Γερμανών που ζουν στην εδαφική περιοχή της Βόρειας Βοημίας και της Μοραβίας, στα σύνορα Τσεχοσλοβακίας και Πολωνίας. Το ζήτημα της Σουδητίας και των γερμανικών πληθυσμών της περιοχής, έκανε την εμφάνιση του για πρώτη φορά κατά την διάρκεια του 19^ου αιώνα, μέσα στο ευρύτερο Βοημικό ζήτημα, που στην ουσία αντανακλούσε τον ανταγωνισμό μεταξύ Τσεχίας και Γερμανίας. Το Βοημικό ζήτημα, περιελάμβανε τον πληθυσμό της Τσεχίας και τους Γερμανούς των παραμεθορίων περιοχών.

Η λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου έφερε μεταξύ άλλων και την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου το 1919, με τα αναφερόμενα εδάφη να ενσωματώνονται στην Τσεχοσλοβακία, περιλαμβάνοντας όμως μεγάλο αριθμό Γερμανικών  πληθυσμών. Μέσα από αυτή την ενσωμάτωση προέκυψαν τέσσερις γερμανικές επαρχίες, όσα ακολούθησαν τις εκλογές του 1935, δημιούργησαν έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ Γερμανίας και Τσεχοσλοβακίας, για τους διαμένοντες σε αυτές τις επαρχίες Γερμανικούς πληθυσμούς, τους Σουδήτες. Και προς υποστήριξη τους, έστερξε το ναζιστικό καθεστώς.

Στην ουσία, η Συνθήκη του Μονάχου ήταν μια διαπραγμάτευση υποχωρήσεων στις απαιτήσεις του Τρίτου Ράϊχ, και οι συμμετέχοντες σε αυτήν οδηγήθηκαν στην υιοθέτηση της προσάρτησης της Σουδητίας στην Γερμανία. Η δε πολυπληθής τσεχική μειονότητα στην περιοχή αυτή, υπέστη την αφαίρεση πολιτικών και μειονοτικών δικαιωμάτων της. Η συμμετοχή του  Πρωθυπουργού της Βρετανίας Άρθουρ Νέβιλ Τσάμπερλεν, του Πρωθυπουργού της Γαλλίας Εντουάρ Νταλαντιέ, του Αδόλφου Χίτλερ και του Μπενίτο Μουσολίνι, στην συνδιάσκεψη αυτή, είχε ως βασικό χαρακτηριστικό τον αποκλεισμό της κυβέρνησης της Τσεχοσλοβακίας, η οποία θα έχανε την  Σουδητία, ενώ η Σοβιετική Ένωση δεν προσκλήθηκε καν για να λάβει μέρος στις διαπραγματεύσεις.

Πριν από τις συζητήσεις που οδήγησαν στο Σύμφωνο του Μονάχου, είχαν προηγηθεί από την εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία η προσάρτηση της Αυστρίας, Γαλλία και Αγγλία είχαν μια εμφανή αδυναμία να αντιπαρατεθούν στρατιωτικά απέναντι σε έναν ισχυρό επανεξοπλισμό της Γερμανίας, και αυτό είναι ένα στοιχείο από το πως μέσα από την επικράτηση μιας λογικής κατευνασμού, η Ευρώπη βίωσε την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Τόσο το Σύμφωνο του Μονάχου, όσο και η «έντιμη ειρήνη» η οποία  συμφωνήθηκε μεταξύ του Βρετανού πρωθυπουργού Τσάμπερλεν και του Αδόλφου Χίτλερ αποδείχθηκε πόσο αναποτελεσματικά και έωλα ήταν, δεν μπόρεσαν να ανακόψουν την Γερμανική προέλαση, με συνέπειες που φάνηκαν άμεσα. Όσα συμφωνήθηκαν, έφεραν γρήγορα στην επιφάνεια την λύση του διαμελισμού, η Ευρώπη σε λίγους μήνες θα οδηγούνταν ξανά στον πόλεμο, με ευρωπαϊκές χώρες να καταλαμβάνονται ως ντόμινο από την Χιτλερική Γερμανία.

Την 30^η Σεπτεμβρίου όμως του 1940, ο Πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Ουίνστον Τσώρτσιλ, θα ανακοίνωνε προς τον Τσεχοσλοβακικό λαό την ακύρωση όσων συνομολογήθηκαν στην τετραμερή διάσκεψη που οδήγησε στην Συμφωνία του Μονάχου. Η συμμαχική Ευρώπη, με τον Πατέρα της Νίκης Ουίνστον Τσώρτσιλ, θα ξεκινούσε την πορεία απέναντι στον εθνικοσοσιαλισμό,  έως την πλήρη συντριβή του.      

*Ο κ. Γιώργος Α. Ζερβάκης , είναι εκπρόσωπος των Ευρωπαίων Φεντεραλιστών Κρήτης. Το άρθρο έχει γραφεί για τον ιστότοπο newshub.gr.