Κρίνοντας μία απόρριψη. Νομιμότητα ή σκοπιμότητα;

Η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου αποφάσισε και καθόρισε τα ανταποδοτικά τέλη σκεπτόμενη τις ιδιαίτερες συνθήκες που έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε όλους τους πολίτες. Στη δύσκολη αυτή περίοδο η απόφαση αυτή ακυρώθηκε από τον ελεγκτή  νομιμότητας που είναι η Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Είναι όμως μη νόμιμη όπως ισχυρίζεται ο ελεγκτής;

Δύο πλευρές του θέματος θα απασχολήσουν τη σημερινή μου παρέμβαση.

Πρώτον:  Ποια ήταν και συνεχίζει να είναι η ουσία της διαφωνίας Δημοτικής αρχής και αντιπολίτευσης στο θέμα του καθορισμού των τελών ηλεκτροφωτισμού και καθαριότητας; 

Η Δημοτική αρχή πρότεινε (και μέχρι και σήμερα δεν έχει αλλάξει καθόλου τη στάση της) την επιβάρυνση των δημοτών με όλα τα πρόσθετα έξοδα που μεταφέρονται ξαφνικά στα ανταποδοτικά τέλη και γι αυτό το λόγο εισηγήθηκε την αύξηση των συντελεστών έως και 80% . Μάλιστα στα νοσοκομεία και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα η αύξηση αυτή ξεπερνάει  το  80%  καταδεικνύοντας την πρόθεση και την στόχευση που έχουν.

Από την άλλη πλευρά η αντιπολίτευση (συντριπτική πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου) προσέγγισε το ζήτημα με μία άλλη πιο δίκαιη και κοντά στις ανάγκες του δημότη πρόταση στη δύσκολη αυτή περίοδο. Η σημερινή οικονομική, κοινωνική, υγειονομική και ενεργειακή κρίση δεν μπορεί και δεν πρέπει να μεταφερθεί αποκλειστικά στους δημότες. Οι δήμοι, μέσα από την δική τους λογική διαχείριση των οικονομικών, πρέπει να συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση.  Έγινε πρόταση, λοιπόν, με μείωση άλλων τελών ( δημοτικός φόρος ) να καλυφθεί το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης , που καλείται να καταβάλει ο δημότης μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Προτάθηκε  λοιπόν μείωση του δημοτικού φόρου κατά 0,15  λεπτά ανά τετραγωνικό μέτρο. Στην ουσία η απόφαση αυτή έχει τη λογική της εσωτερικής μεταφοράς πόρων μέσα στο Δήμο, με μόνη συνέπεια τη μείωση των συνολικών εσόδων. Το επιχείρημα αυτό είχε ως βάση, ότι στο Δήμο τα τελευταία χρόνια υπάρχουν αποθεματικά, πόροι δηλαδή οι οποίοι έχουν καταβληθεί από τους δημότες αρκετών εκατομμυρίων ευρώ και ήρθε η στιγμή στη δύσκολη συγκυρία να καλύψουν τις νέα δαπάνες που επιβλήθηκαν. Είναι μία πολιτική απόφαση που κατά τη γνώμη μας ο δήμος πρέπει να πάρει και να εφαρμόσει. Το δεύτερο πράγμα το οποίο λήφθηκε υπόψη και καταβλήθηκε ιδιαίτερη προσπάθεια για τον προσδιορισμό του, ήταν ο διαχωρισμός των προβλεπόμενων δαπανών σε ανελαστικές και μη, ώστε η επιβάρυνση να είναι μετρημένη και ορθολογική, λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία από τα προηγούμενα χρόνια.

Ένα σημείο τριβής αλλά και ακύρωσης της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου από την αποκεντρωμένη διοίκηση, ήταν οι δαπάνες μισθοδοσίας του προσωπικού που εργάζεται στις υπηρεσίες καθαριότητας και ηλεκτροφωτισμού. Σε αυτές τις δαπάνες περιλαμβάνονται τόσο οι μόνιμοι υπάλληλοι, όσο και οι έκτακτοι. Τα τέσσερα τελευταία χρόνια οι δαπάνες προσωπικού δεν ξεπέρασαν τα 7,8 εκ €. Το 2021 το κόστος ήταν 7,6 εκ €. Όπως αναφέρει  και  η σχετική εγκύκλιος για την σύνταξη των προϋπολογισμών τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν βασικό συστατικό της αντίστοιχης πρόβλεψης για το 2022. Όμως η εισήγηση της Δημοτικής αρχής αναφέρει ότι η πρόβλεψη για το κόστος αυτό θα ανέλθει στα 9,5 εκ € το 2022. Οι δαπάνες προσωπικού θα αυξηθούν δηλαδή σχεδόν κατά 25%. Η αντιπολίτευση παρόλο που από τα στοιχεία των προηγούμενων ετών δεν προκύπτει αύξηση και τόσο σημαντική, αντιπρότεινε μία πρόβλεψη για αύξηση 18%, πράγμα το οποίο στην ουσία εξοικονομούσε τις 500.000 € που χρειαζόταν για να ισοσκελιστούν οι δαπάνες. Για το επιχείρημα αυτό, αναλύθηκαν τα στοιχεία των τελευταίων ετών, όπου πάντα οι προβλέψεις της δημοτικής αρχής που καταγράφονταν στον προϋπολογισμό δεν αντικατόπτριζαν τις πραγματικές δαπάνες όπως φαίνεται και στον παρακάτω πίνακα.

Και τα ερωτήματα που προκύπτουν  είναι σαφή και ξεκάθαρα. 

Για την Δημοτική αρχή : Πως προϋπολογίζει για το επόμενο έτος 9,5 εκ όταν το 2021 τα έξοδα αυτά δεν ξεπέρασαν τα 7,6 εκ ; Δηλαδή θεωρούν ότι θα απελευθερωθεί η δυνατότητα προσλήψεων και θα επιφέρει αύξηση 1,9 εκατομμύριων σε μια πραγματικά δύσκολη χρονιά όταν όλα τα κόστη της διαχείρισης των απορριμμάτων μεταφέρονται στο Δήμο;  

Για  την Αποκεντρωμένη διοίκηση:  Πως απορρίπτει μια απόφαση που στηρίζεται σε πραγματικά στοιχεία  που υλοποιούνται και όχι σε υποθέσεις που δεν στηρίζονται πουθενά; Δηλαδή τα 8.940.000, 00 που προβλέπονται στην πρόταση της αντιπολίτευσης είναι λιγότερα από τα 7,6 που πληρώθηκαν φέτος ;  Και γιατί εγκρίνονται αποφάσεις (άλλων), που αναφέρουν ότι υπάρχει πιθανότητα μη ισοσκελισμού των δαπανών με τα έσοδα; ΔΥΟ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΔΥΟ ΣΤΑΘΜΑ  ΔΗΛΑΔΗ ;

Δεύτερον: το θέμα του κόστους  διαχείρισης των απορριμμάτων 

Με αποφάσεις τόσο της περιφέρειας Κρήτης, όσο και της κεντρικής  κυβέρνησης μεταφέρθηκε δαπάνη στους Δημότες του Ηρακλείου, που πρέπει να καταβάλλουν με τα ανταποδοτικά τέλη της τάξης των 4,7 εκ €. Και όλα αυτά έγιναν όχι μόνο χωρίς καμία επίσημη ενημέρωση και απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, αλλά και με  την Δημοτική μας αρχή να πρωτοστατεί στην υλοποίηση τους, αγνοώντας τις επιπτώσεις στους Δημότες. Η  δεύτερη λοιπόν παρατήρηση της αποκεντρωμένης ήταν για το τέλος  ταφής. Να σημειώσουμε ότι σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν αποφάσεις Δήμων που δεν αναφέρονται στο τέλος ταφής και μάλιστα έχουν  εγκριθεί από τις αποκεντρωμένες διοικήσεις. Για το Ηράκλειο ήταν μόνο το πρόβλημα; Υπάρχει ευθύνη του κεντρικού κράτους για την καθυστέρηση της ολοκλήρωσης των έργων επεξεργασίας τα προηγούμενα χρόνια. Φταίνε οι Δήμοι; 

Ας δούμε όμως και την ουσία. Η Δημοτική αρχή προβλέπει  ότι το συνολικό  κόστος θα φθάσει  τα 7 εκ €. Η αντιπρόταση ήταν για 6.000.000,00 ποσό που καλύπτει το σύνολο των υπόλοιπων δαπανών και τμήμα της δαπάνης  του τέλους ταφής κατά 400.000 € περίπου .  Το υπόλοιπο ποσό θα  μπορούσε να καλυφθεί από τροποποίηση  προϋπολογισμού. Μόνο στον κωδικό 20-60 υπάρχει πρόβλεψη άνω τω 19 εκ, όταν οι δαπάνες που πληρωθήκαν ο 2021 δεν ξεπέρασαν τα 12,5 εκ €. Αν προσθέσομε την επιπλέον δαπάνη για τέλος ταφής και λειτουργία μονάδας - περίπου 4,8 εκ  - το  ποσό αυτό  ανέρχεται  στα 17,2 εκ €.  Άρα η πρόβλεψη των 19,1 εκ ( μεγαλύτερη κατά 1,9 εκ ) που περιέχει η πρόταση μας  υπερκαλύπτει  την  προϋπολογιζόμενη δαπάνη για το 2022 και μαζί όλο το κόστος για το τέλος ταφής.

Άραγε ο εισηγητής απόρριψης της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου μπήκε στον κόπο να εκτιμήσει στόχους, υλοποιήσεις, προβλέψεις ή όχι; Ακόμα και το άρθρο 40 &3  του πρόσφατα ψηφισμένου νόμου  4873 /2021  προβλέπει την μεταφορά πόρων από άλλους κωδικούς δαπανών στα ανταποδοτικά σε περίπτωση μη ισοσκελισμού των εσόδων – εξόδων λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών. Το έχει υπόψην του αυτό ο ελεγκτής νομιμότητας; Και μπορεί ένα αιρετό όργανο του Δήμου όπως είναι το Δημοτικό Συμβούλιου να έχει τέτοια αντιμετώπιση στις αποφάσεις του; Και μια μεγάλη απορία. Αν η απόφαση αυτή ήταν της Δημοτικής αρχής θα υπήρχε καμία περίπτωση ακύρωσης; Μην απαντήσετε εύκολα. Οι εγκρίσεις άλλων δήμων  που είναι σε γνώση μας άλλα λένε. ….

Για την μείωση του Δημοτικού φόρου

Σε ποιο νόμο αναφέρεται ότι  η απόφαση μείωσης ενός φόρου (όπως ο Δημοτικός ) που βαρύνει τους δημότες για ίδια έσοδα  των Δήμων, και που δεν έχει σχέση με ανταποδοτικά, απαγορεύεται να γίνει. Και γιατί δεν είναι αιτιολόγηση αυτό που αναφέρομε στην εισήγηση μας για την δύσκολη οικονομική κατάσταση των Δημοτών, που λόγω της κρίσης βλέπουν να μειώνονται συνεχώς τα εισοδήματα τους και στην ανάγκη οι Δημοτικές αρχές να βοηθούν στην αντιμετώπιση τους.

Σκοπιμότητα ή νομιμότητα  ;

Σκοπιμότητα λοιπόν ή νομιμότητα έχει η απόρριψη της απόφασης; Όσο δεν υπάρχουν πειστικές  απαντήσεις στα ερωτήματα τόσο οι ανησυχίες  δεν  ξεπερνιούνται. Οι αριθμοί υπάρχουν σε πείσμα εκείνων που δεν τους καταλαβαίνουν. Σε όλη την επταετία αυτής της δημοτικής αρχής ποτέ δεν έπεσαν κοντά σε καμία πρόβλεψη .  

Οι ενέργειες, κρίσεις με τις οποίες υποδέχτηκαν αυτή την απόφαση, Δημοτική αρχή και μερίδα των ΜΜΕ, δείχνει ότι αυτό που τους ενοχλεί είναι ότι κάποιοι μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο σκέφτονται και τα συμφέροντα των Δημοτών και έχουν την δύναμη να ανατρέπουν κάποιες  φορομπηχτικές αποφάσεις . Η σκέψη τους είναι αυτό να κοπεί;.  Και η λύση είναι εύκολη. Μεταφέρεται και αυτές τις αποφάσεις στην δοσμένης πλειοψηφίας οικονομική επιτροπή. Προς  δόξα της δημοκρατίας και όλων αυτών που επικαλούνται  το όνομα της , αλλά λειτουργούν διαφορετικά.

Η σκοπιμότητα όλων πρέπει να είναι η πρόοδος Δημοτών και Δήμου. Ιδιαίτερα για το θέμα της καθαριότητας επιβάλλεται να υπάρχει και να εφαρμόζεται  μια περιβαλλοντικά αποδεκτή διαχείριση , οικονομικής  λειτουργίας με επανάχρηση και  αποτελεσματική ανακύκλωση, με  σύγχρονες  πολιτικές και μεθόδους και όχι καύση για την οποία προετοιμάζουν το έδαφος .    

* O Hλίας Λυγερός είναι επικεφαλής της  δημοτικής κίνησης ΗΡΑΚΛΕΙΟ  ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ