Μία δόση ρουσφέτι, δύο ηθική και τρεις υποκρισία

«Μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου» κατά Βιζυηνό. Μπορεί να ακούγεται λίγο υπερβολικό, όμως σας ζητώ να με πιστέψετε. Κάπως έτσι αισθάνομαι με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Αν και η λέξη «σκάνδαλο» έχει τόσο πολύ φθαρεί απ’ την υπερβολική χρήση ώστε να μην μπορεί να αποδώσει το πραγματικό βάρος του νέφους που έχει καθίσει φαρδιά πλατιά στην ψυχή μου.

Στην ηλικία που έχω φτάσει και με την εμπειρία ζωής που έχω συσσωρεύσει, οφείλω να πω πως έχω καταλήξει σε ορισμένες αντιλήψεις οι οποίες παραμερίζουν τις αβεβαιότητες και τις αμφιβολίες της νεότητός μου. Ξέρω πια πως η χώρα μου είναι μια ευνομούμενη πολιτεία η οποία πειθαρχεί σε κανόνες που η ίδια έχει θεσπίσει με απόλυτο σεβασμό στην ηθική των συναλλαγών οι οποίες αποτελούν την κοινή μας ζωή.

Δεν ξέρω αν είμαστε ένας ευτυχισμένος λαός, έχουμε όμως ήσυχη τη συνείδησή μας. Η ηθική πειθαρχία που μας διακρίνει μας προκαλεί κάποιον εκνευρισμό στην καθημερινότητά μας, όμως η ψυχιατρική επιστήμη τον θεωρεί εντελώς φυσιολογική αντίδραση για χαρακτήρες που έχουν μάθει να κάνουν ό,τι θέλουν αδιαφορώντας για τον διπλανό τους και τους άλλους εν γένει.

Γι’ αυτό και όταν έμαθα για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην αρχή δεν την πίστεψα. Αυτή η Ρουμάνα εισαγγελέας δεν μου ενέπνεε καμία εμπιστοσύνη και θεώρησα ότι είχε επινοήσει τη μεταφορά και την υπερβολική σεξουαλική δραστηριότητα των αιγοπροβάτων μας προσδοκώντας να μας ξαναρίξει στα μνημόνια. Τόσο πολύ ζήλευε τη χώρα που δεν είχε πια μνημόνια να την ταλανίζουν. Η συνέχεια μου φάνηκε ακόμη πιο απίστευτη. Διότι η κ. Ρουμάνα δεν περιορίστηκε στη δόλια πονηρία των αιγοπροβάτων, ενέπλεξε και στην αναπαραγωγική τους δραστηριότητα και μέλη του ελληνικού Κοινοβουλίου, ακόμη και υπουργούς. Αυτοί λέει βοηθούσαν τα αιγοπρόβατα να ξεπεράσουν τα γραφειοκρατικά εμπόδια ώστε να συνευρίσκονται ελευθέρως και ασυστόλως, με αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση του ζωικού βασιλείου το οποίο, σε αντίθεση με τα δίποδα μέλη του, το επιδοτεί πλουσιοπάροχα το ταμείο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Δηλαδή θέλουν να μας πουν ότι ορισμένοι συμπολίτες μας εξαπατούν την Ευρώπη με σκοπό τον πλουτισμό; Κι ότι αυτοί οι συμπολίτες μας έχουν συνεργούς βουλευτές; Πώς να μην πέσει από τα σύννεφα ένας Ανδρουλάκης ο οποίος, ζώντας τόσα χρόνια εκτός Ελλάδος, δεν είχε αντιληφθεί την κατάπτωση των ηθών. Τέτοιες ιστορίες γίνονταν στα παλιά χρόνια, τότε που ένας Ευρωπαίος ελεγκτής είχε αναρωτηθεί αν στην Ελλάδα υπάρχουν τριώροφα χωράφια. Κάποιος είχε εισπράξει τρεις φορές επιδότηση για τον ίδιο ελαιώνα. Εγινε τίποτε; Τίποτε δεν έγινε. Απόδειξη ότι αυτές είναι ιστορίες παλιές που χάνονται στα νεφελώματα των θρύλων και των παραδόσεων του λαού μας.

Και τώρα θα προσπαθήσω να σοβαρευτώ. Στο μέτρο του δυνατού εννοείται. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι σκάνδαλο. Εμπλέκονται σ’ αυτό πολίτες, εμπλέκονται και βουλευτές. Και μάλιστα βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Αρα είναι σκάνδαλο που αφορά κατά μείζονα λόγο το κυβερνών κόμμα. Για την ακρίβεια, αφορά βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Αν έχω καταλάβει καλά, δεν τους αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο. Αλλοι έχουν χρησιμοποιήσει την εξουσία τους για να εξυπηρετήσουν τους πελάτες τους παρακάμπτοντας τις νόμιμες διαδικασίες κι άλλοι έχουν απλώς παρέμβει για να βοηθήσουν τους πελάτες τους να ξεπεράσουν τις δυσλειτουργίες και τους πρωτογονισμούς της γραφειοκρατίας. Θα μου πείτε, γιατί, ως βουλευτές, δεν φρόντιζαν να απαλλάξουν τη γραφειοκρατία από τον πρωτογονισμό της. Θα σας απαντήσω πως συμφωνώ μαζί σας με μία επιφύλαξη: όσες διορθώσεις κι αν γίνουν στο άρρωστο σώμα του ελληνικού Δημοσίου, πάντα θα υπάρχουν προβλήματα. Με δυο λόγια: οι μεν βοήθησαν στην εξαπάτηση, οι δε απλώς βοήθησαν στην υπέρβαση δυσκολιών.

Είναι ανήθικο το ρουσφέτι; Εξαρτάται. Είναι ανήθικο αν δίνεις μια θέση σε κάποιον που αξίζει 2 στα 10 αντί γι’ αυτόν που αξίζει 9 στα 10, όταν δίνεις τη θέση σε κάποιον σαν τον μοιραίο σταθμάρχη της Λάρισας.

Αντί να τους ξεχωρίσουμε και να τους κρίνουμε, τους τσουβαλιάζουμε όλους σε ένα σάκο ενοχής ο οποίος συμπαρασύρει και όλη την παράταξη στην οποία ανήκουν. Και έτσι φτάνουμε στη ρουσφετολογία και στην ηθικολογία. Είναι ανήθικο ο βουλευτής να εξυπηρετεί τον ψηφοφόρο του; Οχι, είναι ανήθικο να εισπράττει προμήθειες όπως ο Τσοχατζόπουλος ή να βοηθάει τον Κοσκωτά να αγοράζει την Τράπεζα Κρήτης με τα χρήματά της, κ. Ανδρουλάκη – έτσι για να θυμηθούμε δύο από τα ηθικά επιτεύγματα του κόμματός σας. Υποθέτω ότι ο αρχηγός και επίδοξος πρωθυπουργός διώχνει πυξ λαξ όσους τολμήσουν να του ζητήσουν κάποια εξυπηρέτηση.

Στη Ρώμη οι ψηφοφόροι ονομάζονταν πελάτες. Oσοι ήθελαν να εκλεγούν ύπατοι όχι μόνον τους αναλάμβαναν υπό την προστασία τους, αλλά τους πλήρωναν κιόλας. Γι’ αυτό, όταν τέλειωνε η θητεία τους ως υπάτων, η δημοκρατία τούς έδινε τη διοίκηση μιας επαρχίας για να βγάλουν τα σπασμένα. Αλήθεια, τι κάνουν οι λομπίστες στην Αμερική ή στην Ευρωπαϊκή Eνωση; Και πώς ασκείται το ευγενές επιτήδευμα των δημοσίων σχέσεων;

Από κει και πέρα αρχίζει η ρουσφετολογία που ταυτίζεται με την ηθικολογία. Κοινώς με την υποκρισία. Είναι ανήθικο το ρουσφέτι; Εξαρτάται. Είναι ανήθικο αν δίνεις μια θέση σε κάποιον που αξίζει 2 στα 10 αντί γι’ αυτόν που αξίζει 9 στα 10. Αν έχεις τις κατάλληλες επαφές σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο και έχεις 8 στα 10, μπορεί να ξεπεράσεις αυτόν που έχει 8 στα 10 αλλά δεν έχει επαφές. Το ρουσφέτι σε μας γίνεται ανήθικο όταν δίνεις τη θέση σ’ αυτόν που έχει 2 στα 10, σαν τον μοιραίο σταθμάρχη της Λάρισας.

Οπότε, αντί να ηθικολογούμε, καλόν θα ήτο να βάλουμε σε μια τάξη τα ρουσφέτια και να μην τα απομονώνουμε από το αξιακό σύστημα που υποτίθεται πως διέπει τη λειτουργία της κοινωνίας μας.