Μερική οριοθέτηση με Αίγυπτο – Μειωμένη επήρεια της Κρήτης!

Η αιφνιδιαστική μετάβαση του Δένδια στο Κάιρο –σύμφωνα με αξιόπιστες πληροφορίες– αφορά στην ολοκλήρωση των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων για μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο, η οποία αποτυπώθηκε σε σχετική συμφωνία. Όπως είχαμε αποκαλύψει προ εβδομάδων από αυτές εδώ τις στήλες, η οριοθέτηση όχι μόνο θα είναι μερική, αλλά και πιθανότατα θα προβλέπει μειωμένη επήρεια για τα νησιά Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος και Κρήτη!

Πιο συγκεκριμένα, η συμφωνία –σύμφωνα με διπλωματικές πηγές– πιθανότατα θα προβλέπει αντί για τη μέση γραμμή (50% για τις δύο πλευρές) 55% για την Αίγυπτο και 45% για την Ελλάδα! Ας σημειωθεί ότι η αρχική απαίτηση του Καΐρου ήταν η αναλογία να είναι 60% προς 40% και το 55% προς 45% είναι η ελληνική αντιπρόταση! Μένει να δούμε πως ακριβώς θα κατανεμηθεί στον χάρτη η θαλάσσια περιοχή που θα χαριστεί στην Αίγυπτο, ώστε να μειωθούν οι αντιδράσεις στην Ελλάδα.

Ένα δεύτερο στοιχείο της προς υπογραφή συμφωνίας είναι ότι η οριοθέτηση δεν περιλαμβάνει όχι μόνο το Καστελλόριζο, αλλά ούτε και ολόκληρη την Ρόδο! Η Αθήνα φρόντισε δια παραλείψεως να νομιμοποιήσει την εδώ και χρόνια τουρκική επεκτατική στρατηγική ιδιοποίησης της Ανατολικής Μεσογείου ανατολικά του 28 μεσημβρινού, ο οποίος τέμνει στη μέση την Ρόδο.

Μέχρι την υπογραφή του μνημονίου Άγκυρας-Τρίπολης (Νοέμβριος 2019), με το οποίο οι Τούρκοι ενέγραψαν υποθήκες και δυτικά του 28ου μεσημβρινού, το όριο που οι ίδιοι είχαν θέσει προς δυσμάς ήταν ο 28ος μεσημβρινός. Εμείς, λοιπόν, φροντίσαμε να οριοθετήσουμε με την Αίγυπτο τη θαλάσσια περιοχή δυτικά από τον 27:59' μεσημβρινό. Με τον τρόπο αυτό εμμέσως πλην σαφώς αναγνωρίζουμε δικαιώματα στους Τούρκους στο νοητό όριο του 28ου μεσημβρινού και ανατολικότερα.

Η σπουδή της Αθήνας για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο με εξαιρετικά δυσμενείς όρους για την Ελλάδα, θα δικαιολογηθεί από την κυβέρνηση Μητσοτάκη με το επιχείρημα ότι η υπογραφή συμφωνίας είναι ο μόνος τρόπος να αμφισβητήσουμε το εκτός διεθνούς δικαίου μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης. Το επιχείρημα δεν είναι αβάσιμο, αλλά επουδενί δεν δικαιολογεί ούτε τη μερική οριοθέτηση, αλλά κυρίως τη μειωμένη επήρεια.

Ανοίγουν σαμπάνιες στην Άγκυρα
Εάν η Κρήτη, ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου, έχει με την ελληνική υπογραφή μειωμένη επήρεια τότε όλη η πάγια επιχειρηματολογία της Αθήνας για τα νησιά του Αιγαίου καταρρέει με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η δε εξαίρεση όχι μόνο του Καστελλορίζου, αλλά και της ανατολικής Ρόδου από την οριοθέτηση είναι ένας πρόσθετος λόγος για να ανοίγουν σαμπάνιες στην Άγκυρα.

Στο σημείο αυτό, είναι χρήσιμο να υπενθυμίζουμε την επίσημη αντίδραση του Καΐρου στην πρόσφατη τουρκική Navtex (21-7-2020) για έρευνες στη θαλάσσια περιοχή αρκετά νοτίως του Καστελλορίζου, εκεί που –με βάση την αρχή της μέσης γραμμής– ενώνονται οι δυνάμει ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Με ανακοίνωσή του,το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών είχε διαμαρτυρηθεί ότι η τουρκική Navtex παραβίασε την αιγυπτιακή ΑΟΖ. Με εκείνη την ανακοίνωση, το Κάιρο ουσιαστικά διακήρυξε ότι δεν αναγνωρίζει πλήρη επήρεια στα ελληνικά νησιά.

Η εν λόγω ανακοίνωση δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Αναγνωρίζοντας εμμέσως πλην σαφώς το παλαιότερο τουρκικό όριο (28ος μεσημβρινός) η Αίγυπτος είχε επιχειρήσει και στο παρελθόν να οικειοποιηθεί δυνάμει ελληνική ΑΟΖ (λόγω Καστελλορίζου) στην περιοχή που είχε δεσμεύσει η τουρκική Navtex για έρευνες με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Για να το άρουν τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση προσανατολίστηκαν στην "λύση" της μερικής οριοθέτησης, δηλαδή δυτικά του 28ου μεσημβρινού.

Ένας πρόσθετος λόγος που η Ελλάδα ήταν απρόθυμη να διεκδικήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα ανατολικά του 28ου μεσημβρινού είναι ότι φοβόταν την αντίδραση της Άγκυρας. Για την ακρίβεια φοβόταν ότι θα προχωρούσε σε έρευνες και γεωτρήσεις σ' εκείνη τη θαλάσσια περιοχή, θέτοντας στην Αθήνα το δίλημμα ή να αποδεχθεί το τετελεσμένο ή να αντιδράσει στρατιωτικά σε μία γεωγραφική περιοχή που είναι ευνοϊκή για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις. Αυτός ήταν ο βαθύτερος λόγος που έχει αποφύγει να καταθέσει συντεταγμένες για τα εξωτερικά όρια της δυνάμει ελληνικής ΑΟΖ.

* Ο Σταύρος Λυγερός είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, διευθυντής του ιστότοπου slpress.gr.

(To άρθρο δημοσιεύτηκε στο slpress.gr)