Ναός και όχι τζαμί, Κωνσταντινούπολις και όχι Ισταμπούλ

Με τη συμφωνία των Πρεσπών το μήνυμα δόθηκε. Όταν υπάρχουν Έλληνες βουλευτές που παραδίδουν την ιστορία της Μακεδονίας σε ένα μικρό και πολυεθνικό κράτος, τότε η Ελλάς δίνει την εντύπωση ότι είναι έτοιμη για μεγαλύτερες υποχωρήσεις απέναντι σε κράτη ισχυρότερα από τα Σκόπια. Είχαν δοθεί προηγουμένως και άλλα μηνύματα υποχωρητικότητας. Με τα Ίμια, τη Μαδρίτη, το βιβλίο του «συνωστισμού» κ.ά. Ο Ερντογάν εφαρμόζει τον νέο Οθωμανισμό του και μετατρέπει σε τζαμί έναν ιστορικό Ορθόδοξο Ναό.

Για λόγους ανωτέρας βίας είχαμε αναγκασθεί να αποδεχθούμε ότι η Αγία Σοφία λειτουργεί ως μουσείο. Αλλά στη συνείδηση των Ελλήνων ήταν, είναι και θα είναι Ορθόδοξος Ναός. Από τη στιγμή που εγκαινιάσθηκε το 537 από τον τότε Πατριάρχη ο Ναός της του Θεού Σοφίας είναι η Μεγάλη Εκκλησία των Ορθοδόξων. Και κάτι ακόμη. Είναι άρρηκτα δεμένη με την ιστορία του Ελληνισμού. Η Θεία Λειτουργία ετελείτο επί 9 αιώνες στην ελληνική γλώσσα. Τα ψηφιδωτά έχουν ελληνικές επιγραφές. Και οι Έλληνες είμαστε ο μόνος λαός που αγωνισθήκαμε επί 400 χρόνια για να απελευθερώσουμε την Αγία Σοφία και την Κωνσταντινούπολη. Το 1821 οφείλεται στη Μεγάλη Ιδέα των Ελλήνων, η οποία είχε ως επίκεντρο την Αγία Σοφία.

Ουδείς αρνείται ότι ο περικαλλής αυτός Ναός είναι μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αλλά είναι βαθιά ριζωμένος στην ψυχή των Ελλήνων. Η ελληνικότητα δεν αναιρεί την οικουμενικότητα, όπως συμβαίνει και με τον Παρθενώνα. Μακάρι να υπάρξουν αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο. Όμως κάτι πρέπει να κάνουμε και εμείς. Ο Ερντογάν μάς προειδοποιεί. Δοκιμάζει τις αντιδράσεις μας. Ο νέος Οθωμανισμός προχωρεί όπως τον έχει περιγράψει προ δεκαετίας ο Νταβούτογλου στο «Στρατηγικό Βάθος». Η προσβολή εις βάρος της Αγίας Σοφίας δεν γίνετα για εσωτερικούς λόγους, όπως αυταπατώνται κάποιοι Έλληνες. Ο Ερντογάν είναι ισχυρός και εδραιωμένος.

Αφήνω στην ελληνική κυβέρνηση τις διπλωματικές αντιδράσεις και προτείνω κινήσεις με έμφαση στην ταυτότητα και στην παιδεία.
1.    Οι επίσημες ελληνικές αρχές, όταν αλληλογραφούν με άλλες κυβερνήσεις ή διεθνείς Οργανισμούς, δίπλα στον όρο Ισταμπούλ (που υποχρεωτικά θα χρησιμοποιείται) να αναγράφουν με παύλα ή σε παρένθεση και τον όρο: Κωνσταντινούπολις – Constantinoupolis.
2.    Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία να τυπώσουν γραμματόσημο με τη βυζαντινή Αγία Σοφία ως Ορθόδοξο Ναό χωρίς μιναρέδες.
3.    Εν όψει του 2021 να προβάλουμε με κάθε τρόπο τη σύνδεση της Αγίας Σοφίας με το εθνικό όραμα που μάς κράτησε όρθιους επί 400 χρόνια.
4.    Να ενισχύσουμε την προβολή του Βυζαντίου στα σχολεία. Να διδαχθούν τα ελληνόπουλα τί έγραψαν για το Βυζάντιο ο Κωστής Παλαμάς, ο Φώτης Κόντογλου, ο Διονύσιος Ζακυθηνός, ο Στήβεν Ράνσιμαν κ.ά.

* Ο Κωνσταντίνος Χολέβας είναι Πολιτικος Επιστήμων, Συγγραφέας