Ο Μαλρώ, ο Σαγκάλ και η Όπερα Γκαρνιέ του Παρισιού

«Επειδή κάθε ζωή αναπόφευκτα μια μέρα τελειώνει, οφείλουμε κατά τη διάρκεια της δικής μας να την χρωματίζουμε με τα χρώματα μας, της αγάπης και της ελπίδας.» ( Μαρκ Σαγκάλ) Παρίσι, 1960. Ο Αντρέ Μαλρώ, υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας, δίνει μια παραγγελία στον σπουδαίο ζωγράφο Μαρκ Σαγκάλ: του αναθέτει να ζωγραφίσει την γιγαντιαία οροφή της Όπερας Γκαρνιέ του Παρισιού. Απαιτεί από τον καλλιτέχνη να δώσει τον καλύτερο του εαυτό και να δημιουργήσει ένα επιβλητικό έργο.

Ο καλλιτέχνης όμως, 77 ετών τότε, αναστατώνεται και τρομάζει από την πρόταση αυτή. Ο Σαγκάλ θαυμάζει τόσο πολύ τον αρχιτέκτονα της Όπερας, τον Charles Garnier, που πανικοβάλλεται μπροστά σε μια τέτοια τιμητική πρόταση, παραλύει από το στρες, η έμπνευση του στερεύει.. Έχει όμως δίπλα του την δυναμική σύζυγό του, Βαλεντίνα Σαγκάλ, η οποία τον ωθεί να αναλάβει το έργο και να ζωγραφίσει: «Αρκετά βασανίζεσαι Μαρκ, κάνε τα σκίτσα σου και ίσως κάτι να βγει από αυτά». Χάρη στη γυναίκα του, ο ζωγράφος στρώνεται στη δουλειά και σχεδιάζει δεκάδες έργα πριν τελικά βρει αυτό που τον ικανοποιεί.

Αλλά μια δεύτερη πρόκληση τον περιμένει. Πώς να ζωγραφίσει αυτόν τον τεράστιο θόλο (220 τ.μ) τόσο ψηλά από το έδαφος; Ο Chagall χωρίζει τον καμβά του σε 24 τρίγωνα: μπορεί να τα ζωγραφίσει ξεχωριστά στο έδαφος και στη συνέχεια να τα συναρμολογήσει ένα προς ένα στην οροφή, σαν παζλ. Ανήσυχος για το αποτέλεσμα, ο καλλιτέχνης επιβλέπει κάθε στάδιο της δουλειάς. Δεν θέλει να στρεβλώσει την όλη ατμόσφαιρα της Όπερας, θέλει να τη σεβαστεί όπως αρχικά την επιθυμούσε ο Charles Garnier. Ο Σαγκάλ γνωρίζει, χάρη στην προσεκτική ανάγνωση των γραπτών του αρχιτέκτονα, ότι το χρώμα για τον τελευταίο αποτελεί βασικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής του ...

Να γιατί ο ζωγράφος παίρνει το τολμηρό ρίσκο να σχεδιάσει μια πολύχρωμη οροφή, αναφερόμενος σε δεκατέσσερις συνθέτες και τα έργα τους. Η πίεση είναι ακόμα πιο προφανής, που ακόμη και πριν καν δουν το αποτέλεσμα, μερικοί κριτικοί μιλούν για μια πράξη «βανδαλισμού» μέχρι και «πολιτιστικής βεβήλωσης!» Ευτυχώς, τη βραδιά των εγκαινίων, οι αντιδράσεις είναι παραπάνω από θετικές: η οροφή του Chagall γνωρίζει τεράστια επιτυχία. Ο καλλιτέχνης είναι τόσο χαρούμενος που αρνείται να πληρωθεί από το κράτος! Εδώ μετακινώντας το ποντίκι πάνω στην εικόνα μπορείτε να δείτε τους 14 συνθέτες με τα έργα τους. http://passerelles.bnf.fr/explo/garnier2/index.php

*Ο Γιάννης Κουκουφίκης είναι επιχειρηματίας