Οι Σιβυλλικοί χρησμοί για την απελευθέρωση των Κρητών από τους Τούρκους

Με τον όρο Σίβυλλα κατά την αρχαιότητα, χαρακτηριζόταν η γυναίκα η οποία διακρινόταν για τις μαντικές ικανότητες της . Η γυναίκα αυτή αυθόρμητα έμπαινε σε διαδικασία έκστασης και έλεγε ακατάληπτα πράγματα χωρίς να ερωτηθεί από κάποιον ενδιαφερόμενο και τα οποία στην συνέχεια προσπαθούσαν οι εμπλεκόμενοι να τα ερμηνεύσουν. Η ετυμολογία του ονόματος Σίβυλλα χωρίς αυτό να είναι απόλυτα βέβαιο, εικάζεται ότι προέρχεται από την σύνθεση των λέξεων «σιός» ο οποίος είναι δωρικός τύπος της λέξης θεός και του «βόλλα» ο οποίος είναι ο αιολικός τύπος της λέξης βουλή. Σε ελεύθερη μετάφραση «θεϊκή βούληση», καθώς οι αρχαίοι πίστευαν ότι οι γυναίκες αυτές καταλαμβάνονταν ή επικοινωνούσαν με  κάποιο πνεύμα και μετέδιδαν τα λεγόμενα του, όπως συνέβαινε και με τους προφήτες στον Χριστιανισμό.

 Η Σίβυλλα δεν ήταν μία μοναδική γυναίκα αλλά έχουν καταγραφεί πολλές Σίβυλλες, με πρώτο να αναφέρει πληθυντικό πρόσωπο τον Αριστοτέλη, ενώ έχουν γράψει για την ύπαρξη τους και ο Ηράκλειτος, ο Ευριπίδης και ο Πλάτων, ο Παυσανίας και άλλοι. Η επιρροή των χρησμών και της ύπαρξης τους έφτασε μέχρι τον Μεσαίωνα και στην αυγή του 20ου αιώνα. 

Οι Σίβυλλες, αποτελούσαν διαφορετική κατηγορία από τις μάντισσες των μαντείων, καθώς μάντισσες όπως την Πυθεία απαντούσαν μόνο σε πολύ συγκεκριμένα και με συγκεκριμένο τρόπο δομημένα ερωτήματα, ενώ παράλληλα δεν έδρευαν σε κάποιο μαντείο αλλά μπορεί να ήταν περιερχόμενες ή διαμένουσες σε κανονικές κοινωνίες.

Ψήγματα της επιρροής αυτών των προφητειών ανακαλύπτουμε ακόμη και στις καταγραφές του Παύλου Βλαστού και τα δημώδη ιστορικά τραγούδια. Συγκεκριμένα, γράφει ο Βλαστός ότι την περίοδο της επανάστασης του 1878, οι Κρήτες επαναστάτες πίστευαν πως έχει προοιωνιστεί το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,  καθώς «Σιβυλλικοί και Αριθμολογικοί χρησμοί» προφήτευαν την διάλυση της. Μάλιστα αναλύει περαιτέρω λέγοντας ότι 
«Κατά τήν ἐπικρατοῦσαν τήν ἐποχήν ταὐτην πρόληψην τῆς ἐξῆς: κατά χρησμολογικούς ἢ Σιβυλλικούς λογαριασμούς ἀριθμοῦσι τάς λέξεις «Ἡ Τουρκία χάνεται. ἡ=8 Τ=300 ὁ=70 υ=400,ρ=. κ=20, ι=10, α=1, χ=600, α=1, ν=50, ε=5, τ=300μ α=1, ι=10, προσθέτουν τοῦς ἀριθμούς καί τό κεφάλαιον 1876 φανερώνει τό τέλος τῆς Τουρκ.Ἀυτοκρατορίας καί ἂν καθ’ὁλοκληρίαν δέν ἐπαλήθευσε, ὑπέστη ὂμως ἡ Τουρκία διά τοῦ μετά τῆς Ρωσσίας πολέμου τήν ἀπώλειαν τῆς Βουλγαρίας, Βοσνίας, Ἐρζεγοβίνης, τοῦ Κάρς, μέρος τῆς Μ. Ἀσίας, καί μετ’ὀλίγον τῆς ἢρπαρεν ἡ Ἀγγλια τήν Κύπρον καί Αἲγυπτον.κλπ. τήν Θεσσαλίαν καί μέρος τῆς Ἠπείρου ἡ Ἐλλάς»

Σέ άλλο ιστορικό τραγούδι οι στίχοι του κλείνουν με το δίστιχο «Ένα καί δύο τρία καί τέσσερα καί ἐννηά , ὁ Ρούσσος κατεβαίνει νά πάρη τά Χανιά» Για το οποίο αναφέρει πάλι ο Βλαστός: «Σιβυλλικόν δίστιχον 1 και 2=3 καί 3=6 καί 4=10 καί 9=19, ότι ἀπό τού 1877 καί 19 έτη, ήτοι τό 1896 οἱ Ρώσσοι θά ἐλθουν εἱς Χανιά..»
Προφανώς οι «Χρησμοί» αυτοί ανεξάρτητα αν επαληθεύονταν ή όχι, είχαν και έναν απώτερο σκοπό καθώς τόνωναν το φρόνημα και έδιναν κουράγιο στους υπόδουλους Κρητικούς. Σίγουρα θα υπάρχουν και σε πολλές άλλες καταγραφές είτε ιστορικών τραγουδιών είτε προφορικών μαρτυριών αντίστοιχες περιπτώσεις οι οποίες αποτελούν ένα σημαντικό αντικείμενο εξειδικευμένης έρευνας διότι φανερώνουν την διείσδυση και την επιρροή των αρχαιοελληνικών συνηθειών έως και τις μέρες μας.

ΠΗΓΕΣ:
Αρχείο Παύλου Βλαστού
Σπετσιέρης Κωνσταντίνος «Εικόνες Ελλήνων Φιλοσόφων εἱς Εκκλησίας»
Χ.Πάτση, το άρθρο «Σιβύλλα» στη Νέα Ελληνική Εγκυκλοπαίδια