Οι υπερασπιστές του Ηρακλείου

Μέχρι και πρίν από λίγα χρόνια που ζούσαν ακόμα κάποιοι βετεράνοι, πολεμιστές της Μάχης της Κρήτης, στους τρείς νομούς του νησιού, στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και στο Ηράκλειο, κάποιες εκδηλώσεις, κυρίως καταθέσεις στεφάνων, τραβούσαν την προσοχή των αμέριμνων περαστικών που, εάν η περιέργεια τους δημιουργούσε ερωτηματικά, σταμάταγαν και ρώταγαν κάποιον από τους λίγους παρευρισκόμενους προκειμένου να πληροφορηθούν «τι συμβαίνει».
Μετά –και αυτό το έχω παρατηρήσει δεκάδες φορές- ακολουθούσε μία στερεότυπη αντίδραση «Α, ναι για τη Μάχη της Κρήτης…»
Κοντοστέκονταν για λίγο, κυρίως από περιέργεια να δουν ποιοί επίσημοι ήταν εκεί, κάτι σαν έλεγχος της μνήμης, ότι δηλαδή θυμούνται ποιος είναι ποιός…
Εάν ήταν με παρέα, αυτό γινόταν μεγαλόφωνα «Ήλθε ο τάδε… να ο τάδε…» και αφού έκλεινε ο κύκλος των αναγνωρίσεων, αποχωρούσαν εν ειρήνη.

(Στιγμιότυπο από Γερμανούς αλεξιπτωτιστές, © Αρχείον Κ. Ε. Μαμαλάκη)

Πως θα κρατηθούν οι μνήμες; Τι γίνεται λάθος στον τόπο μας; Γιατί στον τόπο μας οι άνθρωποι αισθάνονται πως δεν τους αφορά το παρελθόν; Τους αφορά μόνο όταν θελήσουν να το «πουλήσουν». Όταν θελήσουν να δώσουν μία ιστορική ονομασία στο σύλλογο τους, ή στο εστιατόριο, έτσι ώστε να προσελκύει τουρίστες, στα καράβια της «ντόπιας» εταιρείας και στο προεκλογικό φυλλάδιο. Εκεί, εάν χωράει κάτι στο βιογραφικό, προσκολλάται και η Εθνική Αντίσταση…

(Ο Θεόδωρος Καλλίνος, © Αρχείον Κ. Ε. Μαμαλάκη)

Για να κρατηθεί κάτι στην μνήμη μας, απαραίτητη προϋπόθεση είναι ή να το έχομε βιώσει εμείς οι ίδιοι ή να το γνωρίζομε μέσω άλλων που μας το αφηγήθηκαν ή το έγραψαν κάπου προκειμένου να διασωθεί.
Τι γνωρίζομε για τη Μάχη της Κρήτης; Τι μας μετέφεραν οι γονείς μας; Τι μας μετέφεραν αυτοί που ήταν επιφορτισμένοι να το κάνουν;

Οι κατά τόπους αρχές πως αντιμετωπίζουν τις επετειακές εκδηλώσεις, που υποτίθεται στοχεύουν στην διατήρηση της μνήμης;
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει της μόδας οι αναπαραστάσεις…
Ο Κρητικός με τη μαγκούρα, η Κρητικιά με το δρεπάνι, και οι Γερμανοί να πέφτουν νεκροί σαν τα κοτόπουλα στο πεδίο της μάχης…
Αλήθεια ποιος ήταν ο νικητής και ποιος ο ηττημένος στη Μάχη της Κρήτης; Εμείς τι ακριβώς εορτάζομε σε αυτή την θλιβερή επέτειο;

(Θρακιώτες στρατιώτες στο Ηράκλειο, λίγο πριν από τη μάχη, © Αρχείον Κ. Ε. Μαμαλάκη)

Ας μπει ο πήχης χαμηλά και ας τον ανεβάσομε αργότερα και αφού φτιάξομε στέρεες βάσεις.
Ας γνωρίσομε αυτούς τους λίγους που υπερασπίστηκαν τον τόπο μας με εφόδια το πείσμα και το φιλότιμο !
Ας σταματήσομε μία φορά στη ζωή μας το Συμμαχικό Νεκροταφείο στη Σούδα, εκεί όπου κείνται 1.545 παιδιά από την Αυστραλία, την Νέα Ζηλανδία και τη Βρεταννία, στρατιώτες που διατάχτηκαν να υπερασπιστούν το νησί μας.
Ας αναρωτηθούμε γιατί δεν θάψαμε με τις τιμές που θα άρμοζαν τους δικούς μας πεσόντες.
Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τον Υπολοχαγό Θεόδωρο Καλλίνο, τον εθελοντή αξιωματικό ο οποίος είχε έλθει στο Ηράκλειο μετά που έπεσαν τα Οχυρά όπου υπηρετούσε στην βόρειο Ελλάδα και οργάνωσε λόχο ο οποίος κτύπησε τους αλεξιπτωτιστές στο Λόφο Κοψά, ανατολικά από του Κοκκίνη το Χάνι.
Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τον Ταγματάρχη Μιχαήλ Τζουλάκη ο οποίος έπεσε μαχόμενος στο κέντρο της πόλης του Ηρακλείου και του οποίου το μνημείο δυστυχώς μας θυμίζει, όχι την ηρωική του πράξη αλλά την πληθώρα των βανδάλων συμπολιτών μας.

(Ο Ταγματάρχης Μιχαήλ Τζουλάκης και η απογοητευτική εικόνα στο μνημείου του, © Αρχείον Κ. Ε. Μαμαλάκη)

Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τον έφεδρο Ταγματάρχη Γεώργιο Μανωλεσάκη ο οποίος έπεσε μαχόμενος πάνω στα τείχη, στην Χανιόπορτα.
Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τους τριακόσιους Θρακιώτες στρατιώτες που παρ΄ότι αγύμναστοι οι περισσότεροι, κράτησαν γερά την άμυνα της πόλης.
Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τον Γεώργιο Μαγκουσάκη, ένα πολίτη από τον Άγιο Μύρωνα ο οποίος προσέτρεξε στο πεδίο της μάχης και σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος τον τόπο μας και στο πρόσωπο του οποίου τιμούμε όλους αυτούς των οποίων τα ονόματα δεν είχαμε τη μέριμνα να διασώσομε.

(Ο Γεώργιος Μαγκουσάκης, © Αρχείον Κ. Ε. Μαμαλάκη)

Ας κρατήσομε στη μνήμη μας τον John D. S. Pendlebury, τον Βρετανό αρχαιολόγο, Υποπρόξενο Ηρακλείου και Λοχαγό των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος σκοτώθηκε στα Καμίνια Ηρακλείου από πυρά Γερμανών αλεξιπτωτιστών.

Φέτος, δεδομένων των συνθηκών και των περιορισμών λόγω πανδημίας, η Βρετανική Πρεσβεία διοργάνωσε μία μικρή επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Συμμαχικό Κοιμητήριο.
Επίσης η Πρεσβεία ανάρτησε στα social media ένα βίντεο με αφορμή την 79η Επέτειο από τη Μάχη της Κρήτης. Εμείς, αλήθεια τι κάναμε;

Ας κρατήσομε έστω στη μνήμη μας κάτι από όλα αυτά χάρη στα οποία υπερηφανευόμαστε χωρίς καν να τα γνωρίζομε και αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τους πεσόντες και για αυτούς που τότε έπραξαν αυτό που έπρεπε.