Το πεδίο της Μέσης Ανατολής, διενέξεις, καταγραφές και διαμορφώσεις

Οι εξελίξεις στην Μέση Ανατολή προκαλούν ανησυχίες, προκαλούν επιπτώσεις στην γεωπολιτική σφαίρα, στο αμυντικό και στο διπλωματικό πεδίο, επηρεάζοντας την ενέργεια, την ναυτιλία, τον τουρισμό, την οικονομία συνολικά. Νέοι παράμετροι αναδεικνύονται από την στρατηγική της Αμερικής και του Προέδρου Τράμπ, το πως ανταποκρίνεται η Ευρώπη. Από τον Οκτώβριο του 2023, με την εισβολή τρομοκρατικών πυρήνων της Χαμάς, την επακόλουθη επίθεση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, την ενεργοποίηση της Χεζμπολάχ από τον Λίβανο και λοιπών πληρεξούσιων δρώντων του θεοκρατικού, σκοταδιστικού καθεστώτος της Τεχεράνης.

Στην Μέση Ανατολή έχουν προκληθεί τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες, πολυεπίπεδες πολεμικές συγκρούσεις. Η εισβολή του Ιρακινού καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν στο Κουβέϊτ οδήγησε στον 1ο πόλεμο του  Κόλπου, με την εμπλοκή των ΗΠΑ και των συμμαχικών κρατών. Με μια πολυεθνική, πολεμική εκστρατεία, με τον ΟΗΕ να έχει βάλει την σφραγίδα του, η επέμβαση για την εκδίωξη του Ιρακινού καθεστώτος από του Κουβέιτ, ο κόσμος εισήλθε σε μια νέα εποχή, η οποία χαρακτηρίζονταν από την πτώση των καθεστώτων του υπαρκτού σοσιαλισμού, την επικράτηση των ιδεών της ελευθερίας και της δημοκρατίας, την κυριαρχία των ΗΠΑ.

Δώδεκα χρόνια μετά τον 1ο πόλεμο του Κόλπου, η Αμερική εξαπέλυσε πολεμική ενέργεια εις βάρος του διασωθέντος από τον 1ο πόλεμο, Ιρακινού καθεστώτος. Ενδιάμεσα οι ΗΠΑ βίωσαν τον εφιάλτη της ισλαμικής τρομοκρατίας, τα χτυπήματα της Αλ-Κάϊντα, την 11η Σεπτεμβρίου. Την επικράτηση όμως των ΗΠΑ έναντι του Ιράκ, διαδέχθηκε μια σφοδρή εμφύλια σύγκρουση, με πολιτικά, κοινωνικά, εθνοτικά, θρησκευτικά χαρακτηριστικά, η οποία διαχέεται έως και το Ιράν. Το θεοκρατικό αυτό σύστημα του Ιράν απέκτησε ευρύτητα στην επιρροή του, οικοδομώντας μια αλυσίδα τρομοκρατικού δικτύου, η οποία  καλύπτει από το Ιράκ και την Συρία δια πολιτοφυλακών, τον Λίβανο με την δράση της Χεζμπολάχ, την περιοχή της Γάζας όπου ο πλήρης έλεγχος της περιοχής είναι στα χέρια των εξτρεμιστών της Χαμάς, φθάνοντας έως την Υεμένη και το ακραίο ισλαμιστικό καθεστώς των Χούθι.

Οι επιδιώξεις αυτού του περιφερειακού ισλαμιστικού δικτύου, καταγράφηκαν με τον πιο τραγικό και αιματηρό τρόπο την 7η Οκτωβρίου 2023, με την εισβολή της Χαμάς σε ισραηλινά εδάφη, τις δολοφονίες εκατοντάδων πολιτών, τους βιασμούς, τις απαγωγές. Οι φρικαλεότητες της Χαμάς, τρομοκρατικής ομάδας που δεν δίστασε να προκαλέσει εμφύλια σύρραξη με τη νόμιμη Παλαιστινιακή Αρχή, μόνο δεινά συσσώρευσαν στα παλαιστινιακά εδάφη, με την απόφαση του κράτους του Ισραήλ να απαντήσει στρατιωτικά κατά της Χαμάς στην Λωρίδα της Γάζας αρχικά, κατά της Χεζμπολάχ και της εμπλοκής της από τα εδάφη του Λιβάνου σε δεύτερο χρόνο.

Το μείζον για την επόμενη μέρα των πολεμικών συγκρούσεων στην Μέση Ανατολή γενικότερα και στο Ιράν ειδικότερα, είναι να αποτυπωθεί και να υπάρξει η εναλλακτική πολιτική λύση απέναντι στον σχεδόν μισό αιώνα ύπαρξης του σκληροπυρηνικού ιρανικού θεοκρατικού καθεστώτος. Εδώ υπάρχουν και άλλοι παράμετροι. Οι επιθέσεις που δέχονται τα κράτη του Περσικού Κόλπου από το ιρανικό καθεστώς, σε ποιο βαθμό θα εντατικοποιηθούν στρατιωτικές απαντήσεις κατά της Τεχεράνης, ποια ζητήματα αστάθειας θα δημιουργηθούν. Η παράμετρος που αφορά το διεθνές οικονομικό σύστημα, τους κινδύνους που θα προέλθουν από τις αυξήσεις των πετρελαϊκών τιμών και γενικότερα τις αυξήσεις των ενεργειακών πόρων. Η συνολική πλέον εμπλοκή που παρατηρείται στην Μέση Ανατολή, προβάλει όμως και αντιφατικές, αντικρουόμενες πλευρές ως προς το εγχείρημα όσων εξελίσσονται στην περιοχή.

Το Ιράν, στην διαδρομή αυτή του μισού αιώνα, συνιστά μια ιδιόμορφη περίπτωση στην Μέση Ανατολή, απομονώντας την χώρα ιστορικά, οικονομικά, πολιτικά, πολιτισμικά. Και το μεγάλο, ουσιώδες ερώτημα, είναι εάν οι αντιπολιτευόμενες δυνάμεις μπορούν να διαμορφώσουν ένα πλαίσιο συνεννόησης και εάν μπορεί να υπάρξει μια εμβληματική φυσιογνωμία για να ηγηθεί του νέου Ιράν. Ο θεοκρατικός, σκοταδιστικός ισλαμισμός της Τεχεράνης, με τα διαμορφωμένα δίκτυα των συμμάχων της και των απειλών που αυτά συνιστούν, επεφύλαξε ένα περιβάλλον απομόνωσης για το Ιράν και τους Ιρανούς, οδηγώντας χιλιάδες πολίτες του να το εγκαταλείψουν.

Οι πολεμικές συγκρούσεις όλες αυτές τις εβδομάδες στην Μέση Ανατολή, με τα πλήγματα των δυνάμεων του Ισραήλ και των ΗΠΑ κατά των δυνάμεων και των δομών του καθεστώτος του Ιράν, αλλά και στο άλλο πεδίο του πολύπαθου Λιβάνου, το γεγονός ότι η ιρανική ηγεσία δεν διστάζει να πλήττει στρατιωτικά αμερικανικές βάσεις στην περιοχή, αλλά και ενεργειακές υποδομές στο σύνολο των χωρών του Περσικού Κόλπου, την Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Μπαχρέϊν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έως και να επιχειρεί να πλήξει βρετανικές στρατιωτικές ευκολίες στην Κύπρο, διαμορφώνει ένα νέο περιβάλλον στην Μέση Ανατολή, που εμπερικλείει και νέες αναδιατάξεις. Αναδιατάξεις που αφορούν τις εξελίξεις στο εσωτερικό του Ιράν, ποιές δυνάμεις θα μπορέσουν να συνεργαστούν την επόμενη μέρα. Αναδιατάξεις ως προς τον επηρεασμό των χωρών της περιοχής, πως θα επιτευχθεί ένας συνολικός εξοβελισμός των τρομοκρατικών δικτύων που δρούν στην περιοχή. Αναδιατάξεις που σχετίζονται και με το άλλο πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας, άλλων εστιών αντιπαράθεσης. Ακόμα και το πως θα επηρεασθεί το γεωπολιτικό στοιχείο σε άλλες γεωγραφικές ζώνες, όπως του Ειρηνικού, όπου συγκρούονται άλλα συμφέροντα.