Ζητούμενο η Δημοκρατία στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Η ευθύνη των αιρετών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Τα δύο τελευταία χρόνια (από τις Βουλευτικές εκλογές μέχρι σήμερα) η τοπική αυτοδιοίκηση «ζει στον αστερισμό» αλλεπάλληλων νομοθετικών αλλαγών, με ένα και μόνο στόχο∙ να περιοριστεί η δημοκρατική λειτουργία του θεσμού, καταργώντας ουσιαστικά το εκλογικό αποτέλεσμα, επιβάλλοντας πλειοψηφίες στις επιτροπές και στα διοικητικά συμβούλια των εταιρειών Ο.Τ.Α. εξυπηρετώντας σκοπιμότητες - επιθυμίες της κυβέρνησης και όχι της εκφρασμένης (μέσω του δημοκρατικού θεσμού των εκλογών) επιλογής των πολιτών. 

Η κίνηση αυτή μόνο τυχαία δεν ήταν. Από την μία μεριά ικανοποιούσε πρόσκαιρες προσωπικές επιθυμίες των εκλεγμένων δημάρχων με μειοψηφικούς συνδυασμούς και από την άλλη εδραίωνε τον παρεμβατικό και κυρίαρχο ρόλο της κυβέρνησης της ΝΔ στη διοίκηση των Δήμων. Και αν οι επιθυμίες των ταγών κατέρρευσαν πολύ γρήγορα λόγω αδυναμίας, επάρκειας, άγνοιας ή ανικανότητας, η κυβέρνηση αργά αλλά σταθερά κτίζει ένα σαφές αντιδημοκρατικό, αυταρχικό, μονοπρόσωπο σύστημα διακυβέρνησης που την συνεπικουρεί και θα εκτελεί χωρίς αντιστάσεις τις επιλογές του κεντρικού κράτους.

Τελευταία προσπάθεια «δημοκρατικών» μεταρρυθμίσεων στην αυτοδιοίκηση από την κυβέρνηση της ΝΔ με πρόφαση την κυβερνησιμότητα, ήταν η μεταφορά επιπλέον αρμοδιοτήτων στις διορισμένες οικονομικές επιτροπές. Πρέπει να είναι παγκόσμια πρωτοτυπία ένα όργανο του δημοτικού συμβουλίου να έχει μεγαλύτερη ισχύ από το ίδιο το δημοτικό συμβούλιο. Κυρίαρχη αλλαγή η αρμοδιότητα σύστασης εταιρειών ιδιωτικού δικαίου (δημοτικών ή διαδημοτικών) και ο καθορισμός όλων των λεπτομερειών σύνθεσης, οργάνωσης, λειτουργίας και οικονομικής στήριξης. Επικαλούμενη δε την πανδημία επιτρέπει, μέσω της οικονομικής επιτροπής να προχωρούν αναθέσεις εκατομμυρίων. Δυστυχώς όλα αυτά βρήκαν και συνεχίζουν να βρίσκουν την στήριξη και την υλοποίηση, από τις ίδιες τις αυτοδιοικητικές «δυνάμεις», που αν και μειοψηφικές επιθυμούν την άσκηση ανεξέλεγκτης διοίκησης. Υποστηρίζουν δηλαδή τέτοια νομοθετήματα γιατί θέλουν να «στηρίξουν» την ικανότητα διοίκησης την οποία κατά γενική ομολογία δεν διαθέτουν. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι έχει εκλείψει πλέον η συζήτηση για την σκοπιμότητα από όλα τα δημοτικά συμβούλια. Η μειοψηφία δεν επιδιώκει διάλογο για τα σοβαρά θέματα διακυβέρνησης και σχεδιασμού με την πλειοψηφία, αφού δεν την υποχρεώνει κανείς. 

Επόμενο βήμα στον σχεδιασμό της κυβέρνησης, είναι η πρόταση της μέσω νομοσχεδίου για τις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης που κατατέθηκε προς ψήφιση αυτές τις μέρες στη Βουλή. Η βασική προπαγανδιστική στόχευση της κυβέρνησης αναφέρει ότι επαναφέρει την κυβερνησιμότητα στους Δήμους καταργώντας το «εμπόδιο» της απλής αναλογικής. Πρέπει όμως να γίνει ξεκάθαρο, η «σπέκουλα» αναφέρεται σε κάτι που δεν αφέθηκε να εφαρμοστεί, παρεμβαίνοντας ουσιαστικά στην ιδέα της ισότιμης ψήφου και της αναλογικότητας. 

Η απλή αναλογική είναι ο «κορωνοϊός» για τους κυβερνώντες και πρέπει με οποιοδήποτε τρόπο να εξαλειφθεί είτε από την κεντρική πολιτική σκηνή, είτε από την αυτοδιοικητική. Τι προσπαθεί όμως να επαναφέρει τώρα με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο η κυβέρνηση της ΝΔ; Το παλιό αποτυχημένο πλειοψηφικό σύστημα, σε μία ακόμα πιο αντιδημοκρατική και αυταρχική έκδοση. Στοιχεία αυτής της έκδοσης είναι η κατάληψη του 60% των εδρών στην παράταξη που εκλέγει Δήμαρχο (ακόμα και αν αυτή λάβει ποσοστό μικρότερο του 43%), η «αποτροπή» στη συμμετοχή συλλογικοτήτων και συνεργατικών σχημάτων με την θέσπιση πλαφόν εισαγωγής πλαφόν 3%, η απαγόρευση δημιουργίας ενιαίου ψηφοδελτίου στις κοινότητες άνω των 300 ατόμων, καταργώντας κάθε αυτοτέλεια σε αυτές, η αύξηση του αριθμού των υποψηφίων με ταυτόχρονη μείωση των εκλεγμένων, η παρεμπόδιση της μεταφοράς αρμοδιοτήτων και πόρων στις κοινότητες και πολλά άλλα. 

Η αυτοδιοίκηση και οι δυνάμεις της πάντα έβρισκαν τρόπους να ξεπερνούν τέτοια προβλήματα. Δυστυχώς σήμερα υπάρχει μία υστέρηση. Οι προσωπικές φιλοδοξίες και οι κομματικές επιβολές, μείωσαν τα κριτήρια της ισοτιμίας, της δημοκρατίας της αποκέντρωσης και της συμμετοχής και στη θέση τους καθιερώνονται αρχές μονιμότητας εξουσίας, μη ισότιμης και αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς και μία νέα αλαζονική γενιά «επαγγελματιών» εξουσίας της αυτοδιοίκησης γεννιέται. 

Στο χέρι μας είναι να τους χαλάσουμε το «όνειρο». Μοναδικό μέσο η δημιουργία σχηματισμών με υγιή, δημοκρατικά, προοδευτικά κριτήρια, αφυπνίζοντας υπαρκτές δυνάμεις, που θα δημιουργήσουν ένα νέο περιβάλλον με άλλα όνειρα και στόχους βασισμένο σε αρχές της συμμετοχικής δημοκρατίας και της «απαγκίστρωσης» της αυτοδιοίκησης από την κεντρική κυβέρνηση. 

Ηλίας Λυγερός 

Επικεφαλής Δημοτικης κίνησης 

ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ