Απλήρωτα ενοίκια: Εξώσεις-εξπρές από 1η Μαΐου

Από την 1η Μαΐου 2026 αλλάζει ριζικά το τοπίο στις μισθώσεις ακινήτων, καθώς οι διαταγές πληρωμής για οφειλόμενα ενοίκια και οι διαταγές απόδοσης μισθίου δεν θα εκδίδονται πλέον από δικαστές αλλά από πιστοποιημένους δικηγόρους. Η αλλαγή, σύμφωνα με τη νέα απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, φιλοδοξεί να δώσει ταχύτερη διέξοδο στους ιδιοκτήτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με απλήρωτα ενοίκια και χρονοβόρες δικαστικές εμπλοκές.

Η νέα ρύθμιση έρχεται να αντιμετωπίσει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα της αγοράς κατοικίας: τις μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση αποφάσεων για μισθωτικές διαφορές. Μέχρι σήμερα, οι ιδιοκτήτες που προσέφευγαν στη Δικαιοσύνη για ανείσπρακτα μισθώματα ή για την απομάκρυνση ενοικιαστών που δεν εγκατέλειπαν το ακίνητο, συναντούσαν συχνά πολύμηνες αναμονές, αναβολές και διοικητικά προσκόμματα. Με το νέο σύστημα, η διαδικασία αποκτά αυστηρότερο χρονοδιάγραμμα και περισσότερο τυποποιημένα βήματα.

Συγκεκριμένα, σε κάθε Πρωτοδικείο θα καταρτίζονται ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων, οι οποίοι θα έχουν την αρμοδιότητα να εκδίδουν τις σχετικές διαταγές. Για να ενταχθούν σε αυτούς τους καταλόγους, οι δικηγόροι θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον τετραετή επαγγελματική εμπειρία, να είναι ταμειακά ενήμεροι, να μην έχουν υποστεί σοβαρές πειθαρχικές κυρώσεις και να έχουν παρακολουθήσει ειδικά επιμορφωτικά σεμινάρια. Οι αναθέσεις των υποθέσεων θα γίνονται με τυποποιημένο τρόπο και αλφαβητική σειρά, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια της διαδικασίας.

Το βασικό στοιχείο που αλλάζει είναι η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που θα αναλαμβάνει την υπόθεση θα είναι υποχρεωμένος να εκδίδει τη σχετική διαταγή μέσα σε 20 ημέρες από την ανάθεση. Η διαδικασία θα καλύπτει τόσο τη διαταγή πληρωμής για τα οφειλόμενα ενοίκια όσο και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, δηλαδή την απομάκρυνση του ενοικιαστή από το ακίνητο όταν δεν πληρώνει ή όταν έχει λήξει η μίσθωση και δεν αποχωρεί. Το κόστος έχει επίσης καθοριστεί: 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου, με την αμοιβή να καταβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου.

Την ίδια ώρα, η νομοθετική αυτή μεταβολή δεν καταργεί τη δικαστική οδό. Οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να προσφύγουν στα δικαστήρια, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πιο σύνθετων διαφορών ή όταν υπάρχουν νομικά ζητήματα που απαιτούν ουσιαστική δικανική κρίση. Ωστόσο, για τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων με απλήρωτα ενοίκια, το νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα αποτελέσει το βασικό εργαλείο ταχείας αντιμετώπισης.

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης μιλώντας στην HuffPost και τον Σύμβουλο Έκδοσης/αρθρογράφο Τέρενς Κουίκ, αποκάλυψε  διάλογό του με τον Πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ Στράτο Παραδιά:

«Σε μία συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο των ιδιοκτητών ακινήτων Στράτο Παραδιά, για θέματα που αφορούσαν τον κλάδο του, στο τέλος της συζήτησης με ρώτησε αν θα μπορούσε να ρυθμιστεί και το θέμα τον κακοπληρωτών των ενοικίων. Και μάλιστα μου είπε ότι 30 χρόνια προσπαθεί να λύσει το πρόβλημα και κανένας δεν τον άκουγε. Τον διαβεβαίωσα ότι σε ένα νομοσχέδιο που ετοίμαζε το Υπουργείο Δικαιοσύνης,  θα συμπεριλάμβανα και την επίλυση αυτού του προβλήματος. Δε σου κρύβω Τέρενς ότι με κοίταξε με δυσπιστία χαμογελώντας. Όμως το κάναμε πράξη».

Την ικανοποίησή του για την εξέλιξη εξέφρασε, μιλώντας στην HuffPost και ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ Στράτος Παραδιάς, αποτυπώνοντας το θετικό κλίμα που επικρατεί στην πλευρά των ιδιοκτητών, οι οποίοι επί χρόνια ζητούσαν συντομότερες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες απέναντι στους κακοπληρωτές. «Το είπε και το ‘κανε ο υπουργός» μας είπε.

Παράλληλα, η αγορά των ενοικίων μπαίνει συνολικά σε μια νέα φάση, καθώς στο τραπέζι βρίσκεται και το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, το οποίο προωθείται πιλοτικά και αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στο 2026. Στόχος του είναι να λειτουργήσει ως ένα πρόσθετο φίλτρο πριν από την υπογραφή μιας νέας μίσθωσης, μέσα από διασταυρώσεις στοιχείων με τα συστήματα της ΑΑΔΕ και τις δηλώσεις μισθώσεων, χωρίς -όπως αναφέρεται- να αποκαλύπτονται ευαίσθητα οικονομικά δεδομένα.

Μέχρι τις 30 Απριλίου οι σχετικές διαταγές θα συνεχίσουν να εκδίδονται από τους αρμόδιους δικαστές. Από την 1η Μαΐου και μετά, οι νέες αιτήσεις θα εντάσσονται στο νέο καθεστώς, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες κατάρτισης των καταλόγων και εκπαίδευσης των δικηγόρων. Για χιλιάδες ιδιοκτήτες, η αλλαγή αυτή μεταφράζεται σε ένα σαφώς πιο άμεσο και λειτουργικό πλαίσιο προστασίας της περιουσίας τους.