Η επόμενη μέρα για το Κόμμα Καρυστιανού: Ανοικτή αμφισβήτηση στην ηγεσία από 22 αποχωρήσαντες

Σε ανοιχτή σύγκρουση με τη Μαρία Καρυστιανού περνούν πλέον 22 πρώην στελέχη της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία», μετατρέποντας το κύμα αποχωρήσεων των τελευταίων εβδομάδων σε οργανωμένη πολιτική αμφισβήτηση της ηγεσίας του νεοσύστατου κόμματος.

Με κοινή ανακοίνωσή τους, που δόθηκε χθες Τετάρτη (5.8.26) στη δημοσιότητα, τα 22 πρώην μέλη της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» απορρίπτουν τις κατηγορίες ότι εγκατέλειψαν το εγχείρημα επειδή δεν κατέλαβαν θέσεις ή επειδή δεν ικανοποιήθηκαν προσωπικές φιλοδοξίες.

Παράλληλα, καταγγέλλουν συγκέντρωση των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων σε περιορισμένο κύκλο προσώπων, παραγκωνισμό των συλλογικών διαδικασιών και λειτουργία με όρους «αυλών, μηχανισμών και παρασκηνιακών ανταγωνισμών».

Η παρέμβαση των «22» ακολούθησε τις τελευταίες αποχωρήσεις της Κατερίνας Μουτσάτσου, της Μαρίας Ιωαννίδου και του Τάκη Κοτσόργιου, αλλά και τη ρήξη της ηγεσίας με τον πρώην εκπρόσωπο Τύπου Θανάση Αυγερινό.

Έρχεται, επίσης, ως απάντηση στην ανακοίνωση του Πολιτικού Συμβουλίου της «Ελπίδας», το οποίο είχε αποδώσει την εσωτερική κρίση σε «δόλια και συντονισμένη προσπάθεια υπονόμευσης και υφαρπαγής της ηγεσίας».

Από τη μία πλευρά, επομένως, η ηγεσία περιγράφει σχέδιο εσωτερικής άλωσης. Από την άλλη, ένας σημαντικός αριθμός ιδρυτικών και πρώην κεντρικών στελεχών καταγγέλλει αρχηγικό και αδιαφανές σύστημα λειτουργίας. Η αντιπαράθεση δεν διεξάγεται πλέον μόνο με αιχμηρές αναρτήσεις και προσωπικές αποχωρήσεις, αλλά με δύο αντίπαλα πολιτικά αφηγήματα για το ποιος ευθύνεται για την κρίση.

«Δεν φύγαμε για τις καρέκλες»

Οι 22 πρώην συνεργάτες της Μαρίας Καρυστιανού δηλώνουν ότι η αποχώρησή τους αποτέλεσε «στάση αρχής» και όχι αντίδραση για ρόλους που δεν τους ανατέθηκαν.

«Δεν αποχωρήσαμε επειδή μας έλειψαν οι καρέκλες. Δεν αποχωρήσαμε επειδή δεν μας δόθηκαν αξιώματα. Δεν αποχωρήσαμε επειδή “δεν αντέξαμε”», αναφέρουν στην ανακοίνωσή τους. Προσθέτουν ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ένα κίνημα πολιτών στο οποίο οι αποφάσεις θα λαμβάνονταν «από τη βάση προς την κορυφή», με διαφανείς διαδικασίες και ουσιαστική συμμετοχή των μελών.

Κατά τους ίδιους, στην πορεία το μοντέλο αυτό αντικαταστάθηκε από τη συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων σε έναν κλειστό κύκλο. Θέτουν δημοσίως ερωτήματα για το ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις, με ποια κριτήρια επιλέγονται τα στελέχη, ποιος ελέγχει τα πρόσωπα που ασκούν εξουσία και με ποιον τρόπο συμμετέχουν τα μέλη στη διαμόρφωση της γραμμής του κόμματος.

Στους υπογράφοντες περιλαμβάνονται πρόσωπα που είχαν συνδεθεί με διαφορετικές πλευρές της πρώτης οργανωτικής φάσης του φορέα όπως ο πρώην εκπρόσωπος Τύπου Θανάσης Αυγερινός, η Κατερίνα Μουτσάτσου, ο τεχνικός σύμβουλος οικογενειών θυμάτων των Τεμπών Βασίλης Κοκοτσάκης, ο Τάκης Κοτσόργιος, ο Αχιλλέας Ρομπογιαννάκης, η Αγγελική Λενακάκη και ο Γιάννης Φρονιμάκης.

Η σύνθεση της ομάδας αποτελεί το σοβαρότερο μέχρι σήμερα πρόβλημα για την ηγεσία. Οι αποχωρήσεις δεν προέρχονται από ένα μόνο οργανωτικό τμήμα ούτε αποδίδονται εύκολα σε μία τοπική ή προσωπική σύγκρουση. Αφορούν συνεργάτες με διαφορετικούς ρόλους, οι οποίοι συμπίπτουν πλέον στη βασική καταγγελία περί συγκεντρωτικής λειτουργίας.

Από το «παράλληλο γραφείο» στη διαγραφή

Στο επίκεντρο της σύγκρουσης βρίσκεται ο Θανάσης Αυγερινός, ο οποίος είχε αναλάβει την επικοινωνιακή εκπροσώπηση του κόμματος μετά την ιδρυτική του παρουσίαση.

Ο Αυγερινός είχε ανακοινώσει στις 29 Ιουλίου την αποχώρησή του από τη θέση του υπευθύνου επικοινωνίας, υποστηρίζοντας ότι πληροφορήθηκε εκ των υστέρων τη λειτουργία «παράλληλου Γραφείου Τύπου». Η υπόθεση εξελίχθηκε σε μετωπική ρήξη, με την ηγεσία να ανακοινώνει τη διαγραφή του και να αφήνει αιχμές για «άδηλο σχέδιο».

Η ανταλλαγή κατηγοριών συνεχίστηκε όταν το Πολιτικό Συμβούλιο μίλησε για απόπειρα «υφαρπαγής» της ηγεσίας. Ο πρώην εκπρόσωπος απάντησε σαρκαστικά, κάνοντας λόγο για μετάβαση από την «υφαρπαγή» στην «απαγωγή» της ηγεσίας, ενώ την ίδια ώρα ανακοινώνονταν οι νέες αποχωρήσεις.

Χθες το απόγευμα ο Αυγερινός επανήλθε, μετά την κοινή επιστολή των 22, ζητώντας να ανοίξει δημόσια η συζήτηση για τα αίτια της κρίσης και για τα λάθη που έγιναν στη συγκρότηση του κόμματος.

Έθεσε ιδιαίτερα το ερώτημα γιατί, κατά την εκτίμησή του, σχεδόν ολόκληρο το κίνημα που αναπτύχθηκε γύρω από την τραγωδία των Τεμπών έμεινε έξω από την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Ο Θανάσης Αυγερινός ολοκλήρωσε την παρέμβασή του με την πρόβλεψη ότι «η “Ελπίδα” πεθαίνει μεν τελευταία, αλλά πεθαίνει».

Η φράση έχει προφανώς τον χαρακτήρα πολεμικής ενός πρώην συνεργάτη που βρίσκεται πλέον απέναντι στην ηγεσία. Αποτυπώνει, ωστόσο, το βάθος της ρήξης αφού μέσα σε λίγες ημέρες ο άνθρωπος που είχε αναλάβει να εκπροσωπεί δημοσίως το κόμμα εμφανίζεται να αμφισβητεί ευθέως ακόμη και τη δυνατότητα πολιτικής επιβίωσής του.

Το νέο κύμα αποχωρήσεων

Η κοινή ανακοίνωση των 22 εκδόθηκε μία ημέρα μετά τις παραιτήσεις της Κατερίνας Μουτσάτσου, της Μαρίας Ιωαννίδου και του Τάκη Κοτσόργιου.

Η Μουτσάτσου, η οποία είχε συμμετάσχει στην ιδρυτική παρουσίαση του κόμματος, αποχώρησε από την Ομάδα Πολιτισμού. Η Ιωαννίδου παραιτήθηκε από το Πολιτικό Συμβούλιο, ενώ ο Κοτσόργιος εγκατέλειψε τον Αγροτικό Τομέα, καταγγέλλοντας ζητήματα δημοκρατίας, διαφάνειας και λογοδοσίας.

Οι τελευταίες παραιτήσεις προστέθηκαν σε εκείνες του Ιουνίου, όταν αποχώρησαν ο Βασίλης Κοκοτσάκης, ο πτέραρχος ε.α. Αθανάσιος Παπανικολάου και στελέχη των οργανώσεων στην Κρήτη και στη Βόρεια Ελλάδα.

Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο είναι ότι οι αποχωρούντες αποδίδουν την απόφασή τους στον τρόπο λήψης των αποφάσεων και στην περιορισμένη λειτουργία των συλλογικών οργάνων. Η ηγεσία, αντίθετα, υποστηρίζει ότι οι αιτιάσεις είναι γενικές και άδικες ή εντάσσονται σε οργανωμένο σχέδιο αποσταθεροποίησης.

Η κρίση στον στενό πυρήνα

Το ποιοτικό στοιχείο της τελευταίας κρίσης είναι ότι έχει πλέον αγγίξει τον πρώτο δημόσιο και οργανωτικό πυρήνα του εγχειρήματος.

Ο πρώην εκπρόσωπος Τύπου βρίσκεται εκτός κόμματος. Πρόσωπα που συμμετείχαν στην ιδρυτική εκδήλωση ή στα κεντρικά όργανα έχουν αποχωρήσει. Είκοσι δύο πρώην στελέχη συντονίζουν δημόσια την απάντησή τους στην ηγεσία. Ταυτόχρονα, η αντιπαράθεση επικεντρώνεται όλο και λιγότερο στις προγραμματικές θέσεις του φορέα και όλο και περισσότερο στο ποιος ελέγχει το κόμμα.

Στο εσωτερικό της «Ελπίδας» υποστηρίζουν ότι το ξεκαθάρισμα μπορεί να επιτρέψει στην ηγεσία να προχωρήσει χωρίς πρόσωπα που δεν αποδέχονται τον τρόπο με τον οποίο συγκροτείται ο νέος φορέας. Η αντίπαλη πλευρά θεωρεί ότι το «ξεκαθάρισμα» αποτελεί στην πραγματικότητα απομάκρυνση κάθε φωνής που ζητεί συλλογική λειτουργία.

Το ερώτημα είναι πλέον αν η Μαρία Καρυστιανού θα επιχειρήσει να απαντήσει πολιτικά και οργανωτικά στις καταγγελίες ή αν θα επιμείνει στην εκδοχή της συντονισμένης υπονόμευσης.

Στη δεύτερη περίπτωση, η σύγκρουση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς οι πρώην συνεργάτες της δείχνουν αποφασισμένοι να επανέλθουν με στοιχεία για όσα, όπως υποστηρίζουν, συνέβησαν κατά την πρώτη περίοδο λειτουργίας του κόμματος.

Η απουσία του κινήματος των Τεμπών

Πίσω από τις προσωπικές αντιπαραθέσεις υπάρχει και μια κρίσιμη πολιτική εκκρεμότητα που δεν είναι άλλη από τη σχέση του νέου κόμματος με το ευρύτερο κοινωνικό κίνημα που δημιουργήθηκε μετά την τραγωδία των Τεμπών.

Η Μαρία Καρυστιανού απέκτησε την κοινωνική και πολιτική της αναγνωρισιμότητα ως πρόεδρος του συλλόγου συγγενών των θυμάτων και ως κεντρικό πρόσωπο του αιτήματος για δικαιοσύνη. Το κόμμα της, όμως, δεν ταυτίζεται αυτομάτως με το σύνολο των οικογενειών ή των πολιτών που συμμετείχαν στις μεγάλες κινητοποιήσεις.

Η επισήμανση Αυγερινού ότι μεγάλο μέρος αυτού του κινήματος έμεινε έξω από την «Ελπίδα» ανοίγει μια συζήτηση που η ηγεσία απέφευγε μέχρι τώρα. Κατά πόσον το προσωπικό πολιτικό κεφάλαιο της Μαρίας Καρυστιανού μπορεί να μετατραπεί σε σταθερή κομματική βάση.

Οι αποχωρήσεις προσώπων που είχαν συνδεθεί με τον αγώνα των οικογενειών καθιστούν τη συζήτηση ακόμη πιο δύσκολη για την ηγεσία. Δεν σημαίνουν ότι η Μαρία Καρυστιανού έχει χάσει την προσωπική κοινωνική της απήχηση. Δείχνουν, όμως, ότι αυτή η απήχηση δεν μεταφέρθηκε χωρίς αντιστάσεις στον κομματικό μηχανισμό που δημιουργήθηκε γύρω από το όνομά της.