Κάλπες στους δήμους: Σήμερα εκλέγονται τα προεδρεία των Δημοτικών Συμβουλίων και οι Επιτροπές

Σήμερα είναι προγραμματισμένες δημαιρεσίες στους δήμους της Κρήτης αλλά και ολόκληρης της χώρας μέσα από τις οποίες θα αναδειχτούν τα νέα Προεδρεία και τα μέλη της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.

Οι εκλογες θα γίνουν μέσα από ειδικές συνεδριάσεις των Δημοτικών Συμβουλίων που θα πραγματοποιηθούν (covid επιτρέποντος) δια ζώσης, ενώ αφού αναδειχτούν τα προεδρεία και οι νέες επιτροπές ξεκινάει και η θητεία τους, η οποία θα λήξει στις 31 Δεκεμβρίου 2023

Ας δούμε όμως αναλυτικά πως θα διεξαχθούν οι δημαιρεσίες

Συγκρότηση προεδρείου δημοτικού συμβουλίου

Το προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου συγκροτείται από τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο και τον γραμματέα, ως εξής:

α) Ο πρόεδρος προέρχεται από την παράταξη του εκλεγέντος δημάρχου, είτε αναδείχθηκε πρώτη είτε δεύτερη σε εκλογική δύναμη.

β) Ο αντιπρόεδρος προέρχεται από την παράταξη που αναδείχθηκε, αντίστοιχα, δεύτερη ή πρώτη σε εκλογική δύναμη, αλλά δεν ανέδειξε τον δήμαρχο.

γ) Ο γραμματέας προέρχεται από την τρίτη σε εκλογική δύναμη παράταξη. Σε περίπτωση που στο δημοτικό συμβούλιο εκπροσωπούνται δύο μόνο παρατάξεις, ο γραμματέας προέρχεται από την παράταξη που έχει αναδείξει δήμαρχο.

Διαδικασία εκλογής

Το δημοτικό συμβούλιο συνέρχεται σε ειδική, δια ζώσης συνεδρίαση, ύστερα από πρόσκληση του συμβούλου της παράταξης του δημάρχου, ο οποίος έχει εκλεγεί με τις περισσότερες ψήφους σύμφωνα με την απόφαση επικύρωσης της εκλογής από το αρμόδιο Πολυμελές Πρωτοδικείο.

 Αφού διαπιστωθεί η ύπαρξη απαρτίας16, τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου εκλέγουν χωριστά για κάθε αξίωμα τα μέλη του προεδρείου με μυστική ψηφοφορία. Η ψηφοφορία διενεργείται με ψηφοδέλτια στα οποία αναγράφονται τα ονόματα των υποψηφίων, ενώ δύνανται να θέσουν υποψηφιότητα όσοι δημοτικοί σύμβουλοι το επιθυμούν, χωρίς την ανάγκη τήρησης ποσόστωσης από τα δύο φύλα.

Στην πρώτη φάση της διαδικασίας εκλογής οι παρατάξεις που δικαιούνται να εκλέξουν μέλος στο προεδρείο του δημοτικού συμβουλίου διενεργούν ενδοπαραταξιακή ψηφοφορία για την ανάδειξη των υποψηφίων τους για την πλήρωση των αξιωμάτων.

Ο προεδρεύων σύμβουλος καλεί καταρχήν τους δημοτικούς συμβούλους που ανήκουν στην παράταξη του δημάρχου να εκλέξουν με μυστική ψηφοφορία έναν εξ αυτών ως προτεινόμενο για το αξίωμα του προέδρου του δημοτικού συμβουλίου.

Υποψήφιος εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της παράταξης. Εάν κανείς από τους ενδιαφερόμενους δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται. Εάν και κατά τη δεύτερη ψηφοφορία δεν συγκεντρωθεί η απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της παράταξης ή υπάρξει ισοψηφία, τότε διενεργείται τρίτη ψηφοφορία μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων. Κατά την τρίτη ψηφοφορία εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει τη σχετική πλειοψηφία των παρόντων μελών της παράταξης. Σε περίπτωση ισοψηφίας, διενεργείται κλήρωση από τον προεδρεύοντα σύμβουλο.

Έπειτα, ο προεδρεύων σύμβουλος καλεί τους δημοτικούς συμβούλους που ανήκουν στην παράταξη που αναδείχθηκε είτε δεύτερη σε εκλογική δύναμη είτε πρώτη αλλά δεν εξέλεξε δήμαρχο, να εκλέξουν έναν εξ αυτών ως προτεινόμενο για το αξίωμα του αντιπροέδρου του δημοτικού συμβουλίου. Η διαδικασία εκλογής είναι ίδια με εκείνη που ακολουθείται για την ανάδειξη του υποψηφίου προέδρου του συμβουλίου.

Τέλος, καλούνται οι δημοτικοί σύμβουλοι που ανήκουν στην τρίτη σε εκλογική δύναμη παράταξη να εκλέξουν, ακολουθώντας και πάλι την ίδια διαδικασία, έναν εξ αυτών ως υποψήφιο για το αξίωμα του γραμματέα του δημοτικού συμβουλίου.

Εάν δεν υπάρξει υποψηφιότητα προερχόμενη από την οικεία παράταξη για οποιαδήποτε από τις υπό κάλυψη θέσεις μελών του προεδρείου του συμβουλίου, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν ανωτέρω, τότε καλείται το σύνολο του δημοτικού συμβουλίου, προκειμένου να εκλέξει με μυστική ψηφοφορία ένα από τα μέλη του, συμπεριλαμβανομένων όσων δεν εντάσσονται σε κάποια παράταξη είτε γιατί ανεξαρτητοποιήθηκαν είτε γιατί διαγράφησαν από αυτήν, ως προτεινόμενο για το αξίωμα για το οποίο δεν τέθηκε υποψηφιότητα. Υποψήφιος στην περίπτωση αυτή εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία των μελών του δημοτικού συμβουλίου. Εάν κανείς από τους συμβούλους δεν συγκεντρώσει την απόλυτη πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται. Εάν και κατά τη δεύτερη ψηφοφορία δεν συγκεντρωθεί η απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του δημοτικού συμβουλίου ή υπάρξει ισοψηφία, τότε διενεργείται τρίτη ψηφοφορία μεταξύ των δύο επικρατέστερων συμβούλων. Κατά την τρίτη ψηφοφορία εκλέγεται όποιος συγκεντρώσει τη σχετική πλειοψηφία των παρόντων μελών του συμβουλίου. Σε περίπτωση ισοψηφίας, διενεργείται κλήρωση από τον προεδρεύοντα σύμβουλο.

Αν δεν υποβληθεί υποψηφιότητα διαφορετική από αυτή που έχει προκύψει από την πρώτη φάση της διαδικασίας για την πλήρωση της θέσης του προέδρου, αντιπροέδρου και γραμματέα, το δημοτικό συμβούλιο επικυρώνει με μυστική ψηφοφορία την εκλογή των υποψήφιων που αναδείχθηκαν από την πρώτη φάση. Σημειώνεται ότι, στην περίπτωση αυτή, οι υποψήφιοι για τα αξιώματα που αναδείχθηκαν από την πρώτη φάση, εκλέγονται στη δεύτερη φάση έστω κι αν οι ψήφοι που λάβουν είναι λιγότερες από τα λευκά ψηφοδέλτια.

Αν υποβληθεί υποψηφιότητα διαφορετική από αυτή που έχει προκύψει από την πρώτη φάση της διαδικασίας, διεξάγεται εκλογή με μυστική ψηφοφορία μεταξύ των μελών του δημοτικού συμβουλίου. Το κάθε αξίωμα διεκδικεί ο υποψήφιος που αναδείχθηκε κατά το πρώτο στάδιο της διαδικασίας και αυτός ή αυτοί που προέκυψαν κατά το δεύτερο στάδιο. Σύμβουλος που έθεσε υποψηφιότητα κατά τη δεύτερη φάση εκλέγεται, μόνο αν λάβει τα 2/3 του συνολικού αριθμού των μελών του δημοτικού συμβουλίου (στον πίνακα που παρατίθεται προσδιορίζεται ο απαιτούμενος αριθμός ψήφων στην περίπτωση αυτή με βάση το μέγεθος του δημοτικού συμβουλίου). Διαφορετικά, εκλέγεται ο υποψήφιος που αναδείχθηκε υποψήφιος στην πρώτη φάση, ακόμα κι αν λάβει λιγότερες ψήφους από τον συνυποψήφιό του.

Οι Επιτροπές

Επίσης στην ίδια ειδική συνεδρίαση τα Δημοτικά Συμβούλια καλούνται να εκλέξουν τα τακτικά και αναπληρωματικά μέλη της Οικονομικής Επιτροπής και της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής.

Η οικονομική επιτροπή, και αντίστοιχα η επιτροπή ποιότητας ζωής, συγκροτούνται:

α) από τον Δήμαρχο ή τον Αντιδήμαρχο που έχει ορίσει ο Δήμαρχος, ως Πρόεδρο,

β) από δύο ακόμη Αντιδημάρχους, οι οποίοι ορίζονται, ως μέλη, από τον Δήμαρχο,

γ) από δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εκλέγονται, ως μέλη, από το δημοτικό συμβούλιο.

Ο συνολικός αριθμός των εκλεγόμενων μελών των επιτροπών, καθορίζεται εκ του νόμου, ανάλογα με τον αριθμό των μελών του δημοτικού συμβουλίου.

Από τα εκλεγόμενα μέλη των επιτροπών, προβλέπεται, εκ του νόμου, ο ελάχιστος αριθμός των μελών που προέρχονται υποχρεωτικά από την παράταξη του εκλεγέντος Δημάρχου, ανάλογα με το συνολικό αριθμό των μελών των επιτροπών.

Με τις αλλαγές που πέρασε η κυβέρνηση στη σύνθεση των Επιτροπών την πλειοψηφία των μελών έχει πλέον η παράταξη του Δημάρχου, συμπεριλαμβανομένων των Προέδρων και των Αντιδημάρχων, ακόμα και αν δεν είναι η πλειοψηφούσα παράταξη στις δημοτικές εκλογές. Έτσι σε 11μελή Επιτροπή (όπως π.χ. στο Δήμο Ηρακλείου) η παράταξη του Δημάρχου έχει υποχρεωτικά 6 μέλη και οι υπόλοιπες παρατάξεις 5. Σε μια 9μελη Επιτροπή η σύνθεση είναι 5-4 υπέρ της παράταξης του Δημάρχου.

Ο αριθμός των εκλεγομένων μελών που δικαιούται κάθε παράταξη στις επιτροπές υπολογίζεται, εκ του νόμου, μεταξύ των δημοτικών παρατάξεων, ακολουθώντας συγκεκριμένη διαδικασία στη βάση υπολογισμού ενός εκλογικού μέτρου. Ωστόσο, όπως προαναφέραμε, προβλέπεται ελάχιστος συγκεκριμένος αριθμός μελών από την παράταξη του Δημάρχου. Έτσι σε μια 11μελή Επιτροπή τα μέλη που εκλέγονται είναι 8, εκ των οποίων τουλάχιστον τα 3 πρέπει να προέρχονται από την παράταξη του Δημάρχου.

Η εκλογή

Πριν τη ψηφοφορία οι παρατάξεις συγκροτούν τα ψηφοδέλτια με τους υποψηφίους Συμβούλους που ανήκουν στη δύναμη τους.

Κάθε δημοτικός σύμβουλος επιλέγει μυστικά σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο (παραβάν) ένα ψηφοδέλτιο, θέτοντας σταυρό ή σταυρούς προτίμησης στους υποψηφίους, μέχρι του συνολικού αριθμού των εκλεγόμενων μελών της επιτροπής, χωρίς, δηλαδή  να λαμβάνονται υπόψη ο Δήμαρχος και οι οριζόμενοι από αυτόν Αντιδήμαρχοι.

Ειδικότερα, οι δημοτικοί σύμβουλοι μπορούν σε δημοτικό συμβούλιο έως 27 μέλη να θέσουν έως 4 σταυρούς προτίμησης, σε δημοτικό συμβούλιο έως 45 μέλη να θέσουν έως 6 σταυρούς προτίμησης και σε δημοτικό συμβούλιο άνω των 45 μελών να θέσουν έως 8 σταυρούς προτίμησης.

Ως μέλη των επιτροπών εκλέγονται οι πρώτοι σε αριθμό σταυρών υποψήφιοι κάθε παράταξης και σε αριθμό ίσο με τον αριθμό των μελών που δικαιούται η παράταξη στην επιτροπή. Οι λοιποί υποψήφιοι, ανά παράταξη, αποτελούν, κατά σειρά σταυρών προτίμησης, τα αναπληρωματικά μέλη της επιτροπής.