Λαγοκέφαλος: Πώς χρησιμοποιείται στις ιχθυοκαλλιέργειες από την Ε.Ε – Σε ποιες ελληνικές θάλασσες έχει εμφανιστεί

Σε πλήρη εξέλιξη είναι η μάχη κατά των λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες με την κυβέρνηση να έχει στείλει σχέδιο προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την επικήρυξή τους, όπως στην Κύπρο.

Ο λαγοκέφαλος ήρθε στη Μεσόγειο μετά τη διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ πριν από 150 χρόνια και είναι συγγενής με το ψάρι – φούσκα της Ιαπωνίας, το οποίο παρότι δηλητηριώδες, μπορεί υπό προϋποθέσεις να φαγωθεί.

Ωστόσο, παρά τα πολλά αρνητικά που έχει το ψάρι ως προς την κατανάλωση από άνθρωπο, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατάφερε να το χρησιμοποιήσει ως τροφή σε ιχθυοκαλλιέργειες. Το πρόγραμμα LagoMeal και κατάφερε να δημιουργήσει μια εμπορική αλιεία για αυτό το εισβλητικό είδος, το οποίο παλαιότερα δεν είχε καμία εμπορική αξία.

Συγκεντρώνοντας μια ομάδα εμπειρογνωμόνων από διάφορους εθνικούς φορείς και τον ιδιωτικό τομέα, το πρόγραμμα αξιοποίησε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θαλάσσιων Υποθέσεων και Αλιείας (ΕΤΘΑ) και αναπτύχθηκε μια διαδικασία απενεργοποίησης της ισχυρής νευροτοξίνης του, ώστε να μετατραπεί σε ιχθυάλευρο υψηλής ποιότητας.

Ο Δρ. Ιωάννης Νέγκας, επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, δήλωσε ότι «ο καλύτερος τρόπος για να ελέγξει κανείς μια αναπόφευκτη εισβολή ενός ανεπιθύμητου υδρόβιου πληθυσμού είναι να του προσδώσει αξία. Καθιστώντας τον πολύτιμο, αυξάνεις το κίνητρο – και τις προσπάθειες – για τη συλλογή του».

Μέσω της θερμικής επεξεργασίας για την απομάκρυνση της θανατηφόρας τοξίνης, οι εταίροι του έργου πίστευαν ότι θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια κερδοφόρα αγορά για αυτόν τον, κατά τα άλλα, μη επιθυμητό εισβολέα.

Οι δοκιμές έδειξαν ότι το μαγείρεμα στους 160 °C εξουδετερώνει το δηλητήριο σε επίπεδα ασφαλή για την ανθρώπινη κατανάλωση, ενώ στους 200 °C το δηλητήριο εξαφανίζεται. Οι δοκιμές διατροφής ήταν επίσης ενθαρρυντικές, καθώς έδειξαν ότι το ευρωπαϊκό λαβράκι αναπτύσσεται καλά όταν το ιχθυάλευρο από λαγοκέφαλο αντικαθιστά έως και το 30% του συμβατικού ιχθυαλεύρου στη διατροφή του.

Το επιχειρηματικό σχέδιο του έργου προέβλεπε τη δημιουργία μιας μικρής μονάδας επεξεργασίας 1.500 τόνων λαγοκέφαλων, η οποία θα παρήγαγε 250 τόνους ιχθυάλευρου και 100 τόνους ιχθυελαίου. Σε διάστημα δέκα ετών, η ετήσια απόδοση της επένδυσης εκτιμήθηκε στο 15-25%, ανάλογα με την έκταση των αντισταθμιστικών μέτρων για τους αλιείς.

Με βάση τα παραπάνω, η μεταποίηση του λαγοκέφαλου θα αποτελούσε μια ελκυστική επένδυση για τους παραγωγούς ιχθυοτροφών και θα βοηθούσε τους υδατοκαλλιεργητές να μειώσουν το κόστος τους. Η δυνατότητα παραγωγής τοπικού ιχθυάλευρου με σταθερή σύνθεση, υψηλή θρεπτική αξία και ανταγωνιστική τιμή θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη για τον κλάδο, ενώ η εμπορική αλιεία του είδους θα συνέβαλε στον έλεγχο των πληθυσμών του.