Μητσοτάκης-Ανασκόπηση: Πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ-Διάλογος με την Τουρκία δεν σημαίνει υποχώρηση

Με αναφορά στις πυρκαγιές των τελευταίων εβδομάδων, την πορεία της οικονομίας και τη νέα πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους ύψους 13 δισ. ευρώ, αλλά και με σαφές μήνυμα προς την Τουρκία για τις αντιδράσεις της στο Ειδικό Χωροταξικό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, επανήλθε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην καθιερωμένη κυριακάτικη ανασκόπησή του, μετά τη «μικρή αυγουστιάτικη παύση» των δύο προηγούμενων εβδομάδων.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, στα νέα Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις ΑΠΕ, στα έργα διαχείρισης νερού στην Κρήτη, στις αλλαγές στις αγροτικές ενισχύσεις μέσω της πλατφόρμας myAGRO, στη ρύθμιση για τους λεγόμενους «ενεργειακούς τουρίστες», καθώς και στη νομοθετική κατοχύρωση του «Δικαιώματος στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου.

Οι πυρκαγιές

Ξεκινώντας από τις πυρκαγιές, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι αποτελούν πλέον μια πραγματικότητα με την οποία βρίσκεται αντιμέτωπη ολόκληρη η Ευρώπη, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες. Επανέλαβε ότι «η κλιματική αλλαγή δεν βάζει τις φωτιές», αλλά κάνει πολύ δυσκολότερες τις συνθήκες όταν αυτές εκδηλώνονται.

Όπως ανέφερε, φέτος καταγράφηκαν πολύ ισχυροί άνεμοι, οι οποίοι, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο, διατηρήθηκαν επί 20 ημέρες σε πολύ υψηλές τιμές, ασυνήθιστες ακόμη και για το ελληνικό καλοκαίρι. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική, οι συνθήκες ήταν τέτοιες ώστε για κάποια χρονικά διαστήματα δεν μπορούσαν να επιχειρήσουν ούτε τα εναέρια μέσα.

Παρά τις δυσκολίες, ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι οι καμένες εκτάσεις στην Ελλάδα είναι φέτος λιγότερες τόσο σε σύγκριση με προηγούμενα χρόνια όσο και σε σχέση με άλλες μεσογειακές χώρες. Από τις αρχές Αυγούστου, οι πυροσβεστικές δυνάμεις και οι εθελοντές κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν περισσότερες από 500 δασικές πυρκαγιές, ενώ από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου ο αριθμός τους ανέρχεται σε 2.700.

Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης, τουλάχιστον 1.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν εγκαίρως με πλωτά μέσα από ενεργά μέτωπα, ενώ έγινε προσπάθεια να σωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα σπίτια και επιχειρήσεις.

Τόνισε, ωστόσο, ότι οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν «επισκιάζουν οτιδήποτε άλλο μπορούμε να πούμε», εκφράζοντας τη συμπαράστασή του στις οικογένειες των θυμάτων και σε όσους είδαν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται ή να απειλούνται.

Οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές συνεχίζονται, όπως ανέφερε, προκειμένου οι αποζημιώσεις, τα επιδόματα και οι ενισχύσεις να καταβληθούν το ταχύτερο δυνατό στους δικαιούχους. «Θα είμαστε δίπλα στους ανθρώπους που επλήγησαν, για όσο χρειαστεί», σημείωσε.

Πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ μέσα στο 2026

Περνώντας στην οικονομία, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι μέσα στο 2026 η κυβέρνηση προχωρά σε ακόμη μία πρόωρη αποπληρωμή δημόσιου χρέους, ύψους 13 δισ. ευρώ.

Όπως επισήμανε, μαζί με τα 36 δισ. ευρώ που έχουν ήδη αποπληρωθεί πρόωρα από το 2019, η Ελλάδα καταγράφει, σύμφωνα με τον ίδιο, την ταχύτερη μείωση χρέους στην Ευρώπη.

Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη μείωση του δημόσιου χρέους όχι μια «αφηρημένη έννοια», αλλά μια μορφή «εθνικής απελευθέρωσης», υποστηρίζοντας ότι όσο περιορίζονται οι υποχρεώσεις του Δημοσίου τόσο αυξάνονται οι δυνατότητες στήριξης των πολιτών και βελτιώνονται οι όροι δανεισμού των επιχειρήσεων.

Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη διάσταση της διαγενεακής δικαιοσύνης, σημειώνοντας ότι «δεν μπορούμε να φορτώνουμε στα παιδιά μας λογαριασμούς που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην απόφαση του ιαπωνικού οίκου αξιολόγησης R&I να αναβαθμίσει τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας από σταθερές σε θετικές. Όπως σημείωσε, ο οίκος εκτιμά ότι, παρά τις διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις και τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα παραμείνουν ισχυροί το 2026, λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής πολιτικής.

Ο πρωθυπουργός παρέπεμψε, μάλιστα, στη ΔΕΘ, σημειώνοντας ότι σε δύο εβδομάδες θα έχει περισσότερα να πει για την οικονομία.

FinStart για περίπου 40.000 μαθητές

Στην ανασκόπησή του ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε επίσης ότι από τη νέα σχολική χρονιά ξεκινά σταδιακά το πρόγραμμα FinStart του υπουργείου Παιδείας, το οποίο θα αφορά περίπου 40.000 μαθητές και μαθήτριες της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Στόχος είναι οι μαθητές να αποκτήσουν βασικές πρακτικές γνώσεις οικονομικής διαχείρισης, ώστε να κατανοούν καλύτερα το οικονομικό περιβάλλον, να διαχειρίζονται σωστά τα χρήματά τους και να λαμβάνουν πιο υπεύθυνες αποφάσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στους κινδύνους της ψηφιακής οικονομίας και στην αναγνώριση οικονομικών απατών και παγίδων. «Δεν θέλουμε, προφανώς, να κάνουμε τα παιδιά οικονομολόγους. Θέλουμε να γίνουν ενημερωμένοι πολίτες», ανέφερε.

Η Meridiam στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και στη συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector.

Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, η εξέλιξη δίνει στο έργο νέα χρηματοδοτική και τεχνική ισχύ, ενώ η γαλλική Nexans αναλαμβάνει την κατασκευή και την πόντιση του καλωδίου.

Χαρακτήρισε τη συμφωνία «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης» στις ελληνικές ενεργειακές υποδομές, επισημαίνοντας ότι η διασύνδεση θα τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, συνδέοντας το νησί με το ελληνικό δίκτυο.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το έργο ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού ενεργειακού κόμβου της περιοχής, αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες αξιοποίησης καθαρής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές.

Μήνυμα στην Τουρκία: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση»

Εκτενή αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στα νέα Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τα οποία τέθηκαν πλέον σε ισχύ, ενώ το αντίστοιχο Χωροταξικό για τη Βιομηχανία αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες ημέρες.

Όπως εξήγησε, για τον Τουρισμό προβλέπεται διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των περιοχών ανάλογα με την τουριστική πίεση που ήδη δέχονται και τις δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης. Αντίστοιχα, για τις ΑΠΕ προβλέπονται αυστηρότερα όρια σε ευαίσθητες περιοχές, όπως μικρά νησιά, περιοχές Natura, δάση και αρχαιολογικοί χώροι.

Ο κ. Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στις αντιδράσεις της Τουρκίας μετά την ανακοίνωση του Ειδικού Χωροταξικού για τις ΑΠΕ και στην επαναφορά τουρκικών ισχυρισμών περί «γκρίζων ζωνών».

«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη και δεν αλλάζει: η Ελλάδα κινείται με βάση το Διεθνές Δίκαιο, ασκεί τα δικαιώματά της και δεν πρόκειται να αφήσει απειλές ή παράνομες διεκδικήσεις να καθορίσουν τις αποφάσεις της», ανέφερε.

Υπογράμμισε ότι η Αθήνα εξακολουθεί να επιδιώκει τον διάλογο και τις σχέσεις καλής γειτονίας με την ‘Αγκυρα, πρόσθεσε όμως: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση. Και σίγουρα δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να κάνουμε όσα θεωρούμε σωστά και αναγκαία για τη χώρα μας».

Έργα για το νερό στο Λασίθι

Στην Κρήτη, σε τροχιά υλοποίησης μπαίνουν τα έργα διαχείρισης νερού στο Λασίθι, μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης.

Πρόκειται για δύο ανεξάρτητα αρδευτικά δίκτυα, στη Λιμνοδεξαμενή Χοχλακίων και στο Φράγμα Αγίου Ιωάννη Ιεράπετρας. Το πρώτο τμήμα, στον Δήμο Σητείας, προβλέπεται να λειτουργήσει εντός 18 μηνών, ενώ ολόκληρο το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 42 μήνες.

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε τις παρεμβάσεις με την κλιματική κρίση και τις πιέσεις που αντιμετωπίζει η Μεσόγειος, επισημαίνοντας ότι «η εποχή της επάρκειας και της σπατάλης των υδάτινων αποθεμάτων παρήλθε».

Όπως τόνισε, κάθε κυβικό μέτρο νερού αποκτά πλέον στρατηγική αξία, ιδιαίτερα για τον πρωτογενή τομέα.

myAGRO και αλλαγές στις αγροτικές ενισχύσεις

Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα myAGRO αποτελεί πλέον το σημείο υποβολής των αιτήσεων για τις αγροτικές ενισχύσεις του 2026.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η διαδικασία απλοποιείται, καταργείται η ανάρτηση χειρόγραφων μισθωτηρίων και οι ενισχύσεις συνδέονται με πραγματικά και διασταυρωμένα δεδομένα.

Όσοι παραγωγοί υποβάλουν την αίτησή τους έως τις 15 Σεπτεμβρίου προβλέπεται να λάβουν προκαταβολή έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ για τις υπόλοιπες αιτήσεις η σχετική προθεσμία είναι έως τις 30 Νοεμβρίου.

Παράλληλα, τις αιτήσεις για λογαριασμό των παραγωγών θα μπορούν πλέον να υποβάλλουν, μεταξύ άλλων, γεωπόνοι, κτηνίατροι, δασολόγοι, λογιστές και λογιστικά γραφεία.

«Το ζητούμενο τώρα είναι πολύ συγκεκριμένο: οι ενισχύσεις να φτάνουν σωστά και έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά τις δικαιούνται», σημείωσε.

Τέλος στον «ενεργειακό τουρισμό»

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη νέα ρύθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τον λεγόμενο «ενεργειακό τουρισμό», δηλαδή την πρακτική καταναλωτών να αφήνουν απλήρωτους λογαριασμούς και να αλλάζουν διαδοχικά παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.

Με το νέο σύστημα, οι προμηθευτές θα μπορούν να επισημαίνουν στον ΔΕΔΔΗΕ τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και, εφόσον ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις τέτοιες επισημάνσεις, δεν θα μπορεί να αλλάξει πάροχο έως ότου εξοφλήσει ή ρυθμίσει το χρέος του.

Ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι η ρύθμιση δεν στρέφεται εναντίον όσων αντιμετωπίζουν πραγματική οικονομική δυσκολία και επιχειρούν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους, αλλά εναντίον των «στρατηγικών κακοπληρωτών», οι οποίοι, όπως είπε, μεταφέρουν το κόστος στους συνεπείς καταναλωτές.

Με νόμο το «Δικαίωμα στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου

Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε επίσης τη νομοθετική κατοχύρωση του λεγόμενου «Δικαιώματος στη Λήθη» για ανθρώπους με ιστορικό καρκίνου.

Υπενθύμισε ότι τον Απρίλιο του 2024 είχε γίνει ένα πρώτο βήμα με την ένταξη της σχετικής πρόβλεψης στον Κώδικα Δεοντολογίας των ασφαλιστικών εταιρειών. Πλέον, η προστασία κατοχυρώνεται με νόμο.

Πρακτικά, πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας και εφόσον δεν έχει υπάρξει υποτροπή, τα δεδομένα μιας παλαιότερης διάγνωσης καρκίνου δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούνται σε ασφαλιστική σύμβαση η οποία συνδέεται με δάνειο ή άλλη σύμβαση πίστωσης.

Ο κ. Μητσοτάκης επισήμανε ότι η κυβέρνηση επέλεξε χρονικό διάστημα πέντε ετών, παρότι η σχετική ευρωπαϊκή Οδηγία επιτρέπει διάστημα έως και 15 ετών.

«Ένας άνθρωπος που έχει αφήσει πίσω του την ασθένεια δεν πρέπει να τη βρίσκει ξανά μπροστά του χρόνια αργότερα όταν προσπαθεί να προχωρήσει τη ζωή του», ανέφερε, κάνοντας λόγο για ένα «δίκαιο και πάγιο αίτημα» που αποκτά πλέον ισχύ νόμου.

Αναφορά σε Τσουκαλά, Ράμφο και Μάνο

Ο πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στις απώλειες τριών προσωπικοτήτων μέσα στον Αύγουστο: του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, του Στέλιου Ράμφου και του Στέφανου Μάνου.

Όπως ανέφερε, οι τρεις τους άφησαν πίσω «τρεις διαφορετικές ματιές πάνω στην ίδια Ελλάδα». Ο Τσουκαλάς, σημείωσε, ανέλυε τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας μέσα στο διεθνές περιβάλλον, ο Ράμφος αναζητούσε στις βαθύτερες ρίζες της τις εξηγήσεις για την πορεία της, ενώ ο Μάνος αναζητούσε πρακτικές λύσεις για την υπέρβαση των διαχρονικών αδυναμιών της χώρας.

Παρά τις διαφορετικές αφετηρίες και ιδέες τους, σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, τους συνέδεε μια κοινή απαίτηση: «να κοιταχτούμε στον καθρέφτη χωρίς αυταπάτες και να αποφασίσουμε ποια Ελλάδα θέλουμε να αφήσουμε πίσω μας».

Συγχαρητήρια στους Έλληνες αθλητές

Κλείνοντας την ανασκόπηση, ο πρωθυπουργός συνεχάρη τους Έλληνες αθλητές και τις Ελληνίδες αθλήτριες για τις επιτυχίες τους μέσα στον Αύγουστο στον στίβο, την κολύμβηση, την κωπηλασία, την ιστιοπλοΐα, τη σκοποβολή και την ενόργανη γυμναστική, καθώς και για τις πρωτιές που είχαν προηγηθεί στο πόλο ανδρών και κορασίδων.

Αναφέρθηκε ονομαστικά στους Τεντόγλου, Καραλή, Πετρούνια, Ρούσσου, Μητροπούλου, Ιακωβάκη, Χρήστου, Σίσκο, Μουσελίμη, Χιώτη, Αλεξίου, Μουρατίδου, Τριάντου, Σαμαρά, Θεοδωρακοπούλου, Γεροχρήστο, Μαρκαντωνάκη, Μπαξεβανάκη και Νικολαντωνάκη.

Συνεχάρη επίσης τους προπονητές και τις οικογένειές τους, υπογραμμίζοντας ότι η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει τον ελληνικό αθλητισμό και τους ανθρώπους του.

«Αυτή ήταν η πρώτη “μετα-καλοκαιρινή” ανασκόπηση. Ευχαριστώ για τον χρόνο σας. Καλή Κυριακή!», κατέληξε ο πρωθυπουργός.