Οι εκλογές, ο Ανδρέας και "τα μπάνια του λαού" - Η ατάκα του Ανδρέα που έμεινε στην ιστορία

«Δεν θα χαλάσουμε τα μπάνια του λαού». Την ιστορική αυτή φράση είχε πει ο Ανδρέας Παπανδρέου τη δεκαετία του ’80 όταν είχε ερωτηθεί για την πιθανότητα πρόωρων εκλογών μέσα στο καλοκαίρι.
 Ως μεγάλος ήταν ηγέτης που ήταν,  γνώριζε πολύ καλά τι θέλουν οι πολίτες.
 
Και οι Έλληνες τη θερινή περίοδο θέλουμε την ησυχία μας, τις διακοπές μας, τη θάλασσα.

Ήταν το 1987

Ένα "καυτό" καλοκαίρι, λοιπόν, ήταν το καλοκαίρι του 1987.  Ο τότε πρωθυπουργός της χώρας, Ανδρέας Παπανδρέου, δεχόταν τη μια εισήγηση μετά την άλλη για να προσφύγει πρόωρα στις κάλπες – και μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Ο εμβληματικός Ανδρέας δεν ήταν όμως ένα συνηθισμένος πολιτικός και συνήθως έκανε το… δικό του. «Ε, δεν θα χαλάσουμε και τα μπάνια του λαού» και το ζήτημα έληξε.

Η χώρα πήγε σε εκλογές το 1989, στη λήξη της δεύτερης τετραετίας του ΠΑΣΟΚ.

Ως… δόγμα το εν λόγω πρέπει να υπήρχε πολύ πριν την φράση του Παπανδρέου καθώς ελάχιστες εκλογικές αναμετρήσεις έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών. Έσχατες, βέβαια, αυτές της 7ης Ιουλίου 2019, στις οποίες εξαναγκάστηκε να οδηγήσει τη χώρα ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τη συντριπτική του ήττα στις Ευρωεκλογές του Μαΐου εκείνου του έτους.

Οι τρεις αναμετρήσεις του Ιουνίου

Ο έκτος μήνας του χρόνου και πρώτος του καλοκαιριού είναι αυτός που είναι ο πιο συνηθισμένος να γίνονται… θερινές εθνικές εκλογές. Συνέβη τρεις φορές στο παρελθόν.

Πρώτη, στις 2 Ιουνίου 1985. Εκείνη την Κυριακή το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα κέρδισε ξανά τις εκλογές αφού κατάφερε να συγκεντρώσει το 45,82% των ψήφων, έναντι 40,84% της Νέας Δημοκρατίας και με αυτοδυναμία 161 εδρών έναντι 126 της ΝΔ. Παράλληλα, το ΚΚΕ που ήταν το τρίτο κόμμα της βουλής πήρε 9,89% και 12 έδρες. Στη Βουλή είχε μπει και το ΚΚΕ Εσωτερικού – με μια έδρα.

Στις 19 Ιουνίου 1989, στήνονται οι κάλπες και η Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη αναδεικνύεται νικήτρια. Λαμβάνει το 44,28% των ψήφων και 145 έδρες – άρα όχι και την αυτοδυναμία. Το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί στη δεύτερη θέση (39,13% και 125 έδρες), Συνασπισμός λαμβάνει 13,13% και 25 έδρες ενώ από μία έδρα πήραν η ΔΗΑΝΑ και η μουσουλμάνικη Εμπιστοσύνη. Πέντε μήνες αργότερα, το Νοέμβριο της ίδια χρονιάς η χώρα θα οδηγηθεί και πάλι σε εκλογές.

Η προτελευταία φορά, μέχρι το 2019, που στήθηκαν… θερινές κάλπες ήταν το 2012. Στις 17 Ιουνίου εκείνης της χρονιάς, η υπηρεσιακή κυβέρνηση του Παναγιώτη Πικραμμένου, με δεδομένο πως στις προηγούμενες εκλογές του Μαΐου 2012, δεν έγινε δυνατός ο σχηματισμός κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής, στήνει ξανά τις κάλπες. Πρώτο κόμμα ανακηρύχθηκε η Νέα Δημοκρατία, δεύτερο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ με ποσοστά 29,7% και 26,9% αντίστοιχα, ενώ τρίτο κόμμα ήλθε το ΠΑΣΟΚ με ποσοστό 12,3%. Τα υπόλοιπα κόμματα που είχαν εκλέξει βουλευτές, πέτυχαν ποσοστά μικρότερα του 8% και ήταν οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, η Χρυσή Αυγή, η Δημοκρατική Αριστερά και το ΚΚΕ. Ως γνωστόν, μετά τις εκλογές Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Δημοκρατική Αριστερά συγκρότησαν την Κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά.