Σε αυξημένη ετοιμότητα η Ελλάδα για τον Έμπολα-Τι συζητήθηκε στη σύσκεψη του ΕΟΔΥ

Σε πλήρη ετοιμότητα είναι οι ελληνικές υγειονομικές αρχές σχετικά με τη νέα επιδημία του ιού Έμπολα που έχει ξεσπάσει στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και άλλες αφρικανικές χώρες και μετρά ήδη τουλάχιστον 130 θανάτους. Σε ευθυγράμμιση με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ECDC), οι επιστήμονες του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) συνεδρίασαν χθες για να εξετάσουν τα επιδημιολογικά δεδομένα καθώς και εάν απαιτούνται μέτρα για ταξιδιώτες από την Αφρική.

Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες, οι ειδικοί στη χώρα μας υιοθετούν τη στάση των Ευρωπαίων συναδέλφων τους, οι οποίοι εκτιμούν ότι ο κίνδυνος παραμένει χαμηλός για τους Ευρωπαίους, ακόμη και όσων ζουν στις πληγείσες περιοχές. Έτσι, με τα τωρινά δεδομένα, τόσο οι ευρωπαϊκές αρχές όσο και οι ελληνικές δεν αναμένεται να προχωρήσουν σε αυστηρότερα μέτρα και στην έκδοση ταξιδιωτικών οδηγιών, όπως έκαναν οι ΗΠΑ.

Η Ελλάδα, μάλιστα, δεν έχει απευθείας αεροπορικές πτήσεις από και προς τις περιοχές της Αφρικής όπου έχει ξεσπάσει σοβαρή έξαρση του Έμπολα, γεγονός που σημαίνει πως εάν λαμβάνονταν ειδικά ταξιδιωτικά μέτρα, ο έλεγχος των ταξιδιωτών στη χώρα μας θα ήταν πιο περίπλοκος και δύσκολος. Σε κάθε περίπτωση, ο ΕΟΔΥ όπως και το Υπουργείο Υγείας βρίσκονται σε εγρήγορση και αναλόγως την πορεία της επιδημίας θα καθοριστούν οι επόμενες κινήσεις. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, νέα συνεδρίαση του ΕΟΔΥ έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Παρασκευή.

Καθησυχαστικός εμφανίστηκε ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ, κ. Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, επισημαίνοντας ότι ο συγκεκριμένος ιός δε μεταδίδεται αερογενώς, όπως για παράδειγμα ο κορωνοϊός. «Δεν είναι εύκολο να υπάρξουν κρούσματα αλλού. Δεν αποκλείεται, αλλά η παγκόσμια ιατρική κοινότητα το γνωρίζει το θέμα.

Δεν είναι κάποιος καινούργιος ιός, δεν μας προέκυψε κάτι που δεν το ξέρουμε. Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε. Αν είναι κάποια ύποπτη επαφή, θα απομονωθεί. Θα μπει σε καραντίνα. Θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε να ξεφύγει κάτι. Δεν νομίζω ότι συντρέχει λόγος σοβαρής ανησυχίας σε όλο τον υπόλοιπο κόσμο», σημείωσε σε συνέντευξή του (Action24) ο κ. Βασιλακόπουλος.

Την ανησυχία για τις εκτός Αφρικής χώρες πυροδότησε η στάση των ΗΠΑ που ενισχύουν τους υγειονομικούς ελέγχους στα σύνορά τους έναντι του ιού Έμπολα, έπειτα από επιβεβαιωμένο κρούσμα σε Αμερικανό πολίτη που βρίσκεται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) ανακοίνωσαν περιορισμούς στην είσοδο αλλοδαπών που έχουν ταξιδέψει τις τελευταίες 21 ημέρες στην Ουγκάντα, στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ή στο Νότιο Σουδάν. Επιπλέον, το Στέιτ Ντιπάρντμεντ εξέδωσε χθες νέες ταξιδιωτικές οδηγίες, προτρέποντας τους Αμερικανούς πολίτες να μην επισκέπτονται τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα, λόγω της επιδημίας του Έμπολα. Η Ουάσινγκτον αυξάνει έτσι στη βαθμίδα 4, την υψηλότερη, την ταξιδιωτική οδηγία που αφορά αυτές τις χώρες. Παράλληλα, ζητά από τους Αμερικανούς να «επανεξετάσουν κάθε ταξίδι» (βαθμίδα 3) στη Ρουάντα.

H νέα επιδημία Έμπολα στην Αφρική κινητοποίησε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) που αποφάσισε να στείλει ειδικούς στις περιοχές όπου καταγράφεται η έξαρση προκειμένου να υποστηρίξουν την αντιμετώπισή της.

Ενας γνωστός αλλά ιδιαίτερα θανατηφόρος ιός

Ο Έμπολα δεν είχε ποτέ τη μαζική παγκόσμια εξάπλωση της Covid-19, αλλά θεωρείται ένας από τους πιο θανατηφόρους ιούς που έχουν προκαλέσει επαναλαμβανόμενες επιδημίες. Σημειωτέον, δεν έχει ποτέ έως σήμερα απειλήσει την Ελλάδα.

Η πρώτη γνωστή επιδημία ξέσπασε το 1976 κοντά στον ποταμό Ebola, από όπου πήρε το όνομά του ο ιός, στη σημερινή Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Καταγράφηκαν εκατοντάδες κρούσματα με πολύ υψηλή θνησιμότητα.

Μικρότερες αλλά επαναλαμβανόμενες εξάρσεις καταγράφηκαν τις δεκαετίες 1980-1990, ενώ το 2000-2001 η Ουγκάντα αντιμετώπισε μια μεγάλη επιδημία Έμπολα. Τη διετία 2014-2016 καταγράφηκε η σοβαρότερη επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική. Σύμφωνα με τον απολογισμό, καταγράφηκαν περισσότεροι από 11.000 θάνατοι. Τα έτη 2018-2020 η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό κατέγραψε νέα υγειονομική κρίση από Έμπολα, ενώ νεότερες εξάρσεις σημειώθηκαν και τα έτη 2021-2023.

Ο Έμπολα προκαλεί αιμορραγικό πυρετό, μια σπάνια, σοβαρή, συχνά θανατηφόρα ιογενή λοίμωξη. Η νόσος προσβάλλει ανθρώπους και αλλά πρωτεύοντα θηλαστικά (π.χ. πιθήκους, γορίλες, χιμπατζήδες).

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, ο ιός Έμπολα μεταδίδεται από άτομο σε άτομο, με την άμεση επαφή (μέσω αμυχών του δέρματος ή βλεννογόνων) με αίμα, εκκρίσεις, όργανα, ιστούς, ή άλλα σωματικά υγρά (π.χ. σάλιο, ούρα, κόπρανα, σπέρμα κλπ.) μολυσμένων ατόμων, νεκρών ή ζωντανών, καθώς και με την έμμεση επαφή με αντικείμενα (όπως ρούχα, σεντόνια, χρησιμοποιημένες βελόνες) που έχουν μολυνθεί από σωματικά υγρά ασθενών.

Στους τρόπους μετάδοσης περιλαμβάνεται και η χωρίς προφυλάξεις σεξουαλική επαφή με ασθενείς, έως και περίπου 2 μήνες μετά την ανάρρωσή τους. Η μετάδοση στο περιβάλλον του νοσοκομείου είναι συχνή, με την έκθεση επαγγελματιών υγείας και άλλων ατόμων που φροντίζουν ασθενείς χωρίς να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις. Οι ασθενείς θεωρούνται μολυσματικοί από τη στιγμή που παρουσιάζουν συμπτώματα. Η ασθένεια μεταδίδεται, επίσης, μέσω της άμεσης επαφής με αίμα και άλλα σωματικά υγρά από μολυσμένα άγρια ζώα, νεκρά ή ζωντανά, όπως π.χ. πιθήκους, γορίλες, αντιλόπες και νυχτερίδες.

Ο ιός Έμπολα δεν μεταδίδεται μέσω του αέρα, όπως η γρίπη ή η φυματίωση. Η νόσος μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά με πυρετό, έντονους μυϊκούς πόνους, αίσθηση αδυναμίας, πονοκέφαλο και πονόλαιμο. Το επόμενο στάδιο της ασθένειας περιλαμβάνει έμετο, ναυτία, διάρροια, ανορεξία, κοιλιακό πόνο, εξάνθημα και δυσλειτουργία του ήπατος και των νεφρών. Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν, επίσης, αιμορραγικές εκδηλώσεις εσωτερικών και εξωτερικών οργάνων (π.χ. αιμορραγίες από τη μύτη, τα ούλα, το δέρμα (π.χ. μελανιές), αίμα στα εμέσματα ή/και στα κόπρανα, αιμορραγίες στο σημείο ενέσεων) και πολυοργανική ανεπάρκεια. Η θνητότητα της νόσου κυμαίνεται από 25% έως 90%, ανάλογα με το είδος του ιού.