Γερμανία: Φόβοι για μαζικό προσφυγικό κύμα από το Ιράν

Η Γερμανία μπορεί να χρειαστεί να υποδεχτεί ένα νέο μεταναστευτικό κύμα, αν η κατάσταση στο Ιράν ξεφύγει περαιτέρω από τον έλεγχο και πολλοί από τους ήδη εσωτερικά εκτοπισμένους αναγκαστούν τελικά να εγκαταλείψουν τη χώρα. Αυτό είναι το συμπέρασμα μιας νέας μελέτης του ερευνητικού ινστιτούτου Rockwool Foundation (RF) από το Βερολίνο, η οποία δημοσιεύτηκε από την εφημερίδα “Münchner Merkur” από το Μόναχο.

«Η Γερμανία είναι πιθανό να είναι ο κύριος προορισμός Ιρανών προσφύγων σε  περίπτωση που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτήσει κινήσεις τέτοιου είδους», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη Deutsche Welle.

Τρια εκατομμύρια εκτοπισμένοι

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περισσότεροι από τρία εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί μέσα στο Ιράν, από την έναρξη των αεροπορικών επιδρομών των ΗΠΑ και του Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Τα πρότυπα μετανάστευσης που εξετάζει η έρευνα βασίζονται γενικά στις υπάρχουσες συνδέσεις μεταξύ των χωρών προέλευσης και προορισμού, δήλωσε ο Κρίστιαν Ντούστμαν, διευθυντής του RF. «Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία των δικτύων της διασποράς, τα οποία μειώνουν το κόστος και τους κινδύνους της μετανάστευσης», δήλωσε ο καθηγητής οικονομικών στο University College London και συν-συγγραφέας της μελέτης. Πρακτικά οι Ιρανοί πρόσφυγες θα κατέφευγαν σε χώρες όπου έχουν ήδη συγγενείς και φίλους.

Σύμφωνα με μια αντιπροσωπευτική έρευνα, που διεξήγαγε το ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Gallup το 2024, το 28% των Ιρανών που ερωτήθηκαν εκείνη την εποχή προσδιόρισαν τη Γερμανία ως την πιθανότερη χώρα προορισμού τους αν μεταναστεύσουν, ακολουθούμενη από τον Καναδά με 13%, την Τουρκία με 10%, το Ηνωμένο Βασίλειο με 6% και τη Γαλλία με 6%. Από τους 1.007 Ιρανούς που ερωτήθηκαν, οι 252 δήλωσαν εκείνη την εποχή ότι σκόπευαν να μεταναστεύσουν. Το ποσοστό αυτό έχει πιθανότατα αυξηθεί μετά τις τελευταίες εξελίξεις.  Ήδη μέχρι το τέλος του 2025, το 29% των Ιρανών προσφύγων ζούσαν στη Γερμανία.

Η γεωγραφική κατανομή των προθέσεων μετανάστευσης αντικατοπτρίζει έντονα τη γεωγραφική κατανομή των υφιστάμενων κοινοτήτων προσφύγων, δήλωσε ο Τομάζο Φρατίνι, αναπληρωτής διευθυντής του Κέντρου Έρευνας για τη Μετανάστευση (CReAM) στο RF στο Βερολίνο. «Αυτό υποδηλώνει ότι, σε περίπτωση αυξημένης μετανάστευσης λόγω της τρέχουσας κρίσης, η μετανάστευση πιθανότατα θα ακολουθήσει τους υπάρχοντες διαδρόμους μετανάστευσης», δήλωσε ο καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου.

Ωστόσο, οι προθέσεις μετανάστευσης δεν οδηγούν αυτόματα σε πραγματικές μεταναστευτικές κινήσεις. «Πρακτικοί περιορισμοί μπορούν να επηρεάσουν τις πραγματικές μεταναστευτικές κινήσεις, ειδικά στα πρώτα στάδια μιας κρίσης», εξήγησε ο Ντούστμαν. Πιο μακρινοί προορισμοί, όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία και οι ΗΠΑ είναι πιο δύσκολο να επιτευχθούν. «Είναι επομένως πιθανό η Ευρώπη, και ιδιαίτερα η Γερμανία, να γίνει ο κύριος προορισμός για μετακινήσεις προσφύγων, εάν αυξηθεί η μετανάστευση ως αποτέλεσμα του πολέμου».

Λόγω του πολέμου στο Ιράν, αυξάνονται οι ανησυχίες στη Γερμανία για μια πιθανή μαζική έξοδο από την περιοχή. Πολιτικοί τόσο από τον κυβερνητικό συνασπισμό όσο και από την αντιπολίτευση έχουν ζητήσει από την κυβέρνηση και την ΕΕ να προετοιμαστούν για μια πιθανή εισροή προσφύγων. Οι αστυνομικές αρχές της χώρας προειδοποίησαν για απειλές για την εσωτερική ασφάλεια και κάλεσαν για συντονισμένη δράση όλων των αρμόδιων υπηρεσιών.

Νέες περικοπές στη μεταναστευτική πολιτική

Στο μεταξύ εν μέσω της συζήτησης για πιο αποτελεσματικές και ταχύτερες διαδικασίες απέλασης μεταναστών, το υπουργείο Εσωτερικών σχεδιάζει μια ριζική περικοπή: Από το 2027, η κρατική χρηματοδότηση για την ανεξάρτητη συμβουλευτική σε διαδικασίες ασύλου πρόκειται να διακοπεί. Οργανισμοί όπως η AWO και η Pro Asyl αντιδρούν με αγανάκτηση, αποκαλώντας το παραπάνω σχέδιο ως «σοβαρό πολιτικό λάθος». Εκπρόσωπος του υπουργείου δήλωσε πάντως ότι «οι αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των κονδυλίων λαμβάνονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό για το 2027, που εξακολουθούν να εκκρεμούν».