Οι προσδοκίες της Αθήνας για τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν-Οι «κόκκινες γραμμές»

Μετά από αλλεπάλληλες αναβολές, η συνάντηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «κλείδωσε» για την ερχόμενη Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στο «Λευκό Παλάτι» στην Άγκυρα.

Η Αθήνα προσέρχεται στη συνάντηση με μετρημένες προσδοκίες και ξεκάθαρα μηνύματα προς την Τουρκία.

Ο στόχος είναι διττός: από τη μία θέλει να διατηρηθούν και να ενισχυθούν οι ανοικτοί δίαυλοι επικοινωνίας και από την άλλη να εδραιωθεί μία σχέση, μέσα από την οποία Κυριάκος Μητσοτάκης και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα μπορούν να συζητούν τα ζητήματα που τις αφορούν, χωρίς τη μεσολάβηση τρίτων, και να βελτιώνεται το κλίμα στις διμερείς σχέσεις, προς όφελος και της Ελλάδας και της γείτονος.

Η επιδίωξη για μία «λειτουργική σχέση»

«Έχουμε δουλέψει παραγωγικά τα προηγούμενα χρόνια για να αποτρέψουμε εντάσεις. Και ακόμη κι αν δεν μπορούμε να λύσουμε τα μεγάλα θέματα που παραμένουν ανοιχτά επί δεκαετίες, μπορούμε να έχουμε μια λειτουργική και παραγωγική σχέση» δήλωσε ο πρωθυπουργός, έξι εικοσιτετράωρα πριν την επίσκεψη του στην Τουρκία για τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και για τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας.

Οι «όροι» του ταγκό

«Για να χορέψεις ταγκό, χρειάζονται δύο» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, μιλώντας στο περιοδικό “Foreign Policy”… Και πάντως, παρά την ενόχληση της Τουρκίας για τη στρατηγική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και τα Θαλάσσια Πάρκα από την Αθήνα, την αμυντική της θωράκιση, το ελληνικό βέτο στη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, και παρά την εμμονή σε ανιστόρητες διεκδικήσεις στην περιοχή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτίμησε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος κλιμάκωσης της έντασης από την Τουρκία.

Η Αθήνα μεταβαίνει στην ‘Άγκυρα με ξεκάθαρη τη θέση της ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει μία και μόνη διαφορά με τη γείτονα: την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση αυτής της διαφοράς που να μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις.

Χαμηλοί τόνοι

Η ελληνική κυβέρνηση κρατά χαμηλούς τόνους και αποφεύγει να δυναμιτίσει το κλίμα ενόψει του τετ – α – τετ των δύο ηγετών.

«Οι θέσεις της Τουρκίας είναι γνωστές αλλά και οι δικές μας είναι πολύ καθαρές» δηλώνει στο newsit.gr αρμόδια κυβερνητική πηγή, σχολιάζοντας το γεγονός ότι η

Άγκυρα, μέσω του υπουργείο Άμυνας, λίγες ημέρες πριν από τη συνάντηση, επιμένει στην προκλητική της ρητορική, επαναφέροντας το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Εμπρηστικές δηλώσεις από την Άγκυρα

«Σύμφωνα με την έννοια της Γαλάζιας Πατρίδας, οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις συνεχίζουν αποφασιστικά και αποφασιστικά το καθήκον τους να προστατεύουν όλα τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της χώρας μας στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας τους» δήλωσε χαρακτηριστικά το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας, απαντώντας ουσιαστικά σε δηλώσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού για το δικαίωμα της χώρας μας να επεκτείνει στα 12 ν.μ. τα χωρικά της ύδατα.

«Δεν μπορεί να μιλάει κάποιος για διεθνές δίκαιο και ταυτόχρονα να μιλάει για το δόγμα της “γαλάζιας πατρίδας”, το εκτός οποιασδήποτε λογικής αφήγημα των “γκρίζων ζωνών”, του γκριζαρίσματος ή οποιαδήποτε άλλης τέτοιας αιτίασης. Εμείς είμαστε μια χώρα που πιστεύουμε ουσιαστικά, και σε όλη μας την ιστορία, στην επίλυση μέσω του διεθνούς δικαίου» ήταν η απάντηση της Αθήνας, μέσω του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη.

Τα οφέλη από τα ήρεμα νερά στο Αιγαίο

Προς ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας, ότι το κλίμα ηρεμίας είναι προς όφελος και των δύο χωρών, το Μέγαρο Μαξίμου υπογραμμίζει ότι το κλίμα αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμιση χρόνια, όπως στη μείωση της παραβατικότητας σε αέρα και θάλασσα, στη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου, στην εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου, ακόμη και σε καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών.

Το μήνυμα Μητσοτάκη στην Τουρκία για το μεταναστευτικό

Ωστόσο, με φόντο την πρόσφατη τραγωδία στη Χίο, ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα προς την Άγκυρα για καλύτερη συνεργασία στο μεταναστευτικό, κάτι που αναμένεται να τεθεί και στη συνάντηση του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Είχαμε ένα φοβερό δυστύχημα πριν από λίγες μέρες στο Αιγαίο, όπου 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Αυτές οι βάρκες δεν πρέπει ποτέ να φεύγουν από την Τουρκία και μπορούμε να συνεργαστούμε με τις τουρκικές αρχές για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα υπάρχουν άλλα ρίσκα, άλλες ζωές σε κίνδυνο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης και υπογράμμισε ότι η διαχείριση του μεταναστευτικού δεν μπορεί να αφήνεται σε διακινητές ή τρίτους παράγοντες.

«Δεν πρέπει να αποφασίζουν άλλοι για το ποιοι μπαίνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος», σημείωσε, τονίζοντας την ανάγκη για αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι προσδοκίες της Αθήνας

Η συνάντηση Έλληνα πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας είναι η πρώτη ύστερα από ενάμιση χρόνο. Η τελευταία συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

«Η συνάντησή (Μητσοτάκη – Ερντογάν) και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων.

Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή» υπογραμμίζουν κυβερνητικές πηγές.