Πρόκληση της Τουρκίας με Θαλάσσια Πάρκα που αποκόπτουν το Καστελόριζο και μπαίνουν «σφήνα» μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης

Ένα ακόμη βήμα για την εμπέδωση των διεκδικήσεών της στη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο εμφανίζει ως κίνηση-απάντηση στη θέσπιση θαλάσσιων πάρκων από την Ελλάδα, προχώρησε η Τουρκία με τη δημοσίευση των Προεδρικών Διαταγμάτων για τη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία επικαλύπτουν περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ελληνικής μη οριοθετημένης υφαλοκρηπίδας.

Τα προεδρικά διατάγματα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Protothema.gr , τα οποία φέρουν την υπογραφή του Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν ήδη στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, θεσπίζουν δύο θαλάσσια πάρκα: ένα στο Βόρειο Αιγαίο που εκτείνεται μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, και το άλλο καλύπτει μια πολύ μεγάλη περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο, αποκόπτοντας πλήρως το Καστελόριζο από τη Ρόδο.

Δείτε τους χάρτες με τα θαλάσσια πάρκα:

Με τα δύο αυτά Θαλάσσια Πάρκα, τα οποία υποτίθεται ότι θεσπίζονται για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει επί του πεδίου τις διεκδικήσεις της έναντι της Ελλάδας και να κατοχυρώσει τη διεκδίκηση της Γαλάζιας Πατρίδας.

Τα θαλάσσια αυτά πάρκα επικαλύπτουν πλήρως τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, όπως είχε παρουσιαστεί το 2025, και ενώ επίκειται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ε.Ε. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα έχει ήδη θεσπίσει δύο Θαλάσσια Πάρκα,τα οποία όμως εκτείνονται εντός των χωρικών υδάτων των νησιών και νησίδων τα οποία καλύπτουν, η Τουρκία και με την κίνηση αυτή υιοθετεί τη θέση ότι τα νησιά δεν έχουν άλλα δικαιώματα πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ν.μ. και εμμένει στη χάραξη μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών.

Με το Θαλάσσιο Πάρκο στο Βόρειο Αιγαίο η Τουρκία, ακολουθώντας τη γνωστή θέση της για το όριο της μέσης γραμμής μεταξύ των δύο ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών και αγνοώντας την ύπαρξη των ελληνικών νησιών, βάζει σφήνα το Θαλάσσιο Πάρκο μεταξύ της Σαμοθράκης και της Λήμνου σε περιοχή διεθνών υδάτων, τα οποία ανήκουν στην ελληνική μη οριοθετημενη υφαλοκρηπίδα και εισέρχονται εντός του δυνητικού ορίου των χωρικών υδάτων των 12 ν.μ. των ελληνικών νησιών. Και το θαλάσσιο πάρκο ακολουθεί την πάγια διεκδίκηση της Τουρκίας επί της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, όπως είχε διατυπωθεί ήδη από τη δεκαετία του ’70 με τη χορήγηση αδειών για έρευνες στην ΤΡΑΟ.

Το άλλο Θαλάσσιο Πάρκο που κήρυξε η Τουρκία απομονώνει και περιορίζει το Καστελόριζο σε ζώνη των υπαρχόντων χωρικών υδάτων των 6 ν.μ. και καταλαμβάνει ολόκληρη την περιοχή ανατολικά της Ρόδου μέχρι και το Καστελόριζο, την οποία μετατρέπει σε Θαλάσσιο Πάρκο. Αυτή η περιοχή, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, αποτελεί τμήμα της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας και η κίνηση της Τουρκίας εκτιμάται ότι αποτελεί μία ακόμη προσπάθεια, μέσω μιας άσχετης διαδικασίας όπως είναι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, να επιβάλει τετελεσμένα. Είναι σαφές και από τους δύο τουρκικούς χάρτες που συνοδεύουν τα προεδρικά Διατάγματα ότι η Τουρκία αποτυπώνει αυθαίρετα τις διεκδικήσεις της Γαλάζιας Πατρίδας. Επίσης, στον χάρτη που παρουσίασε η Τουρκία είναι χαρακτηριστικό ότι επιμένει να εμφανίζει το Καστελόριζο και τα άλλα νησιά χωρίς συνοριακή γραμμή ούτε καν αυτή των 6 ν.μ, στο πλαίσιο, προφανώς, της αντίληψης ότι δεν υπάρχουν θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, η κίνηση αυτή αποφασίστηκε ως απάντηση στις κινήσεις της Ελλάδας που έχει καταθέσει από το 2025 τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος περιλαμβάνει και τη μη οριοθετημένη ΑΟΖ με εξωτερικά όρια, όπου δεν υπάρχει συμφωνία, τα όρια που θέτει ο νόμος 4001/2011, αλλά και στη θεσμοθέτηση των δύο Θαλάσσιων Πάρκων του Ιονίου και Νοτίων Κυκλάδων.

Η Τουρκία είχε αντιδράσει και με ανακοινώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών και με επιστολή στον ΟΗΕ για τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, αλλά και στην οριοθέτηση των Οικοπέδων νοτίως της Κρήτης που δόθηκαν στην Chevron, τα εξωτερικά όρια των οποίων στηρίζονται και πάλι στον νόμο 4001/2011.

Η θέσπιση των τουρκικών Θαλάσσιων Πάρκων έρχεται τη στιγμή που αναμένεται το φθινόπωρο η υιοθέτηση του νόμου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», κίνηση η οποία αναμένεται να προκαλέσει νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.