Πρώτο τετ α τετ Χριστοδουλίδη-Ερχιουρμάν: Μια κρίσιμη δοκιμασία προθέσεων

Για Πέμπτη πρωί ,«κλείδωσε» το πρώτο τετ-α-τετ μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του νέου ηγέτη του Ψευδοκράτους,Τουφάν Ερχιουρμάν.

Η συνάντηση έχει οριστεί για τις 9:30 το πρωί στην οικία του Ειδικού Αντιπροσώπου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην περιοχή του παλαιού αεροδρομίου Λευκωσίας στη Νεκρή Ζώνη. Αποτελεί την πρώτη άμεση επαφή των δύο πλευρών μετά την εκλογή Ερχιουρμάν στα κατεχόμενα και θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη καθώς αναμένεται να διαφανούν οι προθέσεις του ηγέτη του Ψευδοκράτους.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο της Κυπριακής Δημοκρατίας , Κωνσταντίνο Λετυμπιώτη, ο Νίκος Χριστοδουλίδης προσέρχεται «με εποικοδομητική διάθεση και ειλικρινή πολιτική βούληση», με στόχο την επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών από το σημείο που διεκόπησαν στο Κραν Μοντανά το 2017, στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ και των αρχών και των αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας

Η Λευκωσία επαναφέρει με σαφήνεια το πλαίσιο λύσης που έχει καταγραφεί από τον ΟΗΕ και τις παραμέτρους του Γενικού Γραμματέα Αντονιο Γκουτέρες απορρίπτοντας τη νέα βάση συζήτησης. Η κυπριακή πλευρά προσβλέπει στην επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης να είναι στο τραπέζι.

Η αναφορά στις αρχές της ΕΕ λειτουργεί ως «ασφαλιστική δικλείδα» για μια λύση που θα είναι λειτουργική και συμβατή με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ο στόχος είναι μία καθαρή συμφωνία για τα επόμενα βήματα και επαναβεβαίωση της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας ως τελικής μορφής διευθέτησης, με μία κυριαρχία και μία διεθνή προσωπικότητα.

Η διεθνής κοινότητα έχει κατ’ επανάληψη εκφρασθεί επί του Κυπριακού, καταδικάζοντας την εισβολή και απαιτώντας την απόσυρση των δυνάμεων κατοχής, μέσω μακράς σειράς Αποφάσεων και Ψηφισμάτων σε διεθνή fora, όπως η Γενική Συνέλευση και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Ομάδα των Αδεσμεύτων και η Ομάδα των κρατών της Κοινοπολιτείας.

Θεμέλιος λίθος της πολιτικής της Ελλάδας στο Κυπριακό είναι η διαρκής συνεργασία και ο πλήρης συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία σε όλα τα επίπεδα. Η Αθήνα έχει υπογραμμίσει πώς η λύση μπορεί να εξευρεθεί μόνο με διαπραγματεύσεις, στην συμπεφωνημένη και δεσμευτική για όλους βάση των σχετικών Αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Παράλληλα, ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών , Κωνσταντίνος Κόμπος είχε συνάντηση στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο με την ατζέντα να περιλαμβάνει το Κυπριακό, τις διμερείς σχέσεις, την επερχόμενη Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ, αλλά και θέματα ενέργειας καθώς και τα επόμενα βήματα του σχήματος συνεργασίας 3+1 (Ελλάδας , Κύπρου , Ισραήλ , ΗΠΑ ) για προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας και ευημερίας.

Η Ουάσιγκτον εμφανίζεται να βλέπει θετικά μια πιθανή επανεκκίνηση της διαδικασίας, ενόψει και της επικείμενης συνάντησης με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προς το τέλος του έτους.

Υπενθυμίζεται πώς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιβεβαίωσε τη δέσμευση των ΗΠΑ στην επανένωση της Κύπρου σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα στη συγχαρητήρια ανακοίνωση για τη συμπλήρωση 65 χρόνων από την ανεξαρτησία της χώρας.

Οι προθέσεις Ερχιουρμάν

Ο Τουφάν Ερχιουρμάν, από την εκλογή του, έχει δώσει έμφαση στην «πολιτική ισότητα» των Τουρκοκυπρίων. Παρότι εμφανίζεται με πιο ήπιους τόνους από τον προκάτοχό του Ερσίν Τατάρ, κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας , Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν διαφοροποιήθηκε από τη σκληρή γραμμή της Αγκύρας.

Σύμφωνα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η αδυναμία επίλυσης του Κυπριακού μέχρι σήμερα οφείλεται κυρίως, όπως υποστηρίζει, « στην άρνηση της ελληνοκυπριακής πλευράς να αναγνωρίσει την ισότητα και το ίσο διεθνές καθεστώς των Τουρκοκυπρίων».

Υποστήριξε ακόμη ότι η Λευκωσία δεν επιθυμεί να μοιραστεί την πολιτική και οικονομική ισχύ με τους Τουρκοκύπριους, επιχειρώντας να περιορίσει τον ρόλο και τη θέση τους στο νησί.

Παράλληλα, ο Τούρκος Πρόεδρος επέρριψε ευθύνες και στον ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι λάθη έγιναν τόσο από το Συμβούλιο Ασφαλείας όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποδέχθηκε την Κυπριακή Δημοκρατία ως μέλος, παρά το ότι το σχέδιο Ανάν είχε απορριφθεί. Η μη διόρθωση αυτών των «ιστορικών λαθών», υποστήριξε, έχει οδηγήσει σε συνεχιζόμενη αδικία εις βάρος των Τουρκοκυπρίων.

Από την πλευρά του, ο Τουφάν Ερχιουρμάν επανέλαβε ότι στο Κυπριακό και στην εξωτερική πολιτική υπάρχει στενή συνεννόηση με την Τουρκία , κάτι που υπογράμμισε και αμέσως μετά τη νίκη του.

Αν και απέφυγε να αναφέρει ρητά τη «λύση δύο κρατών», τόνισε ότι «η άποψη των Τουρκοκυπρίων για δύο ίσους εταίρους στο νησί δεν είναι ανοιχτό σε συζήτηση, διαπραγμάτευση ή παζάρεμα».