Στο Κάιρο σήμερα ο Μητσοτάκης – Βασικό θέμα στην ατζέντα το μεταναστευτικό

Στο Κάιρο μεταβαίνει σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης μαζί με την  πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον νερ Λάιεν, τον πρωθυπουργό του Βελγίου Αλεξάντερ Ντε Κρο, τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Χριστοδουλίδη, τον καγκελάριο της Αυστρίας Καρλ Νεχάμερ και την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι.

Από ότι φαίνεται, σύμφωνα και με δημοσίευμα των Financial Times, η ΕΕ έχει διαπραγματευτεί μία συμφωνία με την Αίγυπτο για το μεταναστευτικό, η οποία θα συνοδεύεται από ένα πακέτο βοήθειας ύψους πάνω από 7,4 δισ. ευρώ προς το Κάιρο.

Σημειώνεται δε ότι η συμφωνία αυτή έρχεται την ώρα που αυξάνονται συνεχώς οι μεταναστευτικές ροές από την Αίγυπτο. Μόνο το τελευταίο τρίμηνο, οι αφίξεις από την Κρήτη αγγίζουν τις 1.500, ενώ αυξημένες εμφανίζονται οι ροές από και προς την Γαύδο.

Οι σχέσεις Αιγύπτου – Ελλάδος

Η Ελλάδα διατηρεί άριστο επίπεδο σχέσεων με την Αίγυπτο, με την οποία έχουν κοινή αντίληψη για την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και την εξεύρεση λύσεων για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην περιοχή.

Η χώρα ήταν η πρώτη που ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Αιγύπτου και για την μεταφορά «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη με το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Αιγύπτου (GREGY) που μπορεί να μεταφέρει καθαρή ενέργεια στην ΕΕ και το οποίο εντάχθηκε στα projects κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ενώ κομβικής σημασίας είναι η συνεργασία με το Κάιρο στο μεταναστευτικό.

Σημειώνεται δε πως η Ελλάδα είχε συνάψει το 2022 συμφωνία με την Αίγυπτο για τη μετανάστευση και την κινητικότητα. Ο πρωθυπουργός – ο οποίος είχε μετάσχει και στη «Διάσκεψη Κορυφής για την Ειρήνη» για την Γάζα κατόπιν πρόσκλησης του Abdel Fatah Al Sisi τον περασμένο Οκτώβριο στο Κάιρο – θα έχει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Αιγύπτου, ενώ θα ακολουθήσει συνάντηση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των ευρωπαίων ηγετών με τον κ. Sisi.

Πώς αναλύεται το πακέτο των 7,4 δισ. ευρώ

Το πακέτο ύψους 7,4 δισ. ευρώ όπως είχαν αναφέρει οι Financial Times, θα αφορά στη μετανάστευση, το εμπόριο, τους υδάτινους πόρους, το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη δημογραφία. Από αυτά τα χρήματα, το 1 δισ. ευρώ αφορά σε βραχυπρόθεσμες ανάγκες και θα αποδεσμευτεί το 2024, ενώ τα 4 δισ. για τα οποία χρειάζεται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αφορούν στην περίοδο 2025-2027.

Το 1,8 στοχεύει σε επενδύσεις και είναι σε συνεργασία με ευρωπαϊκές αρχές, ενώ τα 600 εκατ. σχετίζονται με έργα κυρίως στον τομέα της μετανάστευσης και την τεχνική βοήθεια (π.χ ενίσχυση συνόρων, κέντρα υποδοχής, εκπαίδευση συνοριοφυλάκων). Η βοήθεια θα προέρχεται από δάνεια, ανακατανομές και εγγυήσεις, ενώ το συνολικό ποσό των 7,4 δισ. ευρώ δεν αποκλείεται να αυξηθεί το προσεχές διάστημα. Το τρέχον εξάμηνο πιθανόν θα λάβει χώρα η επενδυτική διάσκεψη για την Αίγυπτο.

Η Ελλάδα είχε συνάψει το 2022 συμφωνία με την Αίγυπτο για τη μετανάστευση και την κινητικότητα

Αναβάθμιση της σχέσης ΕΕ-Αιγύπτου

Όπως αναφέρει ευρωπαϊκή πηγή, «σ’ αυτή την εταιρική σχέση ΕΕ-Αιγύπτου σημασία έχει το βάθος και η ποιότητα αυτής της σχέσης». Είκοσι χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου, η σχέση αναβαθμίζεται, ένας στόχος, ο οποίος είχε επισημανθεί τον περασμένο Ιανουάριο μετά τη δέκατη σύνοδο του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου, και όπου σημειώθηκε χαρακτηριστικά: «Η ΕΕ και η Αίγυπτος προτίθενται να επιδιώξουν μια συνεργασία που προωθεί την πολυμερή προσέγγιση και τη βασισμένη σε κανόνες διεθνούς τάξης. Θα συνεχίσουν να συνεργάζονται για την προώθηση της σταθερότητας, της ειρήνης και της ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, τη Μεσόγειο και την Αφρική. Δεδομένης της σημασίας που αποδίδουν στη σχέση τους, η ΕΕ και η Αίγυπτος σκοπεύουν να την αναβαθμίσουν σε επίπεδο περιεκτικής και στρατηγικής εταιρικής σχέσης».

Ειδικότερα, η ευρεία συμφωνία με την Αίγυπτο, διαφοροποιείται από την Δήλωση ΕΕ-Τουρκίας που είχε υπογραφεί το 2016 και αφορούσε μόνο το μεταναστευτικό, καθώς και από το μνημόνιο συνεργασίας με την Τυνησία εφόσον πλέον γίνεται λόγος για μία «περιεκτική-συμπεριληπτική συμφωνία». Η υπογραφή της περιεκτικής εταιρικής σχέσης με την Αίγυπτο, λαμβάνει χώρα μετά την έναρξη λειτουργίας του θαλάσσιου ανθρωπιστικού διαδρόμου στην Κύπρο και δύο ημέρες μετά την άφιξη στη Γάζα του πρώτου πλοίου με ανθρωπιστική βοήθεια που απέπλευσε από την Λάρνακα.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είχε βρεθεί στην Αίγυπτο και τον περασμένο Νοέμβριο με βασικό κομμάτι της επίσκεψης την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στους Παλαιστίνιους, τονίζοντας ταυτόχρονα ότι με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Φατάχ Αλ-Σίσι συζήτησαν για την συνεργασία έτσι ώστε να αποφευχθεί η περιφερειακή κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Ο ρόλος του GREGY

Η βαρύτητα που δίνει η ΕΕ στις σχέσεις με την Αίγυπτο είχε αποτυπωθεί επίσης στις δηλώσεις που είχε κάνει ο επίτροπος διεύρυνσης Όλιβερ Βάρχελι τον περασμένο Ιανουάριο, ο οποίος είχε επισημάνει ότι πρόκειται για «χρυσή εποχή στις σχέσεις ΕΕ-Αιγύπτου», ενώ είχε κάνει ειδική αναφορά στον GREGY.

«Η Αίγυπτος μπορεί να γίνει όχι μόνο ένας αξιόπιστος προμηθευτής φυσικού αερίου, αλλά και μια αξιόπιστη πηγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Και για το λόγο αυτό, τονίσαμε από την πλευρά μας ότι είναι σημαντικό το καθεστώς του έργου αμοιβαίου ενδιαφέροντος για το έργο GREGY, του καλωδίου ηλεκτρικής ενέργειας βαθέων υδάτων μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου» είχε υπογραμμίσει χαρακτηριστικά.

Ισχυρές σχέσεις της ΕΕ με χώρες προέλευσης και διέλευσης μεταναστών

Την ίδια ώρα όμως υπάρχουν οι φωνές, οι οποίες φέρνουν στο προσκήνιο το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Αίγυπτο. Η αποστολή γίνεται στο πλαίσιο «των συζητήσεων με την Αίγυπτο σε σχέση με το πώς θα ενισχυθεί η εταιρική σχέση.  Υπάρχουν ειδικοί μηχανισμοί για τη συζήτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου» είχε επισημάνει στις 13 Μαρτίου ο επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, Ερίκ Μαμέρ.

Το ζήτημα είχε εγείρει και η Ολλανδία κατά τη διάρκεια συζήτησης για την επίσκεψη, ωστόσο όπως αναφέρουν πληροφορίες η γενικότερη κατάσταση, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η αστάθεια στο Σουδάν και τη Λιβύη, χώρες με τις οποίες συνορεύει η Αίγυπτος κάνουν αντιληπτό στα κράτη-μέλη τη σημασία της συνεργασίας. Ευρωπαϊκή πηγή κάνει λόγο για «ρεαλιστική προσέγγιση» από την πλευρά των Βρυξελλών, ενώ άλλη πηγή επισημαίνει τη σημασία που έχει «η ΕΕ να κάνει ισχυρές σχέσεις με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης μεταναστών με στόχο τη σταθεροποίηση της κατάστασης».

Ο τρόπος που έχει επιλέξει άλλωστε να αντιμετωπίσει η ΕΕ το μεταναστευτικό είναι κάνοντας προσπάθεια να «αντιμετωπίσει το πρόβλημα στη ρίζα του», και με επαφές με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, όπως είχε συμβεί μετά την εργαλειοποίηση μεταναστών στον Έβρο, τη διαχείριση αντίστοιχης κατάστασης όταν η Λευκορωσία χρησιμοποίησε «ως όπλο» μετανάστες, καθώς επίσης και με ζυμώσεις με χώρες όπως για παράδειγμα το Ιράκ.

Στην μικρή ολομέλεια του Απριλίου στις Βρυξέλλες, πιθανόν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ψηφίσει για το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το ‘Ασυλο φέρνοντας ακόμη πιο κοντά την εφαρμογή νέων κανόνων.