Σύλληψη Μαδούρο: Γεωπολιτικός σεισμός και αβέβαιη επόμενη μέρα για τη Βενεζουέλα - O ρόλος του στρατού

Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη και μεταφέρθηκε εκτός χώρας σηματοδοτεί μια δραματική κλιμάκωση στη μακρόχρονη αντιπαράθεση Ουάσιγκτον-Καράκας.

Ο Τραμπ δεν βρισκόταν στην αίθουσα επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, αλλά στο Μαρ-α-Λάγκο της Φλόριντα, απ’ όπου προχώρησε στην ανακοίνωση τις πρώτες πρωινές ώρες.

Αν και τα χερσαία πλήγματα θεωρούνταν εδώ και καιρό πιθανό ενδεχόμενο, η σύλληψη του Μαδούρο ανεβάζει τη σύγκρουση σε εντελώς νέο επίπεδο, με σοβαρό κίνδυνο γεωπολιτικών επιπτώσεων, σημειώνουν σε αναλύσεις τους το Sky News και το BBC.

Τους τελευταίους μήνες, το Πεντάγωνο είχε πλήξει δεκάδες σκάφη, αποδίδοντάς τα σε επιχειρήσεις κατά της διακίνησης ναρκωτικών, ενώ στο τέλος του περασμένου έτους οι ΗΠΑ είχαν κατασχέσει δεξαμενόπλοια που φέρονταν να μεταφέρουν πετρέλαιο της Βενεζουέλας υπό καθεστώς κυρώσεων.

Ωστόσο, η αιφνίδια απομάκρυνση του ίδιου του προέδρου της χώρας ενδέχεται να προκαλέσει έντονες διεθνείς αντιδράσεις, ιδίως από χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν, που είχαν εκφράσει ανοιχτά τη στήριξή τους στον Μαδούρο.

BΒC: Μια επέμβαση χωρίς σύγχρονο προηγούμενο
Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, η επιχείρηση απομάκρυνσης του εν ενεργεία προέδρου της Βενεζουέλας μαζί με τη σύζυγό του από άνδρες των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στην καρδιά του Καράκας συνιστά ένα γεγονός χωρίς σύγχρονο προηγούμενο στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Η πιο κοντινή ιστορική αναλογία είναι η σύλληψη του ηγέτη του Παναμά, Μανουέλ Νοριέγκα το 1989 από τις ΗΠΑ. Και στις δύο περιπτώσεις, οι ηγέτες είχαν ανακηρύξει τη νίκη τους σε αμφισβητούμενες εκλογές, είχαν κατηγορηθεί από την Ουάσιγκτον για εμπλοκή στο εμπόριο ναρκωτικών και είχαν προηγηθεί εκτεταμένες αμερικανικές στρατιωτικές προετοιμασίες.

Ωστόσο, υπάρχουν και κρίσιμες διαφορές. Της σύλληψης του Νοριέγκα είχε προηγηθεί ένας σύντομος, αλλά ανοιχτός πόλεμος, κατά τον οποίο οι παναμέζικες δυνάμεις ηττήθηκαν γρήγορα. Ο ίδιος είχε καταφύγει στην πρεσβεία του Βατικανού, όπου παρέμεινε επί 11 ημέρες, πριν παραδοθεί έπειτα από επιχείρηση «ψυχολογικού πολέμου».

Στην περίπτωση του Μαδούρο, οι λεπτομέρειες της επιχείρησης παραμένουν ασαφείς, ωστόσο φαίνεται να πρόκειται για μια ακόμη πιο φιλόδοξη επιχείρηση, που ολοκληρώθηκε χωρίς ευρείας κλίμακας χερσαία εισβολή.

Η τύχη του Μαδούρο δεν έχει αποσαφηνιστεί, αν και αναλυτές εκτιμούν ότι, εφόσον μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη σε αμερικανικό έδαφος, όπως ήδη προανήγγειλαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Πολιτικό ρίσκο για τον Τραμπ
Το BBC επισημαίνει ότι η απομάκρυνση του Μαδούρο θα θεωρηθεί σημαντική νίκη για τους πλέον «σκληροπυρηνικούς» κύκλους στην Ουάσιγκτον, οι οποίοι εδώ και χρόνια τάσσονται ανοιχτά υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στη Βενεζουέλα.

Ωστόσο η υπόθεση συνιστά πολιτικό ρίσκο για τον Τραμπ, που Τραμπ επανεξελέγη με σύνθημα το «Πρώτα η Αμερική» («America First»), ωστόσο η έντονη εμπλοκή του σε διεθνείς κρίσεις έχει προκαλέσει διχασμό ακόμη και στη βάση των υποστηρικτών του. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις επόμενες δημόσιες τοποθετήσεις του ενοίκου του Λευκού Οίκου και τις εξηγήσεις που θα δώσει για τη νομική και πολιτική βάση της επιχείρησης.

Με τον Μαδούρο εκτός το μέλλον παραμένει αβέβαιο για το καθεστώς του
Οι ΗΠΑ κατηγορούν τον Μαδούρο ότι ηγείται εγκληματικής οργάνωσης διακίνησης ναρκωτικών - κατηγορίες που ο ίδιος απορρίπτει -, ενώ δεν τον αναγνωρίζουν ως νόμιμο πρόεδρο μετά τις εκλογές του 2024, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν από πολλές χώρες ως ούτε ελεύθερες, αλλά ούτε και δίκαιες. Από την πλευρά του, το Καράκας κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι επιδιώκει τον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας, τα οποία συγκαταλέγονται στα μεγαλύτερα παγκοσμίως.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει το τι θα ακολουθήσει στο εσωτερικό της Βενεζουέλας. Υποστηρικτές της αμερικανικής επέμβασης εκτιμούν ότι ανοίγει ο δρόμος για την ανάληψη της εξουσίας από την αντιπολίτευση, με πρόσωπα όπως η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο ή ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης στις εκλογές του 2024, Εδμούνδο Γκονσάλες.

Άλλοι, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η μετάβαση κάθε άλλο παρά δεδομένη είναι. Ο στρατός και οι παραστρατιωτικές δυνάμεις είχαν παραμείνει μέχρι τώρα πιστές στον Μαδούρο, ενώ ακόμη και επικριτές του φοβούνταν ότι μια άμεση αμερικανική παρέμβαση θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση. Παράλληλα, στενοί σύμμαχοι του Μαδούρο ενδέχεται πλέον να ανησυχούν έντονα για το δικό τους πολιτικό και προσωπικό μέλλον, γεγονός που προσθέτει ακόμη έναν αστάθμητο παράγοντα στην ήδη ρευστή κατάσταση.

 ο ρόλος του στρατού και της αντιπολίτευσης
Αλλά και το Sky News σημειώνει σε ανάλυσή του ότι οι επόμενες ώρες και ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον της Βενεζουέλας και το κλειδί βρίσκεται στη στάση των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας. Η απομάκρυνση του Μαδούρο συνιστά τεράστια αλλαγή, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι ο κρατικός μηχανισμός ή η στρατιωτική ηγεσία παύουν αυτομάτως να λειτουργούν.

Αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό να υπάρξουν μαζικές κινητοποιήσεις στους δρόμους, γεγονός που θα δοκιμάσει την αντίδραση των δυνάμεων ασφαλείας. Την ίδια στιγμή, η αντιπολίτευση καλείται να αποδείξει αν μπορεί να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα για να καλύψει το πολιτικό κενό. Παρότι οι αντικυβερνητικές δυνάμεις αποτελούνται από ετερόκλητες ομάδες που στο παρελθόν δυσκολεύονταν να συνεργαστούν, τους τελευταίους μήνες υποστηρίζουν ότι είναι έτοιμες να αναλάβουν την εξουσία.

Υπήρχαν φήμες ότι εξελισσόταν συμφωνία για την αποχώρηση του Μαδούρο, με επιφυλάξεις ως προς το αν ο στρατός θα την αποδεχόταν. Πλέον, όπως επισημαίνεται, ο Μαδούρο έχει απομακρυνθεί, ενώ η κυβέρνηση παραμένει τυπικά στη θέση της, αλλά χωρίς το κεντρικό της πρόσωπο. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν αυτό αρκεί για να οδηγήσει τη χώρα σε πολιτική μετάβαση ή αν η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μια νέα, ακόμη πιο ασταθή φάση. 

Διαβάστε επισης:

Τραμπ: Συνελήφθη ο Μαδούρο – Μεταφέρθηκε εκτός Βενεζουέλας

Aμερικανός αξιωματούχος επιβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ χτύπησαν τη Βενεζουέλα (Βίντεο)