Τα "σοβιετικά" υδροπλάνα Beriev σηκώθηκαν πάλι στη Μαύρη Θάλασσα

Ένα ουκρανικό χτύπημα σε αεροπορική βάση των Ρώσων στην κατεχόμενη Κριμαία πριν από λίγες μέρες φέρεται να κατέστρεψε δεκάδες πολεμικά αεροπλάνα που ανήκαν στον ρωσικό Στόλο της Μαύρης Θάλασσας.

Από την επίθεση, όμως, φαίνεται πως γλίτωσε ένα γηραιό αεροσκάφος: το υδροπλάνο Beriev Be-12 από τη δεκαετία του 1970. Πρόκειται είτε για ένα από τα λίγα εναπομείναντα Be-12 του ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας, είτε για "απομεινάρι" του ουκρανικού Ναυτικού.

Τρία από τα δικινητήρια Beriev που διαθέτουν οι Ρώσοι, ηλικίας τουλάχιστον 49 ετών, ίσως εξακολουθούν να πετούν στη Μαύρη Θάλασσα εκτελώντας αποστολές περιπολίας και διάσωσης. Η Μόσχα φέρεται να διαθέτει ακόμα τρία Be-12, που είναι ενταγμένα σε άλλους περιφερειακούς στόλους. 

Οι εμφανίσεις των Be-12 είναι σπάνιες. Έτσι, ήταν είδηση όταν ένα από τα χαρακτηριστικά "σοβιετικά" υδροπλάνα εθεάθη σε δορυφορικές εικόνες της αεροπορικής βάσης Saki, στη δυτική ακτή της Κριμαίας, λίγες ημέρες μετά την επίθεση κατά του αεροδρομίου στις 9 Αυγούστου.

Το χτύπημα στο φως της ημέρας -δεν είναι ξεκάθαρο αν χρησιμοποιήθηκε drone, βαλλιστικός πύραυλος ή επιχείρησε κάποια ομάδα των ουκρανικών Ειδικών Δυνάμεων- προκάλεσε εκρήξεις στη στρατιωτική βάση Saki, όπου στρατοπεδεύει το 43ο Σύνταγμα του ρωσικού Στόλου της Μαύρης Θάλασσας.

Σύμφωνα με ρωσική πηγή, από τις πυρκαγιές που ξέσπασαν στη βάση κάηκαν ολοσχερώς 8 μαχητικά Su-27, 4 μαχητικά-βομβαρδιστικά Su-30, 5 βομβαρδιστικά Su-24, 6 ελικόπτερα Mi-8 και ένα αεροσκάφος με σύστημα τηλεμετρίας Il-20.

Σε βίντεο, που δείχνει την πίστα του αεροδρομίου μετά την επίθεση, φαίνεται ένα κατεστραμμένο Su-24. Δορυφορικές εικόνες επιβεβαιώνουν 8 απώλειες Su-24 συν 5 απώλειες Su-27/30. Από την πλευρά του, το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι κατέστρεψε 9 ρωσικά αεροσκάφη.

Πιθανόν καμία αναφορά από τις εν λόγω πηγές να μην είναι πλήρης. Συνδυαστικά, όμως, το ρωσικό Ναυτικό μετράει από 9 έως 27 διαλυμένα αεροσκάφη. Ενδεχομένως, το 43ο Σύνταγμα να μην είναι πλέον μάχιμο και ο στόλος της Μαύρης Θάλασσας να πρέπει να ανασυγκροτήσει τη μονάδα.

Φαίνεται όμως ότι ένα Be-12, που βρισκόταν στις 9 Αυγούστου στη βάση του Saki, γλίτωσε την καταστροφή. Σε δορυφορικές εικόνες μετά την ουκρανική επιδρομή, το υδροπλάνο βρίσκεται σε ένα καταφύγιο κοντά στην πίστα του αεροδρομίου όπου σημειώθηκαν οι περισσότερες ζημιές.

Πέντε ημέρες μετά την επίθεση, κάποιος φωτογράφισε ένα Be-12 να πετάει κοντά στη βάση του Saki.

Το 32 τόνων υδροπλάνο Beriev εντάχθηκε στον σοβιετικό στόλο τη δεκαετία του 1960. Με τελική ταχύτητα 330 μίλια την ώρα, ωφέλιμο φορτίο επτά τόνων και ικανότητα προσγείωσης στο νερό, εκτελούσε αποστολές περιπολίας και διάσωσης, ενώ εξαγωγικά είχε μέτριες επιδόσεις.

Το ουκρανικό Ναυτικό κληρονόμησε επτά Be-12 με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. Όταν η Κριμαία βρισκόταν ακόμη υπό ουκρανικό έλεγχο, τα Be-12 είχαν ως βάση το αεροδρόμιο του Saki. Κατά τη ρωσική εισβολή στην Κριμαία τον Φεβρουάριο του 2014, ένα ουκρανικό Be-12 κατάφερε να σηκωθεί από το έδαφος και να διαφύγει στο Μικολάιφ της νότιας Ουκρανίας.

Τα υπόλοιπα Beriev πέρασαν στην κατοχή των Ρώσων. Παραδόξως, επέστρεψαν στους Ουκρανούς πολλά από τα αεροσκάφη που κατέλαβαν στην Κριμαία - μεταξύ αυτών και το Be-12 με τον κωδικό Yellow 02.

Τον Απρίλιο του 2014, τα ρωσικά στρατεύματα στη χερσόνησο επέτρεψαν σε ένα ουκρανικό πλήρωμα να πετάξει το Yellow 02 με προορισμό το Μικολάιφ. Δύο χρόνια αργότερα το εν λόγω υδροπλάνο έλαβε μέρος στη ΝΑΤΟϊκή στρατιωτική άσκηση "Sea Breeze", που πραγματοποιήθηκε στη Μαύρη Θάλασσα.

Τα δύο ουκρανικά Be-12 πετούσαν μέχρι το 2019, αλλά σε πρόσφατες φωτογραφίες -οι δύο τελευταίες τραβήχτηκαν στα τέλη του 2021- τα υδροπλάνα φαίνονται σε κακή κατάσταση και πιθανόν να έχουν καθηλωθεί πλέον στο έδαφος.

Θα ήταν λογικό, καθώς η Μαύρη Θάλασσα έχει γίνει ένα πολύ επικίνδυνο μέρος - ειδικά για τα ουκρανικά αεροσκάφη, και ακόμη περισσότερο για τα... αργά ουκρανικά αεροσκάφη. Η συντήρηση μερικών γερασμένων υδροπλάνων οπωσδήποτε δεν περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες του ουκρανικού Ναυτικού, το οποίο δεν διαθέτει μεγάλα οπλισμένα πολεμικά πλοία και πολεμά τους Ρώσους κυρίως με drones και αντιπλοϊκούς πυραύλους.

Τα ρωσικά αεροσκάφη απολαμβάνουν κάποια προστασία πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα χάρη στους μεγάλου βεληνεκούς S-400 που είναι εγκατεστημένοι στην Κριμαία.

Εάν το υδροπλάνο που βρισκόταν στη στρατιωτική βάση του Saki στις 9 Αυγούστου μπορεί να εκτελέσει αποστολές σήμερα, ή έστω εάν ήταν πτητικά ικανό τα τελευταία χρόνια, είναι δύσκολο να εξακριβωθεί. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι κάποια από τα τρία Be-12 που ανήκουν στον ρωσικό Στόλο της Μαύρης Θάλασσας εξακολουθούν να επιχειρούν στα ανοιχτά της Κριμαίας.

Bloomberg