Καλώδιο: Παρέμβαση ΗΠΑ λίγο πριν ξεκινήσουν οι έρευνες-«Σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται ένσταση ή αντίρρηση από καμία πλευρά»

Μετά από ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η όποια συνεννόηση είχε επιτευχθεί το προηγούμενο διάστημα με την παρέμβαση της Γαλλίας και να ξεκινήσουν και πάλι οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση χωρίς απρόοπτα, το Abeille Marengo έχει προγραμματιστεί να βρίσκεται στην περιοχή των ερευνών τις επόμενες ώρες.

Τη στιγμή που η αντιπαράθεση στην Αθήνα ξεκίνησε χθες όχι για το περιεχόμενο και το αποτέλεσμα της γαλλικής ενημέρωσης προς την Τουρκία για την έναρξη των ερευνών, αλλά για το εάν υπήρξε «ρηματική διακοίνωση», η οποία αποτελεί τη συνήθη μορφή ενημέρωσης και γνωστοποίησης θέσεων στη διπλωματική πρακτική, υπάρχει σύμφωνα με πληροφορίες σε εξέλιξη μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση για τη συνέχιση του έργου.

Οι ΗΠΑ, μέσω των διπλωματικών Αρχών τους στην Άγκυρα, τη Λευκωσία και την Αθήνα, γνωστοποιούν τη θέση τους, η οποία κινείται στη «γραμμή» που έδωσε ο Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα. Με σαφή τρόπο δηλώνεται ότι «σε τέτοια έργα δεν δικαιολογείται να προβληθεί ένσταση ή αντίρρηση (objection) από καμία πλευρά». Καθώς η ενημέρωση γίνεται προφορικά στην Άγκυρα, πιθανότατα την επικοινωνία αυτή θα αναλάβει ο πρέσβης Τομ Μπαράκ.

Το περιεχόμενο της τελευταίας γαλλικής ενημέρωσης προς την Άγκυρα, η οποία έγινε την Παρασκευή, όταν υπήρχαν ενδείξεις εμπλοκής μετά την έκδοση της τουρκικής αντι-NAVTEX, δεν είναι γνωστό, πέραν της αναφοράς ότι η Γαλλία δεν εμπλέκεται σε «ζητήματα αξιώσεων επί θαλάσσιων ζωνών». Δεν είναι γνωστό εάν στην ενημέρωση υπήρχαν και περαιτέρω στοιχεία σχετικά με τις έρευνες, όπως οι συντεταγμένες της όδευσης του πλοίου.

Κάτι τέτοιο, χωρίς να αποτελεί αίτημα άδειας, το οποίο υποβάλλει η εταιρεία, θα μπορούσε πιθανόν να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα ως επιχείρημα ότι έχει και η ίδια λόγο στην αδειοδότηση των ερευνών, κάτι που πιθανότατα θα θελήσει να δημοσιοποιήσει με την έκδοση δικής της NAVTEX όταν ξεκινήσουν οι έρευνες.

Το γεγονός είναι ότι αίτημα αδειοδότησης των ερευνών από την εταιρεία έχει υποβληθεί μόνο προς την Ελλάδα και την Κύπρο και ακολούθησε έτσι η έκδοση των δύο NAVTEX την Παρασκευή. Πιθανότατα, αυτό είναι που προκάλεσε τον εκνευρισμό και την αντίδραση της Άγκυρας.

Τι ισχύει για τη γαλλική διακοίνωση

Σε σχέση με τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, η οποία ζήτησε εξηγήσεις για τη «γραπτή ενημέρωση» της Γαλλίας προς την Τουρκία, καλά ενημερωμένη πηγή σχολίαζε ότι «σε συνέχεια της αδειοδότησης των ερευνών από την Ελλάδα, υπήρξε γραπτή επικοινωνία με χώρες της περιοχής, η οποία είχε ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσε αίτημα για άδεια ή συναίνεση».

Επίσης, η ίδια πηγή τόνιζε ότι η «ενημέρωση τρίτων δεν συνεπάγεται αναγνώριση θαλάσσιας δικαιοδοσίας τρίτων κρατών και άλλωστε, αυτό προκύπτει και σε αντιδιαστολή αφενός, της υποβολής αιτήματος από την εταιρεία προς την Ελλάδα και της έκδοσης NAVTEX από τις ελληνικές Αρχές και, αφετέρου, της απλής ενημέρωσης προς την Τουρκία, η οποία στη συνέχεια εξέδωσε αντι-NAVTEX».

Τι σημαίνει «γνωστοποίηση και ενημέρωση»

Σχετικά με τη γνωστοποίηση και την ενημέρωση, ακόμη και οι νομικοί του Διεθνούς Δικαίου διαφωνούν για τις συνέπειες που μπορεί να έχει. Η μία πλευρά υποστηρίζει ότι για τις έρευνες αυτές απαιτείται έκδοση άδειας από το παράκτιο κράτος, καθώς αφορούν εμμέσως την υφαλοκρηπίδα, επί της οποίας τα δικαιώματα είναι ab initio και ipso facto (εξ υπαρχής και αυτοδικαίως). Υποστηρίζει, επίσης, ότι η γνωστοποίηση σε τρίτο μέρος όχι μόνο δεν είναι υποχρεωτική, αλλά δημιουργεί αρνητικό προηγούμενο, δίνοντας την εντύπωση συνδιαχείρισης της υφαλοκρηπίδας μέχρις ότου υπάρξει οριοθέτηση.

Η άλλη πλευρά επισημαίνει ότι οι έρευνες για την πόντιση καλωδίων δεν απαιτούν άδεια ή συναίνεση παράκτιων κρατών και δεν αποτελούν θαλάσσια επιστημονική έρευνα (για την οποία, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, προβλέπεται ρόλος για το παράκτιο κράτος). Δεν αφορούν την υφαλοκρηπίδα, ενώ, εξάλλου, στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου υπάρχουν αξιώσεις επί υφαλοκρηπίδας, καθώς δεν έχει υπάρξει οριοθέτηση και συνεπώς όλα μπορεί να θεωρηθούν παράκτια κράτη . Η πλευρά αυτή εκτιμά ότι η ενημέρωση έχει πρακτικό χαρακτήρα και δεν δημιουργεί κανένα προηγούμενο.

Σε ό,τι αφορά την αρμοδιότητα για την έκδοση NAVTEX, η Τουρκία αμφισβητεί συστηματικά την ελληνική περιοχή ευθύνης, την οποία η Αθήνα ταυτίζει με το FIR Αθηνών, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει συμφωνία καθορισμού των ορίων. Έτσι, διεκδικεί περιοχή τουρκικής ευθύνης, η οποία ταυτίζεται με το μέγιστο των διεκδικήσεών της βάσει της «Γαλάζιας Πατρίδας», φθάνοντας τη γραμμή αυτή μέχρι το μέσο του Αιγαίου και σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: protothema.gr