WSJ: Επέκταση χτυπημάτων στο Ιράν εξετάζει ο Τραμπ - Τα ρίσκα των επιχειρήσεων σε Pickaxe και νήσο Χαργκ

Στην επέκταση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στο Ιράν προσανατολίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ, μετά από πολυήμερες ενημερώσεις που έλαβε από κορυφαίους συμβούλους του, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους τους οποίους επικαλείται η Wall Street Journal. Οι επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν την εντατικοποίηση των αεροπορικών επιδρομών, την αποστολή χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη ιρανικών νησιών κοντά στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τον βομβαρδισμό μιας καλά οχυρωμένης τοποθεσίας που ενδέχεται να χρησιμοποιείται για μυστικές πυρηνικές δραστηριότητες.

Το βράδυ της Τρίτης, ο Τραμπ συγκάλεσε σύσκεψη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων (Situation Room) του Λευκού Οίκου για να συζητηθεί η πιθανή κατάληψη της νήσου Χαργκ και άλλων εδαφών κατά μήκος των Στενών του Ορμούζ με τη χρήση αμερικανικών στρατευμάτων, καθώς και ο ενδεχόμενος βομβαρδισμός ενός συμπλέγματος σηράγγων στο όρος Pickaxe — μια τοποθεσία που συνδέεται με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και δεν έχει αποτελέσει μέχρι στιγμής στόχο των ΗΠΑ. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης των αεροπορικών πληγμάτων σε περισσότερους στόχους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων ενεργειακών υποδομών.

Σύμφωνα με πηγές, η συγκεκριμένη σύσκεψη ήταν μία από τις πολλές επίσημες και ανεπίσημες συνομιλίες που είχε τις τελευταίες ημέρες ο Τραμπ με ανώτατους αξιωματούχους, όπως ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο στρατηγός Νταν Κέιν, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ.

Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι την Τετάρτη εξαπέλυσε δύο κύματα αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν, στοχεύοντας τις δυνατότητες της Τεχεράνης να απειλεί πλοία που διέρχονται από τα στενά. «Θα φανεί αν θα καταλήξουμε σε συμφωνία μαζί τους ή αν απλώς θα το τελειώσουμε», δήλωσε ο Τραμπ σε επιχειρηματική εκδήλωση, λίγο μετά την έναρξη του δεύτερου κύματος επιθέσεων.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στα λιμάνια του Ιράν, απομακρύνοντας αρκετά πλοία από τις ακτές την Τετάρτη. Σε μία περίπτωση, ο στρατός ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε πυραύλους Hellfire κατά της καμινάδας πλοίου με σημαία Κουρασάο, το οποίο επιχειρούσε να προσεγγίσει τη νήσο Χαργκ. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, το πλοίο αγνόησε τις προειδοποιήσεις να αλλάξει πορεία και ως εκ τούτου ακινητοποιήθηκε.

Διπλωματικό αδιέξοδο και πίεση για κλιμάκωση

Αν και ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει οριστική απόφαση για τα επόμενα βήματα στον πόλεμο, αξιωματούχοι αναφέρουν ότι τόσο κατ' ιδίαν όσο και δημόσια επιμένει πως θα προτιμούσε μια διπλωματική διευθέτηση της διαμάχης με το Ιράν. Ωστόσο, η Τεχεράνη δεν έχει υποκύψει στις απαιτήσεις του Τραμπ να παραδώσει το πυρηνικό της απόθεμα, παρά τις εβδομάδες στρατιωτικών πληγμάτων και μια ενδιάμεση συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν να κερδίσει δισεκατομμύρια δολάρια από την πώληση πετρελαίου στην ελεύθερη αγορά.

Το διπλωματικό αυτό αδιέξοδο ώθησε τον Τραμπ να ζητήσει από τους συμβούλους του νέες επιλογές κλιμάκωσης, οι οποίες θα μπορούσαν να αναγκάσουν το Ιράν να συνθηκολογήσει ή, τουλάχιστον, να δεσμευτεί ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα στενά.

Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι ο Τραμπ εμφανίζεται διστακτικός ως προς τη δέσμευση χερσαίων δυνάμεων. Στο παρελθόν έχει υπαναχωρήσει επανειλημμένα από τις πιο έντονες δημόσιες απειλές του, συμπεριλαμβανομένης της κατάληψης της νήσου Χαργκ και του ελέγχου της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας. Ωστόσο, εάν ο Τραμπ εγκρίνει τελικά αυτά τα σχέδια, θα ξεκινήσει η πιο επικίνδυνη φάση του πολέμου που διαρκεί σχεδόν πέντε μήνες, παρασύροντας τις ΗΠΑ βαθύτερα σε μια κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια εξέλιξη πιθανότατα θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών των καυσίμων και θα περιέπλεκε τους σχεδιασμούς των Ρεπουμπλικάνων για τις ενδιάμεσες εκλογές (midterms).

Ο Τραμπ έχει προβεί σε ξεκάθαρες δηλώσεις σχετικά με τον πόλεμο τις τελευταίες ημέρες, επιβεβαιώνοντας ότι εξετάζει νέες στρατιωτικές επιλογές. Αν και οι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι κλίνει προς τη διεύρυνση των επιχειρήσεων, ο ίδιος θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη. Επιπλέον, η δημόσια συζήτηση αυτών των επιλογών ενδέχεται να λειτουργεί ως μέσο πίεσης, προκειμένου να εκφοβηθεί το Ιράν και να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

«Θα εξουδετερώσουμε το όρος Pickaxe», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξη.

Την Τρίτη, λίγο πριν από τη σύσκεψη στην Αίθουσα Επιχειρήσεων, ο Τραμπ δήλωσε στο Fox News ότι η κατάληψη της νήσου Χαργκ είναι απίθανη, αλλά δεν αποκλείεται. «Αν τους αποδυναμώσουμε αρκετά και σε μεγάλο βάθος, θα το έκανα αυτό», πρόσθεσε.

Οι επιδρομές της Τετάρτης σηματοδότησαν την πέμπτη συνεχή ημέρα επιθέσεων κατά του Ιράν, μετά την κατάρρευση μιας ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας, η οποία είχε άρει τον αμερικανικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και είχε αναστείλει τις κυρώσεις στις πωλήσεις πετρελαίου της Τεχεράνης. Ωστόσο, ο Τραμπ κήρυξε τη λήξη της εκεχειρίας αφότου το Ιράν επιτέθηκε σε πλοία στα στενά, επιβάλλοντας εκ νέου τον αποκλεισμό και εγκρίνοντας νέα πλήγματα.

Σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Τετάρτη, ο Βανς δήλωσε σε podcast ότι τα πλήγματα είχαν ως στόχο να αναγκάσουν το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Δεν πρόκειται απλώς να βομβαρδίζουμε ακατάπαυστα. Θα προσπαθήσουμε να χρησιμοποιήσουμε τη στρατιωτική μας ισχύ ως ένα από τα πολλά εργαλεία που διαθέτουμε για την επίλυση του προβλήματος», ανέφερε ο Βανς.

Τα ρίσκα των επιχειρήσεων στο Όρος Pickaxe και τη νήσο Χαργκ
Το «πράσινο φως» για μια επιχείρηση είτε στο όρος Pickaxe είτε στη νήσο Χαργκ θα αποτελούσε το πιο ρισκαδόρικο στοίχημα του Τραμπ σε αυτή τη σύγκρουση.

Τα δεδομένα για το Pickaxe: Πρόκειται για μια βαριά οχυρωμένη υπόγεια τοποθεσία, αποτελούμενη από σήραγγες λαξευμένες σε γρανίτη, σε βάθος 90 έως 145 μέτρων κάτω από την επιφάνεια μιας βουνοκορφής — πολύ βαθύτερα από τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν στη Νατάνζ και το Φορντό, τις οποίες βομβάρδισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι. Η τοποθεσία αυτή πιστεύεται ότι δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη.

Το μεγάλο βάθος των σηράγγων στο Pickaxe σημαίνει ότι ενδέχεται να μην είναι ευάλωτες σε απευθείας πλήγματα από τις βόμβες εξουδετέρωσης οχυρωμάτων (bunker-busters) του αμερικανικού στρατού. Ενώ οι αμερικανικές επιθέσεις στο Φορντό το 2025 είχαν ως στόχο τους αγωγούς εξαερισμού που οδηγούσαν απευθείας στις αίθουσες της εγκατάστασης, οι δημόσια διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες δεν έχουν αποκαλύψει τις ακριβείς τοποθεσίες τυχόν συστημάτων εξαερισμού στο Pickaxe.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η εγκατάσταση δεν έχει αδύνατα σημεία. Η συνεχιζόμενη κατασκευή της σημαίνει ότι εξαρτάται από εξωτερική παροχή ρεύματος, παραδόσεις εξοπλισμού και τεχνικό προσωπικό, παράγοντες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν εύκολο στόχο δολιοφθοράς.

«Αν κάνουν οποιαδήποτε κίνηση» για να μετατρέψουν το Pickaxe σε λειτουργική πυρηνική εγκατάσταση, «θα παρέμβουμε αμέσως και θα κάνουμε ό,τι πρέπει, αλλά δεν το έχουν κάνει», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη στο Fox News. «Κανείς δεν γνωρίζει αν κάνουν καν κάτι στο Pickaxe, είναι απλώς ένα θέμα που προκύπτει». Ο Τραμπ πρόσθεσε, πάντως, ότι οι αμερικανικές βόμβες εξουδετέρωσης οχυρωμάτων «μπορούν να φτάσουν σε μεγάλο βάθος».

Νήσος Χαργκ: Μια απόπειρα κατάληψης της νήσου Χαργκ, του κύριου κόμβου εξαγωγής πετρελαίου του Ιράν, θα έπληττε σοβαρά την πετρελαϊκή βιομηχανία της χώρας, αλλά παράλληλα θα έθετε τις αμερικανικές δυνάμεις σε άμεσο κίνδυνο. Τα στρατεύματα θα αποτελούσαν εύκολους στόχους για τους ιρανικούς πυραύλους και τα drones, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και αναλυτές.

Παρά τους κινδύνους, ο απόστρατος στρατηγός των Πεζοναυτών, Φρανκ ΜακΚένζι, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να εξετάσουν μια τέτοια επιχείρηση. «Είναι κάτι που θα πρέπει να σκεφτούμε να κάνουμε, καθώς ο έλεγχος ιρανικού εδάφους θα αποτελούσε σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί στις μελλοντικές συνομιλίες με το Ιράν», ανέφερε την Κυριακή στην εκπομπή Face the Nation του CBS News.

Ο Τραμπ εξετάζει επίσης ιδέες για την κατάληψη άλλων νησιών κατά μήκος των Στενών, με στόχο τη διευκόλυνση της ναυσιπλοΐας και την εξουδετέρωση βαριά στρατιωτικοποιημένων εδαφών. Αναλυτές υποδεικνύουν τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ ως τους πιο πιθανούς στόχους. Ωστόσο, οι Αμερικανοί στρατιώτες θα ήταν εξαιρετικά ευάλωτοι και σε αυτές τις τοποθεσίες, σύμφωνα με αξιωματούχους και αναλυτές.