Ευτύχης Τζιρτζιλάκης: Ένας συλλέκτης με ιστορική συνείδηση και αγάπη για τον τόπο του (ηχητικό)

Ο Ευτύχης Τζιρτζιλάκης είναι ένας Κρητικός συλλέκτης που εδώ και 25 χρόνια έχει δοθεί ολόψυχα στη συγκέντρωση αντικειμένων-μαρτυριών του παρελθόντος της Κρήτης και ειδικότερα των περιόδων που το νησί αγωνιζόταν να αποτινάξει τον οθωμανικό ζυγό και να κατακτήσει την ελευθερία του.

Θεωρεί χρέος προς τον τόπο που τον γέννησε και αγαπά τόσο πολύ το να συγκεντρώσει και να μην αφήσει να χαθούν τα μέσα που κάποτε στα χέρια των Κρητικών έγιναν φορείς λεβεντιάς και δύναμης, κι ας ήταν λιγότερα από εκείνα του εχθρού.

Έτσι δαπανά χρόνο, χρήματα, ενέργεια αναζητώντας τα σε δημοπρασίες του εξωτερικού κι όχι μόνο, ανασυνθέτοντας την ιστορία τους και διατηρώντας τη ζωντανή.

Κάποια απ αυτά τα αντικείμενα εκθέτει από τον Δεκέμβριο στη Δημοτική Πινακοθήκη Μαλεβιζίου στην  πρωτοποριακή έκθεση «Των Αντρειωμένων τ’ Άρματα».

Η συγκεκριμένη έκθεση, που γίνεται με αφορμή τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, φέρει τη σφραγίδα του Ευτύχη Τζιρτζιλάκη και μέχρι τον Απρίλιο που θα παραμείνει ανοικτή στο κοινό μας γνωρίζει ένα κόσμο άγνωστο και με ξεχωριστό ενδιαφέρον.

Ο ίδιος μάλιστα πραγματοποιεί κάθε Κυριακή ξεναγήσεις κι έτσι όλα τα εκθέματα «μιλούν» μέσω εκείνου και διηγούνται ιστορίες που δεν βάζει ο νους…

Ο παιδαγωγικός και ουσιαστικός ρόλος που έρχεται να επιτελέσει αυτή η έκθεση είναι μεγάλος και αυτονόητος γι αυτό και έχει σημασία να μπορέσουν να την δουν όσο περισσότεροι νέοι άνθρωποι γίνεται, μαθητές και όχι μόνο.

Η ιστορία έχουμε συνηθίσει να ξεφυλλίζεται μέσα από τις σελίδες βιβλίων κι ανάλογα με το συγγραφέα της και τη γλαφυρότητα που είναι σε θέση να προσφέρει γίνεται συναρπαστική ή κάπως βαρετή, χωρίς πάντα να καταφέρνει να συγκινήσει και να παρακινήσει τον αναγνώστη της.

Η συγκεκριμένη όμως έκθεση αν και είναι κομμάτι της ιστορίας, λειτουργεί εντελώς διαφορετικά. Προτάσσει το βιωματικό προσφέροντας αυτό που κανένα βιβλίο δεν μπορεί: τη γνώση χωρίς μεγάλη προσπάθεια, το αβίαστο συναίσθημα και το θαυμασμό για τους επαναστάτες Κρητικούς του παρελθόντος.

Κυρίως όμως προσφέρει τη γνώση για την τοπική ιστορία, που κακά τα ψέματα μέχρι σήμερα στη σχολική κοινότητα δεν υπάρχει και ένας ενήλικας μόνο αν την αναζητήσει μπορεί να την προσεγγίσει.

Κατά την έναρξη της επανάστασης στην Κρήτη οι ντόπιοι αγωνιστές διέθεταν μόλις 1.200 όπλα όμως αυτό δεν τους εμπόδισε να τα βάλουν με τα οθωμανικά ασκέρια. Κι αν γονάτισαν προσωρινά το 1821 δεν έσκυψαν το κεφάλι, συνέχισαν, και κόντρα σε κάθε πρόβλεψη, πέτυχαν να δουν λεύτερη την Κρήτη.

Κοιτάζοντας τα σχεδόν πρωτόγονα όπλα , που σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιούσαν, όπως τις χουρχούδες από ξύλο αγριελιάς, τις σφεντόνες και τα σπαθόραβδα,  αλλά και τα πλουμιστά μαχαίρια και γιαταγάνια με τις θήκες-κοσμήματα τους, ανακαλύπτοντας, στα εφόδια που περιείχαν τα σακούλια των πολεμιστών, την τεράστια εφευρετικότητα και επιθυμία για ελευθερία, δεν μπορεί κάποιος παρά να νιώσει υπερηφάνεια για το λαό από τον οποίο προέρχεται.

Τα διδάγματα που αποκομίζει ο επισκέπτης της έκθεσης είναι τόσα πολλά που δεν χωρούν στις λιγοστές γραμμές ενός δημοσιεύματος, όπως δεν χωρά τη λεβεντιά και την τεράστια αυτοθυσία εκείνων των επαναστατών κανένα βιβλίο.

Και σε αυτά τα διδάγματα χώρο έχει και η τέχνη. Τα όπλα αυτά, όπως μας είπε ο Ευτύχης Τζιρτζιλάκης, ήταν τα στολίδια και τα «κοσμήματα» των αντρειωμένων εκείνης της δύσκολης περιόδου, γι αυτό, ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση, φρόντιζαν να είναι εντυπωσιακά.

Η έκθεση να σημειώσουμε θα είναι ανοικτή στο κοινό ως τις 3 Απριλίου και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο Ρέθυμνο και ίσως αργότερα στα Χανιά.