Εκλογές στη Μεγάλη Βρετανία: Η αρχή της χιονοστιβάδας για τον Στάρμερ

Παραίτηση Στάρμερ ζητούν 8 βουλευτές των Εργατικών ενώ 3 από τα 4 έθνη του Βασιλείου περνάνε σε χέρια κομμάτων που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας

Δεν είναι ακόμη πολλοί αλλά μοιάζει με αρχή χιονοστιβάδας.  Οκτώ βουλευτές  των Εργατικών ζητούν ήδη την παραίτηση του Σερ Κιρ Στάρμερ. Με φωνές κυμαινόμενης έντασης.

Ας δούμε μερικές μόνο:

«Αν δεν φέρει απτή αλλαγή, δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε άλλες εκλογές. Ο κόσμος θέλει πολιτικούς ειλικρινείς και πιστούς στις αξίες τους (Σάρα Όουεν).
«Μετά τα καταστροφικά αποτελέσματα, είναι σαφές ότι χρειαζόμαστε νέα ηγεσία (Κόνορ Νέισμιθ) και
«Όταν είσαι ηγέτης, η ευθύνη βαραίνει εσένα». (Ντέιβιντ Μπέινς)
Ομως πέρα από την ήττα Στάρμερ, κάτι πολύ μεγαλύτερο διακυβεύεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τρία από τα τέσσερα έθνη του φαίνεται ότι περνάνε σε χέρια κομμάτων που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας από το Λονδίνο

Οκ, ας μην περιμένει κανείς καμια άμεση κατάργηση της ένωσης Αγγλίας, Σκωτίας, Ουαλίας και Βόρειας Ιρλανδίας .Αλλωστε τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων έδειξαν ότι οι ψηφοφόροι επηρεάστηκαν κυρίως από άλλα ζητήματα και όχι τόσο από θέματα ανεξαρτησίας. 

Μια όλο και πιο δύσκολη υπόθεση

Ωστόσο, το εκλογικό αποτέλεσμα καθιστά τη διακυβέρνηση της Βρετανίας μια δύσκολη υπόθεση.

Η Μισέλ Ο’Νιλ, Πρώτη Υπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας από το κόμμα Σιν Φέιν, το οποίο επιδιώκει τον τερματισμό της βρετανικής κυριαρχίας στην περιοχή και επιζητεί ένωση με την Ιρλανδία, χαρακτήρισε τις κοινοβουλευτικές εκλογές ως «στιγμή σεισμικής αλλαγής».

«Δεν νομίζω ότι θα μπορούσε να υπάρξει πιο ξεκάθαρο σημάδι ότι ο χρόνος του Γουέστμινστερ τελειώνει για τους ανθρώπους εδώ, όπως και για τους Σκωτσέζους και τους Ουαλούς», δήλωσε στο Reuters.

Στην Ουαλία, το αριστερό, φιλοανεξαρτησιακό Κόμμα της Ουαλίας (Plaid Cymru) αναδεικνύεται για πρώτη φορά η μεγαλύτερη δύναμη στο κοινοβούλιο, καθώς οι Ουαλοί εγκατέλειψαν τόσο το Εργατικό Κόμμα του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ όσο και τους Συντηρητικούς.

Και έπειτα υπάρχει το λαϊκιστικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ  -γνωστού από την καμπάνια υπέρ του Brexit. Που έχει επίσης ισχυρή παρουσία σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία, προσελκύοντας ψηφοφόρους που απορρίπτουν την «πολιτική του κατεστημένου».

Με τους πολίτες εξοργισμένους από τη στάσιμη -για τα βρετανικά δεδομένα- οικονομία, τη μακροχρόνια κρίση κόστους ζωής και την αίσθηση ότι οι καλύτερες μέρες της Βρετανίας έχουν παρέλθει, οι αντισυστημικές φωνές κερδίζουν έδαφος.

«Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να οδηγηθούμε υπνοβατώντας στο τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου», δηλώνει ο Τζορτζ Φούλκς, πρώην «υπουργός Σκωτίας» επί κυβέρνησης Μπλερ. «Όταν τέτοιες εξελίξεις αποκτούν δυναμική, είναι δύσκολο να σταματήσουν».

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του Γουέστμινστερ θα πρέπει να προτείνει μια νέα συνταγματική συμφωνία: Οπως ενδεδχομένως ένα νέο κοινοβουλευτικό σώμα που να εκπροσωπεί και τα τέσσερα έθνη. Διαφορετικά κινδυνεύει να αποχωρήσει κάποιο από αυτά μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Μακρύς δρόμος

Ωτσόσο όσοι και αν οι εθνικιστές ενισχύονται, δεν έχουν άμεσο δρόμο προς την ανεξαρτησία, ούτε σαφές σχέδιο για βραχυπρόθεσμη αποχώρησης.

Ο Σκωτσέζος ηγέτης Τζον Σουίνι δεν κατάφερε να εξασφαλίσει πλειοψηφία 65 εδρών στο σκωτσέζικο κοινοβούλιο, κάτι που -όπως είχε δηλώσει- θα αποτελούσε εντολή για δεύτερο δημοψήφισμα ανεξαρτησίας. Διαδοχικοί Βρετανοί πρωθυπουργοί έχουν απορρίψει επανειλημμένα αιτήματα της σκωτσέζικης κυβέρνησης για νέο δημοψήφισμα, επιμένοντας ότι το αποτέλεσμα του 2014 (η ανεξαρτησία απερρίφθη με 55% έναντι 45%) ισχύει «για μία γενιά».

Στην Ουαλία, όπου οι Εργατικοί ήταν το μεγαλύτερο κόμμα επί έναν αιώνα, το Plaid Cymru σχηματίζει κυβέρνηση μειοψηφίας, αναλαμβάνοντας για πρώτη φορά την εξουσία από την ίδρυση του κοινοβουλίου το 1999.

Αξιωματούχοι του φιλοανεξαρτησιακού Κόμματος της Ουαλίας δηλώνουν ότι δεν θα πιέσουν για δημοψήφισμα κατά την πρώτη θητεία τους, καθώς αυτό θα αποσπούσε την προσοχή από τα σοβαρά προβλήματα της χώρας.

Στη Βόρεια Ιρλανδία, οι όροι της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής του 1998 υποχρεώνουν τη βρετανική κυβέρνηση να προκηρύξει δημοψήφισμα εάν φαίνεται πιθανή η σύμπηξη μιας πλειοψηφίας που θα στήριζε την ένωση με την Ιρλανδία. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μια τέτοια ψηφοφορία θα αποτύγχανε σήμερα.

Παρότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η στήριξη στην ανεξαρτησία βρίσκεται περίπου στο 50% στη Σκωτία, 40% στη Βόρεια Ιρλανδία και στο 25% στην Ουαλία, οι ίδιες έρευνες δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι υποστήριξαν αυτά τα αριστερόστροφα κόμματα και για άλλους λόγους.

Κέλτικη συμμαχία

Στη Σκωτία, η ανεξαρτησία ήταν μόλις το έκτο σημαντικότερο ζήτημα για τους ψηφοφόρους, σύμφωνα με δημοσκόπηση της YouGov, πίσω από την οικονομία, την υγεία, τη μετανάστευση, την εκπαίδευση και τη στέγαση. Στην Ουαλία, η ανεξαρτησία βρισκόταν στη 14η θέση.

Ωστόσο, πολιτικοί του Εθνικού Κόμματος Σκωβτίας (SNP) και του Κόμματος της Ουαλίας (Plaid) θεωρούν ότι το ενδεχόμενο να νίκης του Φάρατζ  στις επόμενες εθνικές εκλογές (έως το 2029), ίσως στρέψει περισσότερους ψηφοφόρους προς την ανεξαρτησία.

Πιο άμεσος κίνδυνος για τη βρετανική κυβέρνηση θεωρείται η πιθανότητα τα φιλοανεξαρτησιακά κόμματα να σχηματίσουν μια «κελτική συμμαχία», πιέζοντας το Γουέστμινστερ να παραχωρήσει περισσότερες εξουσίες στις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις σε ζητήματα δαπανών, φορολογίας και κοινωνικής πρόνοιας.

Ο Σουίνι έστειλε πρόσφατα μήνυμα αδελφικής υποστήριξης στο συνέδριο του Σιν Φέιν, ενώ ο ηγέτης του Plaid, Ρουν απ Ιόρβερθ, δήλωσε ότι η βρετανική κυβέρνηση θα αναγκαστεί «να καθίσει και να ακούσει» τα κόμματα που επιδιώκουν «να αλλάξουν την ιστορία του έθνους μας και αυτών των νησιών».

Παρ’ όλα αυτά, μια τέτοια «κελτική συμμαχία» ίσως να μην αποδειχθεί και τόσο αρμονική.

«Μπορεί να διαπιστώσουμε ότι τελικά θα συγκρουστούν μεταξύ τους», λέει ο καθηγητής πολιτικής Άντριου Μπλικ του King’s College London. «Τώρα θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε πώς λειτουργεί αυτό στην πράξη.»