Η Ευρώπη πνίγεται στην κοκαΐνη – Στον πόλεμο με τα καρτέλ «δυστυχώς χάνουμε»

Σε μια ναυτική βάση στη νοτιοανατολική Ιρλανδία, αξιωματικοί παρακολουθούν ασταμάτητα μια τεράστια έκταση του Ατλαντικού, αναζητώντας ύποπτες κινήσεις σε δορυφορικές εικόνες.

Είναι το νέο μέτωπο στον πόλεμο της Ευρώπης κατά της διακίνησης κοκαΐνης. Όπως παραδέχεται ένας Ιρλανδός διοικητής στους Financial Times, όμως, η αποστολή μοιάζει με «αναζήτηση βελόνας στα άχυρα»: η χώρα καλείται να επιτηρεί περίπου ένα εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα θάλασσας διαθέτοντας συνήθως μόλις δύο ή τρία επιχειρησιακά πλοία.

Αυτή η εικόνα αποτυπώνει το βασικό συμπέρασμα μεγάλης έρευνας των FT: η Ευρώπη εντείνει τις προσπάθειές της, όμως οι διακινητές προσαρμόζονται ταχύτερα.

Η κοκαΐνη έγινε φθηνότερη, πιο καθαρή, πιο προσβάσιμη

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας για τα Ναρκωτικά, η τιμή της κοκαΐνης στους δρόμους της Ευρώπης μειώθηκε κατά μέσο όρο 18% την περίοδο 2014-2024, ενώ η καθαρότητά της αυξήθηκε κατά 44%.

Το ναρκωτικό έχει πάψει πλέον να αφορά μόνο εύπορους καταναλωτές ή τη νυχτερινή διασκέδαση. Όπως επισημαίνουν αξιωματούχοι του ΟΗΕ, η χρήση του έχει εξαπλωθεί σε όλες τις ηλικίες και σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, ακόμη και μεταξύ εφήβων, δημιουργώντας νέους κινδύνους εξάρτησης.

Παράλληλα, η παραγωγή κοκαΐνης στη Λατινική Αμερική έχει τετραπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι σύντομα η παγκόσμια προσφορά μπορεί να ξεπεράσει τη ζήτηση, οδηγώντας ακόμη μεγαλύτερες ποσότητες προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Οι διακινητές αλλάζουν τακτική

Οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως η Αμβέρσα και το Ρότερνταμ υποχρέωσαν τα καρτέλ να αλλάξουν στρατηγική.

Αντί να χρησιμοποιούν αποκλειστικά εμπορευματοκιβώτια, μεταφέρουν πλέον φορτία με μητρικά και μικρότερα σκάφη, πραγματοποιούν μεταφορτώσεις στη μέση του Ατλαντικού, χρησιμοποιούν ταχύπλοα, ημιβυθιζόμενα σκάφη, ακόμη και κοντέινερ που βυθίζονται προσωρινά και επανέρχονται στην επιφάνεια μέσω χρονοδιακόπτη.

Οι αρχές κάνουν λόγο για έναν διαρκή «πόλεμο προσαρμογής»: κάθε φορά που ενισχύεται η ασφάλεια σε ένα σημείο, οι εγκληματικές οργανώσεις μετακινούν τις διαδρομές τους αλλού.

Δισεκατομμύρια ευρώ και τεράστια κέρδη

Η ευρωπαϊκή αγορά κοκαΐνης αποτιμάται πλέον κοντά στα 15 δισ. ευρώ, σύμφωνα με πρώην επικεφαλής του Maritime Analysis and Operations Centre-Narcotics.

Τα μεγαλύτερα κέρδη δεν καταλήγουν στους παραγωγούς, αλλά στους μεσάζοντες που οργανώνουν τη μεταφορά.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, το αρχικό κεφάλαιο μπορεί να αποδώσει έως και δεκαπλάσια ή και πολλαπλάσια κέρδη, γεγονός που εξηγεί γιατί τα καρτέλ συνεχίζουν να επενδύουν σε ολοένα πιο εξελιγμένες μεθόδους διακίνησης. Στο δίκτυο συμμετέχουν οργανώσεις από τη Βραζιλία, το Μεξικό αλλά και βαλκανικά εγκληματικά κυκλώματα.

Η Ευρώπη κυνηγά, τα καρτέλ προσαρμόζονται

Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες έχουν σημειώσει σημαντικές επιτυχίες, όπως η αποκρυπτογράφηση της εφαρμογής Sky ECC που οδήγησε σε εκατοντάδες συλλήψεις και η έκδοση κορυφαίων βαρόνων των ναρκωτικών από το Ντουμπάι.

Ωστόσο, η Europol αναγνωρίζει ότι οι εγκληματικές οργανώσεις αλλάζουν συνεχώς τρόπους επικοινωνίας και μεταφοράς, διατηρώντας το προβάδισμα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, είναι ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική εξακολουθεί να επικεντρώνεται κυρίως στην προσφορά και όχι στη ζήτηση. Χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση της εξάρτησης, ο «πόλεμος κατά των ναρκωτικών» δύσκολα μπορεί να κερδηθεί. Και όπως παραδέχεται πρώην ανώτατος διοικητής του ιρλανδικού ναυτικού, η μάχη σήμερα γέρνει υπέρ των διακινητών: «Δυστυχώς, χάνουμε».

naftemporiki.gr