Πώς η Ιαπωνία έκανε το αμερικανικό τζιν είδος λατρείας των 500 δολαρίων

Το τζιν μπορεί να είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της αμερικανικής κουλτούρας, όμως ορισμένα από τα πιο περιζήτητα και ακριβά παντελόνια του κόσμου κατασκευάζονται σήμερα στην Ιαπωνία.

Εκεί, ένα καθημερινό ένδυμα που γεννήθηκε για εργάτες, ανθρακωρύχους και καουμπόηδες μετατράπηκε σε προϊόν υψηλής δεξιοτεχνίας, με φανατικούς συλλέκτες πρόθυμους να πληρώσουν περίπου 500 δολάρια για ένα ζευγάρι.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Iron Heart, η ιαπωνική εταιρεία που βρίσκεται στο επίκεντρο αφιερώματος της Wall Street Journal. Η μάρκα έχει αποκτήσει τόσο πιστό κοινό ώστε οι πελάτες της αυτοαποκαλούνται «Iron Heart Army». Σε ένα παλιομοδίτικο διαδικτυακό forum συζητούν για την προέλευση του βαμβακιού, τις τεχνικές βαφής, τους αργαλειούς και τον τρόπο με τον οποίο ξεθωριάζει κάθε παντελόνι.

Με άλλα λόγια, για τους λεγόμενους denimheads το τζιν δεν αγοράζεται απλώς. Φοριέται επί χρόνια, καταγράφει επάνω του τις κινήσεις και τις συνήθειες του ιδιοκτήτη του και αποκτά σταδιακά μοναδική εμφάνιση.

Η σχέση της Ιαπωνίας με το τζιν άρχισε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η αμερικανική μουσική, ο κινηματογράφος και τα ρούχα των στρατιωτών άσκησαν ισχυρή επιρροή στη νεότερη γενιά.

Στην αρχή, οι Ιάπωνες καταναλωτές αναζητούσαν εισαγόμενα Levi’s και άλλα αμερικανικά jeans. Το 1965, όμως, στην περιοχή Kojima της Okayama κατασκευάστηκε το πρώτο τζιν εξ ολοκλήρου ραμμένο στην Ιαπωνία, από την εταιρεία που αργότερα έγινε γνωστή ως Big John. Επειδή η εγχώρια βιομηχανία δεν διέθετε ακόμη τα κατάλληλα υλικά, το denim, τα μεταλλικά πριτσίνια και μεγάλο μέρος του εξοπλισμού εισάγονταν από τις ΗΠΑ.

Η Kojima δεν ξεκινούσε από το μηδέν. Η περιοχή διέθετε παράδοση αιώνων στην καλλιέργεια βαμβακιού, στην παραγωγή ιστιόπανου, σχολικών στολών και ενδυμάτων εργασίας. Είχε, επομένως, τεχνίτες που γνώριζαν πώς να κόβουν και να ράβουν ιδιαίτερα ανθεκτικά υφάσματα.

Όταν τα φθηνότερα εισαγόμενα jeans άρχισαν να πιέζουν την τοπική παραγωγή, οι ιαπωνικές επιχειρήσεις δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν στην τιμή. Επέλεξαν την ποιότητα.

Σήμερα, η ευρύτερη περιοχή της Okayama και της Hiroshima παράγει σχεδόν το σύνολο του ιαπωνικού denim, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Nippon.com. Η Kojima έχει εξελιχθεί σε προορισμό για φίλους του τζιν από όλο τον κόσμο, με τη δική της «Jeans Street», μουσεία, εργαστήρια και δεκάδες εξειδικευμένα καταστήματα.

Γιατί κοστίζουν τόσο ακριβά

Η διαφορά αρχίζει από τον αργαλειό. Πολλά ιαπωνικά υφάσματα υφαίνονται αργά σε παραδοσιακούς shuttle looms, οι οποίοι παράγουν στενότερο ύφασμα με κλειστό τελείωμα στις άκρες. Από εκεί προκύπτει ο όρος selvedge – από τις λέξεις «self edge».

Οι σύγχρονοι βιομηχανικοί αργαλειοί παράγουν πολύ περισσότερο και πιο ομοιόμορφο ύφασμα. Οι παλαιότεροι είναι πιο αργοί και λιγότερο «τέλειοι», όμως ακριβώς αυτές οι μικρές ανομοιομορφίες δημιουργούν την υφή που αναζητούν οι συλλέκτες.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η βαφή. Στο λεγόμενο rope dyeing, οι εξωτερικές ίνες του νήματος βάφονται με indigo, ενώ ο πυρήνας παραμένει πιο ανοιχτός. Καθώς το παντελόνι χρησιμοποιείται και πλένεται, το μπλε υποχωρεί σε διαφορετικά σημεία, σχηματίζοντας γραμμές και ξεθωριάσματα που εξαρτώνται από το σώμα και τις κινήσεις του ανθρώπου που το φορά. Έτσι, δύο ίδια παντελόνια δεν γερνούν ποτέ με τον ίδιο τρόπο.

Η Iron Heart δημιουργήθηκε από τον Shinichi Haraki, ο οποίος είχε ήδη εργαστεί για περίπου δύο δεκαετίες στη βιομηχανία ενδυμάτων, μεταξύ άλλων ως σχεδιαστής και στέλεχος της Edwin. Συνδύασε την τεχνογνωσία του με την αγάπη του για τις μοτοσικλέτες, σχεδιάζοντας ιδιαίτερα βαριά και ανθεκτικά ρούχα για την ιαπωνική κοινότητα των bikers.

Το βασικό denim της εταιρείας ζυγίζει 21 ουγγιές ανά τετραγωνική γιάρδα, ενώ ορισμένες εκδόσεις φτάνουν τις 25 ουγγιές κοντά, όπως αναφέρει η ίδια η επιχείρηση, στο όριο του υφάσματος που μπορεί να υφανθεί και να ραφτεί.

Το δημοφιλές μοντέλο IH-634S, εμπνευσμένο από το Levi’s 501 του 1966, κατασκευάζεται στην Ιαπωνία από 21oz selvedge denim και πωλείται σήμερα στη Βρετανία προς 319 λίρες. Διαθέτει ενισχυμένες ραφές, κρυφά πριτσίνια στις πίσω τσέπες, χοντρό βαμβακερό ύφασμα στο εσωτερικό τους και δερμάτινη ετικέτα πάχους δύο χιλιοστών.

Πρόκειται για χαρακτηριστικά σχεδόν αόρατα στον περιστασιακό αγοραστή. Για το κοινό της Iron Heart, όμως, είναι αυτά που δικαιολογούν την τιμή.

Η πολυτέλεια της αργής παραγωγής

Η επιτυχία του ιαπωνικού denim είναι, τελικά, μια ιστορία αντιστροφής. Η Ιαπωνία πήρε ένα ξένο βιομηχανικό προϊόν, μελέτησε τις παλαιότερες εκδοχές του και το επανασχεδίασε με βάση τη δική της παράδοση στη βαφή, την ύφανση και τη σχολαστική χειροτεχνία.

Την ώρα που η μαζική μόδα υπόσχεται συνεχώς καινούργια ρούχα σε ολοένα χαμηλότερες τιμές, οι ιαπωνικές εταιρείες πουλούν το ακριβώς αντίθετο: ένα βαρύ, δύσκαμπτο στην αρχή παντελόνι, το οποίο χρειάζεται χρόνο για να «σπάσει» και προορίζεται να φορεθεί για χρόνια.

Και κάπως έτσι, το ταπεινό αμερικανικό workwear έγινε ιαπωνικό είδος πολυτελείας. Όχι επειδή απέκτησε ένα εντυπωσιακό λογότυπο, αλλά επειδή η ατέλεια, η φθορά και ο χρόνος έγιναν μέρος της αξίας του.

MoneyReview.gr