Αφρικανική σκόνη: Συγκεντρώσεις ρεκόρ στην Κρήτη την ώρα που έγινε... Λιβύη η Καλαμάτα (Φωτο + Πίνακες)

Η αφρικανική σκόνη, η οποία επισκέπτεται τη χώρα μας τις τελευταίες ώρες, έχει σκεπάσει ήδη αρκετές περιοχές, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για τους κατοίκους. Οι μετεωρολόγοι συστήνουν υπομονή με το φαινόμενο να εκτιμάται πως θα μας εγκαταλείψει σταδιακά την Τετάρτη.

Η κατάσταση στη Μεσσηνία και δη στην πόλη της Καλαμάτας είναι αποπνικτική, με τις εικόνες που κυκλοφορούν στο ίντερνετ, να θυμίζουν... Λιβύη.
 

Δύσκολη είναι η κατάσταση και σε περιοχές της Ηλείας, με την αφρικανική σκόνη να έχει κρύψει τον ουρανό, όπως φαίνεται από εικόνες στο λιμάνι του Κατάκολου, στην παραλία της Καρούτας και στην περιοχή της Ζαχάρως.
Τοπίο στην ομίχλη και στα Χανιά με την αφρικανική σκόνη να είναι έντονη και την ατμόσφαιρα αποπνικτική. Μάλιστα, σήμερα ο υδράργυρος στην πόλη ξεπέρασε τους 35 βαθμούς Κελσίου.
 

Συγκεντρώσεις ρεκόρ στην Κρήτη

Η Κρήτη και η Πελοπόννησος πλήττονται ιδιαίτερα από το κύμα μεταφοράς σκόνης από τη Σαχάρα, ενώ υψηλές είναι οι συγκεντρώσεις και στην Αττική, όπως είπε στο protothema.gr ο διευθυντής Ερευνών του Αστεροσκοπείου της Αθήνας, Κώστας Λαγουβάρδος.

Είναι χαρακτηριστικό για την κατάσταση στην Κρήτη ότι χθες, από τις 5.30 - 7.30 το απόγευμα είχαν καταγραφεί συγκεντρώσεις 300 μικρογραμμαρίων σκόνης ανά κυβικό μέτρο αέρα. Οι συγκεντρώσεις έπεσαν στη διάρκεια της νύχτας περίπου στα 50 μικρογραμμάρια, ενώ σήμερα, μετά τις 2 το μεσημέρι άρχισαν να ανεβαίνουν γρήγορα. Στις 5 το απόγευμα καταγράφονταν ήδη 430 μικρογραμμάρια και η τάση συνέχιζε να είναι ανοδική. «Από τη νύχτα θα αρχίσει να φεύγει από την ηπειρωτική Ελλάδα και από αύριο το μεσημέρι θα καθαρίσει και η Πελοπόννησος και η Κρήτη», λέει ο κ. Λαγουβάρδος, σημειώνοντας ότι αύριο αναμένεται να λήξει αυτό το επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης. 

Οι ριπές

Αφρικανική σκόνη, θυελλώδεις νοτιάδες και υψηλές θερμοκρασίες. Αυτό είναι το σκηνικό του καιρού και για σήμερα συμφωνα με τον μετεωρολόγο Κώστα Λαγουβάρδο, διευθυντή Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Οπως σημειώνει συνεχίζεται σημερα η μεταφορά σκόνης από την Αφρική, σε συνδυασμό με θυελλώδεις νότιους ανέμους και πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Σημειώνουμε παρακάτω 4 ενδιαφέροντα στοιχεία:

1) Οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων ήταν πολύ υψηλές στην Κρήτη τις απογευματινές ώρες της Δευτέρας 22/04. Ο σταθμός ποιότητας αέρα που λειτουργεί από το Meteo.gr/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών στο Δημαρχείο Ρεθύμνου (ως μέρος του Ολοκληρωμένου Συστήματος Παρακολούθησης Καιρικών Συνθηκών Ρεθύμνου) κατέγραψε το απόγευμα της Δευτέρας συγκεντρώσεις που προσέγγισαν τα 300 μικρογραμμάρια/κυβικό μέτρο (βλ. διάγραμμα παρακάτω). Το πρωί της Τρίτης 23/04 οι επιφανειακές συγκεντρώσεις έχουν υποχωρήσει σημαντικά αλλά αναμένεται νέα άνοδος μέσα στην ημέρα.

2) Οι νότιοι καταβατικοί άνεμοι ξεπέρασαν σε ριπές τα 70 km/h σε πολλούς σταθμούς και των 4 Περιφερειακών Ενοτήτων του νησιού, φθάνοντας τα 121 km/h στη Φινοκαλιά Λασιθίου. Οι 8 ισχυρότερες ριπές ανέμου που κατέγραψαν οι σταθμοί του Meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο νησί, μέχρι τις 7 το πρωί της Τρίτης 23/04 δίνονται στον πίνακα που ακολουθεί.

3) Λόγω των πολύ ισχυρών καταβατικών ανέμων, πολύ υψηλές θερμοκρασίες σημειώνονται ήδη στο νησί, ξεπερνώντας (ήδη μέχρι τις 7 το πρωί) τους 31 βαθμούς σε περιοχές των Χανιών και Ρεθύμνου. Οι 8 υψηλότερες τιμές θερμοκρασίας που κατέγραψαν οι σταθμοί του Meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο νησί, μέχρι τις 7 το πρωί της Τρίτης 23/04 δίνονται στον πίνακα που ακολουθεί.

4) Εντυπωσιακό είναι ότι η θερμοκρασία παρέμεινε πολύ υψηλή σχεδόν όλη τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη τοπικά στα βόρεια τμήματα του νησιού. Ενδεικτικά ακολουθούν διαγράμματα θερμοκρασίας από τους σταθμούς του Meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στο Ρέθυμνο και στον Αλικιανό Χανίων.

Στο Ρέθυμνο η θερμοκρασία παρέμεινε συνεχώς πάνω από τους 28 βαθμούς σχεδόν όλη τη χρονική περίοδο από το μεσημέρι της Δευτέρας 22/04 ως το πρωί της Τρίτης 23/04.

Στον Αλικιανό Χανίων η θερμοκρασία παρέμεινε συνεχώς πάνω από τους 31 βαθμούς σχεδόν όλη τη χρονική περίοδο από τα μεσάνυχτα ως το πρωί της Τρίτης 23/04

Το... thirty - dirty του Κολυδά 

Σύμφωνα με τον διευθυντή της ΕΜΥ, Θοδωρή Κολυδά, η αφρικανική σκόνη θα ξεκινήσει να υποχωρεί απο το πρωί της Τετάρτης, χαρακτηρίζοντας το κοκτέιλ σκόνης με υψηλές θερμοκρασίες ως «thirty – dirty».

Αποπνικτική είναι η ατμόσφαιρα στο Λεκανοπέδιο Αττικής από την αφρικανική σκόνη η οποία έκανε την επανεμφάνισή της.

Τα στιγμιότυπα από την Αθήνα όπως τα κατέγραψαν οι φωτογραφίες από το πρακτορείο Eurokinissi είναι χαρακτηριστικές της κατάστασης που επικρατεί.

Δείτε φωτογραφίες:
 

Το καμπανάκι των πνευμονολόγων

Αυτό το φυσικό γεγονός μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων της χώρας μας, κυρίως μέσω της υποβάθμισης της ποιότητας του αέρα, αναφέρει η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ).

Σημειώνει ότι η αφρικανική σκόνη μεταφέρει σωματίδια σε μεγάλο φάσμα μεγεθών, όπως PM10, PM2,5 ή ακόμα και πολύ μικρότερα, ενώ μπορεί επίσης να συμπαρασύρει και ρύπους από την ατμόσφαιρα. Η αύξηση των σωματιδίων στην ατμόσφαιρα μπορεί να επιδεινώσει αναπνευστικά νοσήματα όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα και οι αλλεργίες. Τα άτομα με προϋπάρχουσες αναπνευστικές παθήσεις είναι ιδιαίτερα ευάλωτα σε περιόδους αυξημένων επιπέδων σκόνης και αυτό απεικονίζεται και με αυξημένες προσελεύσεις στα νοσοκομεία.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τους κατοίκους των αστικών κέντρων και περιοχών με ήδη χαμηλή ποιότητα της ατμόσφαιρας.

Επίδραση στο αναπνευστικό. Μία από τις πρωταρχικές επιπτώσεις της αφρικανικής σκόνης στην υγεία είναι η επίδρασή της στην αναπνευστική υγεία. Τα λεπτά σωματίδια της σκόνης μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες και ακόμη και να εισέλθουν στην κυκλοφορία του αίματος. Για άτομα με παθήσεις όπως το άσθμα, η βρογχίτιδα ή η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η έκθεση σε αυτά τα σωματίδια μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα, οδηγώντας σε δύσπνοια, βήχα, συριγμό και δυσφορία στο στήθος.

Αλλεργίες και ερεθισμός. Η αφρικανική σκόνη μπορεί να προκαλέσει αλλεργικού τύπου αντιδράσεις σε ορισμένα άτομα, ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος, ρινική συμφόρηση, φτέρνισμα και υγρά μάτια. Τα άτομα με αλλεργίες ή ευαισθησίες σε περιβαλλοντικούς παράγοντες μπορεί να εμφανίσουν αυξημένα συμπτώματα σε περιόδους αυξημένων επιπέδων αφρικανικής σκόνης.

Καρδιαγγειακές επιδράσεις. Εκτός από αναπνευστικά προβλήματα, η έκθεση στην αφρικανική σκόνη έχει συνδεθεί με καρδιαγγειακά προβλήματα. Τα σωματίδια μπορούν να συμβάλουν στη φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και την αγγειοσυστολή, που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων και άλλων καρδιαγγειακών παθήσεων, ιδιαίτερα σε ευάλωτους πληθυσμούς.

Επίδραση στο ανοσοποιητικό σύστημα. Η παρατεταμένη έκθεση στην αφρικανική σκόνη μπορεί επίσης να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας τα άτομα πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και σε άλλες ασθένειες. Η φλεγμονώδης απόκριση που προκαλείται από τα σωματίδια σκόνης μπορεί να αποδυναμώσει την άμυνα του σώματος και να δυσκολέψει την καταπολέμηση των παθογόνων μικροοργανισμών.

Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για την υγεία. Η χρόνια έκθεση στην αφρικανική σκόνη και τους σχετικούς ρύπους της έχει συσχετιστεί με μακροπρόθεσμους κινδύνους για την υγεία, συμπεριλαμβανομένων αναπνευστικών ασθενειών, μειωμένης πνευμονικής λειτουργίας, καρδιαγγειακών διαταραχών, ακόμη και ορισμένων τύπων καρκίνου. Η συνεχής έκθεση σε υψηλά επίπεδα σωματιδίων σκόνης μπορεί να έχει συσσωρευτικές επιπτώσεις στην υγεία με την πάροδο του χρόνου. Σύμφωνα με μία ανασκόπηση του 2020 για την επίδραση της σκόνης στην ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι 42.000 θάνατοι/έτος αποδίδονται στη σκόνη, ενώ στις μεσογειακές χώρες έχει υπολογιστεί ότι το 27-44% του αριθμού των θανάτων που σχετίζονται με τα σωματίδια PM10 οφείλεται στην αφρικανική σκόνη.

Είναι σημαντικό οι πολίτες και ειδικότερα εκείνοι με αναπνευστικά προβλήματα, να λαμβάνουν προφυλάξεις κατά τη διάρκεια περιόδων με αυξημένα επίπεδα αφρικανικής σκόνης.

Η πρόγνωση του καιρού την Τετάρτη

Στα δυτικά και τα βόρεια ηπειρωτικά προβλέπονται νεφώσεις παροδικά αυξημένες με λίγες τοπικές βροχές. Μεμονωμένες καταιγίδες θα εκδηλωθούν στα βορειοδυτικά τις πρώτες πρωινές ώρες και εκ νέου τις νυχτερινές.
Τοπικά περιορισμένη ορατότητα προβλέπεται στα ηπειρωτικά τις πρωινές ώρες.
Η μεταφορά αφρικανικής σκόνης που επηρεάζει τη χώρα μας βαθμιαία από το πρωί θα αρχίσει να μειώνεται. Επισημαίνεται όμως ότι αξιόλογη μείωση των συγκεντρώσεων προβλέπεται από το μεσημέρι και μετά οπότε και θα περιοριστεί στα ανατολικά.

ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Στα δυτικά και τα βόρεια ηπειρωτικά προβλέπονται νεφώσεις παροδικά αυξημένες με λίγες τοπικές βροχές. Μεμονωμένες καταιγίδες θα εκδηλωθούν στα βορειοδυτικά τις πρώτες πρωινές ώρες και εκ νέου τις νυχτερινές.
Στην υπόλοιπη χώρα αραιές νεφώσεις κατά διαστήματα πυκνότερες.
Οι άνεμοι θα πνέουν από δυτικές διευθύνσεις 4 με 6 μποφόρ. Στην ανατολική νησιωτική χώρα θα πνέουν αρχικά νοτιοανατολικοί 7 με 8, όμως γρήγορα θα εξασθενήσουν και θα στραφούν σε νότιους νοτιοδυτικούς 3 με 5 και στα νότια 6 τοπικά έως 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή πτώση κυρίως στα δυτικά.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Στη Δυτική Μακεδονία πρόσκαιρα αυξημένες νεφώσεις με βροχές και πιθανόν μεμονωμένους όμβρους στα ορεινά έως τις πρωινές ώρες και σταδιακή βελτίωση. Στις υπόλοιπες περιοχές λίγες νεφώσεις. Τοπικά περιορισμένη ορατότητα τις πρωινές ώρες.
Από το βράδυ εκ νέου στα δυτικά ο καιρός θα παρουσιάσει επιδείνωση.
Ανεμοι: Δυτικοί νοτιοδυτικοί 3 με 4 και στα ανατολικά πρόσκαιρα το πρωί 5 με 6 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 11 έως 22 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία 3 με 4 βαθμούς χαμηλότερη.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες στα ηπειρωτικά με πιθανότητα τοπικών όμβρων κυρίως στα ορεινά και τις πρώτες πρωινές ώρες μεμονωμένες καταιγίδες στα βορειοδυτικά. Από το βράδυ και από τα δυτικά οι νεφώσεις εκ νέου θα αυξηθούν και τη νύχτα στα βορειοδυτικά θα σημειωθούν τοπικές βροχές και μεμονωμένες καταιγίδες.
Ανεμοι: Δυτικοί βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ πρόσκαιρα το πρωί στο Ιόνιο τοπικά 6 μποφόρ. Το βράδυ στα βόρεια θα στραφούν σε νοτιοδυτικούς 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 12 έως 21 βαθμούς Κελσίου. Στο εσωτερικό της Ηπείρου 3 με 5 βαθμούς χαμηλότερη.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις κατά διαστήματα πιο πυκνές.
Ανεμοι: Δυτικών διευθύνσεων 4 με 5 και τοπικά 6 μποφόρ με εξασθένηση το βράδυ.
Θερμοκρασία: Από 13 έως 23 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις.
Ανεμοι: Δυτικών διευθύνσεων 4 με 6 μποφόρ και πρόσκαιρα στα ανατολικά το πρωί νοτιοανατολικοί 7 με 8 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 15 έως 22 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ - ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις.
Ανεμοι: Νότιοι νοτιοανατολικοί 6 με 7 και στα Δωδεκάνησα τοπικά 8 μποφόρ, γρήγορα όμως θα εξασθενήσουν σε 4 με 6 μποφόρ και τοπικά στα νοτιότερα τμήματα των Δωδεκανήσων έως 7 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 15 έως 22 και στα νότια έως 24 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις κατά διαστήματα πιο πυκνές με πιθανότητα τοπικών όμβρων το μεσημέρι-απόγευμα στα ορεινά.
Ανεμοι: Από δυτικές διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ, πρόσκαιρα μέχρι το μεσημέρι στις Σποράδες νοτιοανατολικοί με την ίδια ένταση.
Θερμοκρασία: Από 09 έως 20 βαθμούς Κελσίου.

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις.
Ανεμοι: Δυτικοί βορειοδυτικοί 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 14 έως 24 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Λίγες νεφώσεις παροδικά αυξημένες.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 11 έως 22 βαθμούς Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 25-04-2024
Αρχικά στο Ιόνιο, την Ήπειρο, τη Μακεδονία και βαθμιαία στην υπόλοιπη δυτική και τη βόρεια χώρα προβλέπονται νεφώσεις με τοπικές βροχές και σποραδικές καταιγίδες. Χιονοπτώσεις θα σημειωθούν στα δυτικά και βόρεια ηπειρωτικά ορεινά (σε υψόμετρο πάνω από τα 1500 μέτρα). Τα φαινόμενα από τις απογευματινές ώρες θα εξασθενήσουν και ο καιρός θα βελτιωθεί.
Στην υπόλοιπη χώρα λίγες νεφώσεις κατά διαστήματα αυξημένες με τοπικούς όμβρους τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στη Θεσσαλία και τα υπόλοιπα ηπειρωτικά κυρίως ορεινά.
Η ορατότητα τις πρωινές και βραδινές ώρες θα είναι κατά τόπους περιορισμένη κυρίως στα ανατολικά.
Οι άνεμοι θα πνέουν στα δυτικά δυτικοί 3 με 5 και στα νότια τοπικά 6 μποφόρ. Στα ανατολικά νότιοι νοτιοδυτικοί που βαθμιαία θα στραφούν σε δυτικούς 4 με 5 και στα νότια τοπικά 6 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση. Θα φτάσει στα βορειοδυτικά τους 16 με 18, στα υπόλοιπα ηπειρωτικά καθώς και στη νησιωτική χώρα τους 19 με 22 βαθμούς Κελσίου.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26-04-2024
Γενικά αίθριος καιρός. Τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά θα αναπτυχθούν νεφώσεις και θα σημειωθούν τοπικές βροχές ή όμβροι στα δυτικά και βόρεια κυρίως ορεινά.
Η ορατότητα τις πρωινές και βραδινές ώρες θα είναι κατά τόπους περιορισμένη κυρίως στα δυτικά.
Οι άνεμοι στα δυτικά θα πνέουν από δυτικές διευθύνσεις 3 με 4 μποφόρ. Στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στο νοτιοανατολικό Αιγαίο πρόσκαιρα έως 6 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή άνοδο κυρίως στα δυτικά και βόρεια.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 27-04-2024
Αραιές νεφώσεις, κατά τόπους και κατά περιόδους πυκνότερες με πιθανότητα τοπικών βροχών ή όμβρων στα δυτικά και βόρεια.
Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στο Αιγαίο τοπικά 6 με ενίσχυση από το βράδυ στα 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ (ΤΩΝ ΒΑΪΩΝ) 28-04-2024
Γενικά αίθριος καιρός, αλλά βαθμιαία στα βορειοανατολικά και αργότερα στα υπόλοιπα ανατολικά ηπειρωτικά, τις Κυκλάδες και την Κρήτη θα αναπτυχθούν νεφώσεις. Στα βορειοανατολικά θα σημειωθούν τοπικές βροχές.
Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 και στο Αιγαίο 6 με 7 μποφόρ.
Η θερμοκρασία θα σημειώσει μικρή περαιτέρω άνοδο κυρίως στα δυτικά και τα νότια.