Αρχοντικό: Θλίψη για τις φθορές που προκάλεσαν οι σεισμοί στον ενοριακό ναό του Αγίου Ανδρέα

Θλίψη διακατέχει τους κατοίκους του Αρχοντικού (πρώην Αλιτζανή) κοντά στο Αρκαλοχώρι καθώς οι πρόσφατοι σεισμοί προκάλεσαν αρκετές ζημιές σε σπίτια αλλά και στο καμάρι του οικισμού, τον ενοριακό ναό του Αγίου Ανδρέα.

Και ο ναός αυτός μάλιστα δεν ήταν ο μοναδικός στην ενορία που υπέστη ζημιές, καθώς ρωγμές και πτώση σοβάδων είχαμε και στην εκκλησία της κάτω Παναγίας, όπως ανέδειξε το Newshub.gr σε ρεπορτάζ του (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ).

Οι σεισμικές δονήσεις, και ειδικά εκείνη των 4,8 Ρίχτερ, όπως διαπίστωσαν και οι μηχανικοί που έκαναν αυτοψία στο Αρχοντικό, έχουν προκαλέσει ζημιές τέτοιες που καθιστούν απαγορευτική για την ώρα τη χρήση των δυο ναών.

Στην περίπτωση του Αγίου Ανδρέα εντοπίστηκαν ρωγμές και κατάπτωση σοβάδων στο χώρο του Ιερού Βήματος, στο καμπαναριό και το ρολόι του, που ουσιαστικά λειτουργεί ως καμπαναριό.

Όπως εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς όταν στερεί κάποιος από τους πιστούς κατοίκους ενός χωριού το ναό όπου τελούνται οι Θείες Λειτουργίες σε τακτική βάση η πληγή που ανοίγεται είναι μεγάλη.

Ο εφημέριος του Αρχοντικού π. Εμμανουήλ Πνευματικάκης ευελπιστεί πως θα καταφέρουν να αποκαταστήσουν γρήγορα τις φθορές, κυρίως αξιοποιώντας ίδιους πόρους, ώστε ο ενοριακός ναός τους, που είναι στολίδι για το Αρχοντικό να λειτουργήσει ξανά.

Η ιστορία του ναού

Για την ιστορία ν' αναφέρουμε πως ο  Άγιος Ανδρέας, δεσπόζει με το μεγάλο του μέγεθος και το επιβλητικό εσωτερικό του στο κέντρο του οικισμού.

Παρότι το κτίσμα του είναι σχετικά σύγχρονο η ιστορία του ξεκινά από πολύ παλιά, ίσως και από την πρώτη Βυζαντινή περίοδο καθώς η έλευση των Ενετών στην Κρήτη βρίσκει ήδη κτισμένο στο σημείο εκείνο ναό αφιερωμένο στον Άγιο Ανδρέα.

Στο χώρο που καλύπτει το Ιερό μέχρι και την είσοδο που βλέπουμε σήμερα, στην δυτική πλευρά, ήταν κτισμένος ο παλιός ναός, χωρίς την προέκταση προς τα νότια.

Η παράδοση για τον ναό

Ως τις μέρες μας οι κάτοικοι του χωριού έχουν να διηγούνται μια παράδοση, που ωστόσο φαίνεται να έχει και δόση αλήθειας μια και φωτογραφία που απεικονίζει το ναό κατά το πέρασμα του Gerola από το χωριό, την επιβεβαιώνει στο βασικό κομμάτι της.

Λένε λοιπόν πως επί Τουρκοκρατίας οι κάτοικοι αγνοούσαν τους Τούρκους που ζούσαν στην περιοχή και την απαγόρευση τους να πηγαίνουν στον Άγιο Ανδρέα και να εκκλησιάζονται.

Οι κατακτητές για να τους τιμωρήσουν μια μέρα μετέτρεψαν την εκκλησία σε στάβλο και έβαλαν στο εσωτερικό της βόδια. Όμως το ίδιο βράδυ τα ζώα ψόφησαν όλα.

Οι Οθωμανοί φοβήθηκαν αλλά δεν ήθελαν να αφήσουν να "περάσει" στους ντόπιους κι έτσι σκέφτηκαν να κλείσουν την είσοδο του ναού, στα δυτικά, με πέτρες και να τη κτίσουν ώστε κανείς να μην μπορεί να μπει.

Φεύγοντας από το χωριό οι Τούρκοι η εκκλησία αφέθηκε σε αυτή την κατάσταση, μια και οι εποχές ήταν δύσκολες για να αποκατασταθεί άμεσα, κι όταν ο Ιταλός αρχαιολόγος Gerola πέρασε και τη φωτογράφισε τη βρήκε με κτισμένη την είσοδο της