Δασικοί χάρτες: Τι θα γίνει με τις 300.000 ενστάσεις - To «αγκάθι» της Κρήτης

Με στόχο να έχουν ολοκληρωθεί οι δασικοί χάρτες εντός του 2026, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε πρόσφατα στην τροποποίηση της σύνθεσης των Επιτροπών Αντιρρήσεων, προκειμένου η εκδίκαση των περίπου 300.000 ενστάσεων που βρίσκονται ακόμα στον... πάγο να πραγματοποιηθεί μέσα στους επόμενους μήνες.

Μεγάλο πρόβλημα παρατηρείται κυρίως στην Ανατολική Αττική αλλά και σε περιοχές της Κρήτης, ενώ η Ηπειρος και η Δυτική Μακεδονία βρίσκονται σε πάρα πολύ καλά επίπεδα, με το ποσοστό να ξεπερνά το 82% στις πιο πολλές πόλεις.

Ενίσχυση

Οπως εξήγησε στον «Ελεύθερο Τύπο» ο γενικός γραμματέας Δασών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στάθης Σταθόπουλος, «μετά και την τελευταία νομοθετική ρύθμιση, ενισχύουμε τις Επιτροπές Αντιρρήσεων για να μπορέσει το έργο των δασικών χαρτών να έχει ολοκληρωθεί μέσα στο 2026. Σε πρώτη φάση, ο στόχος είναι μέχρι τα τέλη του έτους η εκδίκαση των εκκρεμών υποθέσεων να αγγίξει το 75 – 80%».

Από τις 460.000 αντιρρήσεις και αιτήματα διόρθωσης προδήλου σφάλματος που έχουν υποβληθεί συνολικά, έχει εξεταστεί έως τώρα μόνο το 35%, με αποτέλεσμα περίπου 300.000 αντιρρήσεις για ακίνητα που αποτυπώνονται στους χάρτες ως εκτάσεις δασικού χαρακτήρα να βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Αποτέλεσμα αυτού, οι ιδιοκτήτες να μένουν με δεμένα χέρια και να μη μπορούν να μεταβιβάσουν ή να πουλήσουν την περιουσία τους έως ότου εξεταστεί η περίπτωσή τους.

Ο… χάρτης

Τι δείχνουν, όμως, τα στοιχεία; Χαμηλά επίπεδα εκδίκασης υποθέσεων και κατ΄ επέκταση ιδιαίτερο πονοκέφαλο προκαλεί η Ανατολική Αττική και η Κρήτη, όπου ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο Ηράκλειο έχει εκδικαστεί μόλις το 13% των αντιρρήσεων που έχουν υποβληθεί. Ακόμα χαμηλότερα είναι τα ποσοστά στο Λασίθι, που στην ουσία δεν έχει τρέξει καθόλου η διαδικασία.

Αντίθετα, σε ικανοποιητικά επίπεδα βρίσκεται η Ηπειρος και η Δυτική Μακεδονία, καθώς τα ποσοστά ξεκινούν από το 82% (Θεσπρωτία) και φτάνουν ακόμα και το 100% σε άλλες πόλεις. Η Δυτική Ελλάδα, η Πελοπόννησος και τα νησιά του Ιονίου έχουν ποσοστά εκδίκασης υποθέσεων άνω του 70%. Ολοκληρωμένη η διαδικασία είναι έως τώρα μόνο στην Κεντρική Μακεδονία.

Στόχος

Σύμφωνα με τον κ. Σταθόπουλο, τον Οκτώβριο αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες που προβλέπει η πρόσφατη ρύθμιση του ΥΠΕΝ και οι νέες Επιτροπές Αντιρρήσεων να πιάσουν… δουλειά για να μπορέσει μέσα στο 2026 να έχει η χώρα και επίσημα δασικούς χάρτες.

Υπενθυμίζεται ότι, μέσω της πρόσφατης νομοθετικής ρύθμισης, προβλέπεται ότι στις Επιτροπές μπορεί να ορίζεται ως μέλος δασολόγος, υπάλληλος του Δημοσίου, ο οποίος υπηρετεί σε δασική υπηρεσία που υπάγεται χωρικά σε άλλη Επιθεώρηση Εφαρμογής Δασικής Πολιτικής, από εκείνη εντός της οποίας εδρεύει η ΕπΕΑ. Επιπλέον, σε περιπτώσεις παραιτήσεων των μελών στις Επιτροπές (κυρίως των δικηγόρων και μηχανικών που είναι το πιο σύνηθες, λόγω φόρτου εργασίας ή χαμηλών αμοιβών) προβλέπεται η δυνατότητα να ορίζει ο γενικός γραμματέας Δασών ως μέλη αποκλειστικά δασολόγους του δημοσίου τομέα. Επίσης, υπάρχει και η δυνατότητα αντιμετάθεσης. Ετσι, ενώ οι αντιρρήσεις εξετάζονται από τις Επιτροπές που συγκροτούνται στην έδρα της οικείας Διεύθυνσης Δασών, με απόφαση του γενικού γραμματέα Δασών μπορεί να καθοριστεί και διαφορετική έδρα από εκείνη της απόφασης συγκρότησης της ΕπΕΑ.

Πρόδηλα σφάλματα

Οσον αφορά τα πρόδηλα σφάλματα, έχει εκδοθεί από πέρσι τον Απρίλιο σχετική εγκύκλιος μέσω της οποίας δόθηκε προτεραιότητα σε αυτά για να μειωθεί ο συνολικός όγκος των υποθέσεων. Αφορά, δηλαδή, σε αιτήματα που έχουν λανθασμένη αποτύπωση του χαρακτήρα εκτάσεων ιδιοκτησίας πολιτών και φορέων στον δασικό χάρτη και έρχεται σε αντίθεση με τα πραγματικά δεδομένα του ιστορικού και του πρόσφατου ορθοφωτοχάρτη.

Οι αιτήσεις διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος υποβάλλονται ατελώς τόσο ηλεκτρονικά στο Κτηματολόγιο, όσο και αυτοπροσώπως στις τοπικές Διευθύνσεις Δασών. Σε σχέση με τα δικαιολογητικά για τη διόρθωση του χάρτη λόγω πρόδηλου σφάλματος, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να καταθέσει: σχετική αίτηση προς τη Δ/νση Δασών, συμβόλαιο της ιδιοκτησίας, το Ε9, φωτοτυπία ταυτότητας, συντεταγμένες της έκτασης σε ΕΓΣΑ 87 και έγγραφα της Διοίκησης (π.χ. παραχωρητήριο, πράξη χαρακτηρισμού, βεβαίωση μηχανικού για κτίσμα προ του 1955, κ.λπ.).

ΤΙ ΘΑ ΔΙΟΡΘΩΘΕΙ

Δασικοί χάρτες: 9 περιπτώσεις που θεωρούνται  πρόδηλα σφάλματα

Οι περιπτώσεις που θεωρούνται πρόδηλα σφάλματα και διορθώνονται είναι οι εξής 9:

1 Σφάλματα που οφείλονται στα χαρτογραφικά υπόβαθρα. Ελέγχεται γενικά η ακρίβεια του χάρτη, που δημιουργήθηκε από τη σύνθεση δύο διαφορετικών εικόνων του 1945 και 2007, γιατί σε αυτό το διάστημα έγιναν μεγάλες αλλαγές στο τοπίο.

2 Σφάλματα που οφείλονται σε λάθος τοποθέτηση των θεματικών οριογραμμών. Να μην περάστηκε, δηλαδή, σωστά η γραμμή που χωρίζει μία δασική έκταση από ένα κτήμα. Αυτό συμβαίνει κυρίως στις άκρες των χωραφιών που συνορεύουν με δασική έκταση, όπου το φούντωμα της φυλλωσιάς βρίσκεται εντός ιδιωτικής αγροτικής έκτασης.

3 Σφάλματα που οφείλονται σε παράλειψη ή λάθος απεικόνισης θεματικών εκτάσεων (αφορούν μορφή ή χαρακτήρα). Για παράδειγμα, να εμφανίζεται ως δασική έκταση μια δενδροκαλλιέργεια ή ένας παλιός ελαιώνας, που λόγω της έντονης κλίσης του εδάφους κατά τη φωτοερμηνεία των αεροφωτογραφιών ερμηνεύτηκε ως δάσος.

4 Σφάλματα που οφείλονται σε παράλειψη ή λάθος εγγραφών στοιχείων (αντιστοίχισης). Π.χ. δεν γράφει μέσα στο πολύγωνο τι χαρακτήρα έχει η έκταση (ΔΔ, ΑΔ, ΔΑ, ΑΝ ΔΧ, κ.λπ.).

5 Σφάλματα που οφείλονται σε τροποποιημένα στοιχεία κατόπιν επεξεργασίας εικόνας λόγω διαβαθμισμένων περιοχών. Ως διαβαθμισμένες περιοχές εννοούμε τις εκτάσεις που για λόγους εθνικής ασφάλειας παρουσιάζονται επεξεργασμένες στον χάρτη και αυτό μπορεί να επηρέασε και τη γύρω περιοχή.

6 Σφάλματα λόγω συμπερίληψης πεδινών χορτολιβαδικών, βραχωδών ή πετρωδών εκτάσεων. Ως «πεδινές» θεωρούνται οι εκτάσεις που βρίσκονται σε υψόμετρο μικρότερο των 100 μέτρων με μέση κλίση μικρότερη του 8% και μέγιστη κλίση μικρότερη του 12%, οι οποίες φέρουν χορτολιβαδική βλάστηση ή είναι βραχώδεις και οι οποίες θα πρέπει να φαίνονται ως «άλλης μορφής/κάλυψης» (ΑΑ) στον δασικό χάρτη.

7 Σφάλματα λόγω συμπερίληψης χορτολιβαδικών, βραχωδών ή πετρωδών εκτάσεων αναγνωρισμένων ως ιδιωτικών. Σε αυτή την κατηγορία υπάγονται τα κληροτεμάχια που δόθηκαν με παραχωρητήρια σε ιδιώτες.

8 Σφάλματα λόγω συμπερίληψης τεχνητών δασικών φυτειών ως δασικών εκτάσεων. Πρόκειται για φυτείες (π.χ. λευκώνες, χριστουγεννιάτικα δέντρα, δασικές φυτείες), που δημιουργούνται επί ιδιωτικών γεωργικών εκτάσεων, με σκοπό την υλοτομία, τη διακίνηση και εμπορία δασικών προϊόντων.

9 Ειδικά σφάλματα που οφείλονται σε παράλειψη απεικόνισης πράξεων της διοίκησης πριν από την κύρωση του δασικού χάρτη. Αυτή η κατηγορία καλύπτει περιπτώσεις όπως το να μην περάστηκε σωστά η πράξη χαρακτηρισμού του δασαρχείου ή το όριο του σχεδίου πόλης, τα όρια του αναδασμού κ.λπ.