Εθνικός Δρυμός Σαμαριάς: Εκτεθειμένος στο ενδεχόμενο πυρκαγιάς - Γιατί δεν είναι επαρκώς προστατευμένος;

Μπορεί μέχρι σήμερα το θέμα να μην μας έχει απασχολήσει, κι ευτυχώς, όμως η πυροπροστασία του Δρυμού της Σαμαριάς είναι τόσο σοβαρή που θα έπρεπε να έχουν εξαντληθεί όλα τα μέσα διασφάλισης της, πράγμα που πολύ αμφιβάλουμε εάν έχει συμβεί.

Το πρόσφατο παράδειγμα του Εθνικού Πάρκου της Δαδιάς, όπου η φωτιά έκαιγε για 16 ολόκληρες ημέρες, απέδειξε περίτρανα πως οι σχεδιασμοί που γίνονται για την προστασία των μοναδικών αυτών οικοσυστημάτων δεν επαρκούν και παρουσιάζουν κενά.

Η έκταση του φαραγγιού της Σαμαριάς, το δύσβατο του, εάν εξαιρέσουμε το κομμάτι του μονοπατιού, αλλά και το είδος των δέντρων που πλέον κυριαρχούν στο εσωτερικό του, είναι παράγοντες που καθιστούν αναγκαία μια σύγχρονη, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του, και ολοκληρωμένη μελέτη πυροπροστασίας.

Το γεγονός του ότι ανήκει στις προστατευόμενες περιοχές της χώρας καθιστά αδύνατες παρεμβάσεις που όμως είναι ουσιαστικές έαν δεν θέλουμε φαινόμενα Δαδιάς να επαναληφθούν κι εδώ.

Από τη στιγμή που αναγνωρίστηκε ως Εθνικός Δρυμός και εγκαταλείφθηκε η Σαμαριά και από τους τελευταίους κατοίκους της , η κατάσταση άλλαξε, κι όχι προς το καλύτερο.

Οι άνθρωποι που ζούσαν στον οικισμό της Σαμαριάς, εμπειρικά, φρόντιζαν να υπάρχει ποικιλία δέντρων κι όχι κυριαρχία του πεύκου, κι επίσης υλοτομούσαν  ελεγχόμενα για να απομακρύνουν νεκρά δέντρα ώστε σε περίπτωση φωτιάς να μην υπάρχει άφθονη καύσιμη ύλη.

Σήμερα αυτό δεν συμβαίνει. Δεν υπάρχει ούτε ως έννοια μέσα στο φαράγγι η υλοτόμηση με αποτέλεσμα ο Δρυμός να έχει γεμίσει από πεύκα των οποίων οι πευκοβελόνες καλύπτουν ένα πολύ παχύ στρώμα στο έδαφος.

Ζώνες που θα ανακόψουν μια πιθανή φωτιά, ώστε να μη γίνει όλος ο Δρυμός παρανάλωμα του πυρός σε περίπτωση πυρκαγιάς δεν υφίστανται, πάλι εξαιτίας του χαρακτήρα της Σαμαριάς ως προστατευόμενης περιοχής.

Επίσης είναι αναγκαία η καθημερινή παρουσία επαρκούς αριθμού πυροσβεστών που, τουλάχιστον ανά τρία χιλιόμετρα, θα περιπολούν αντί να παραμένουν σε συγκεκριμένα σημεία, όπως συμβαίνει σήμερα. Εάν προκύψει φωτιά από το Ξυλόσκαλο δύσκολα θα μπορέσουν να φτάσουν έγκαιρα μέσα στο φαράγγι ή ακόμα χειρότερα στα πιο δυσπρόσιτα σημεία του.

Βέβαια καλό θα ήταν και οι ίδιοι οι υπάλληλοι του φορέα διαχείρισης της Σαμαριάς να μπαίνουν στο φαράγγι σε εβδομαδιαία βάση, να το διασχίζουν, να παρατηρούν και να ξέρουν σε τι κατάσταση βρίσκεται διαρκώς και τι ανάγκες προκύπτουν.

Το ότι υπάρχουν σταθμοί πυρόσβεσης ανά διαστήματα μέσα στο φαράγγι στην πραγματικότητα δεν διασφαλίζει το ότι θα μπορέσουν γρήγορα να κατασβέσουν οι υφιστάμενες δυνάμεις μια πιθανή φωτιά, κι αυτό γιατί έχει μαζευτεί τόση πολύ καύσιμη ύλη που αλλοίμονο αν υπάρξει έστω και μια σπίθα.

Το Newshub.gr  αναζητώντας απαντήσεις στο πως γίνεται η διαχείριση του Εθνικού Δρυμού της Σαμαριάς στον τομέα της προστασίας του από φωτιά επικοινώνησε με το Φορέα Διαχείρισης του και τον προϊστάμενο της μονάδας,  Αντώνη Μπαρνιά,  ο οποίος μας είπε πως η ευθύνη για την πρόληψη πυρκαγιάς και την προστασία της Σαμαριάς ανήκει στη Δασική Υπηρεσία κι αν υπάρξει κίνδυνος από φωτιά τότε επιλαμβάνεται η Πυροσβεστική Υπηρεσία.

Ο Φορέας Διαχείρισης  συμμετέχει στον αντιπυρικό σχεδιασμό, κυρίως λόγω της μεγάλης επισκεψιμότητας που καταγράφεται στο φαράγγι, ενώ συνδράμει στο έργο των υπόλοιπων υπηρεσιών, που εμπλέκονται στην πυροπροστασία του, ατύπως.

Ο κ. Μπαρνιάς μας εξήγησε πως πράγματι υλοτόμηση μέσα στο Δρυμό δεν μπορεί να γίνει λόγω του αυστηρού καθεστώτος προστασίας που υφίσταται, αναγνωρίζοντας όμως κι εκείνος πως εδώ υπάρχει ένα κενό.

Σύμφωνα με όσα μας περιέγραψε ο ίδιος, από το Ξυλόσκαλο μέχρι και σε απόσταση 7 χιλιομέτρων υπάρχει ένα δίκτυο παροχής νερού, μήκους 7,5 χιλιομέτρων, το οποίο ανά σημεία διαθέτει βάνες, όπου κουμπώνουν μάνικες για κατάσβεση πιθανής φωτιάς.

Μετά τον οικισμό της Σαμαριάς εμφανίζεται το ποτάμι με πλούσια παροχή νερού όλο το χρόνο οπότε ο σχεδιασμός από εκεί και κάτω είναι διαφορετικός αλλά και ο κίνδυνος φωτιάς πολύ μικρότερος.

Τι γίνεται με το προσωπικό

Στο Δρυμό της Σαμαριάς, σύμφωνα με τον κ Μπαρνιά, εργάζονται σε βάρδιες 30 άτομα.

Στο σημείο αυτό να επισημάνουμε πως υπάρχει μια διάσταση απόψεων αναφορικά με το προσωπικό που ασχολείται με τη φύλαξη της Σαμαριάς.

Οι ντόπιοι δηλώνουν πως δεν τους προτιμούν για εργασία ενώ είναι οι μόνοι που γνωρίζουν καλά τον τόπο και τις ανάγκες του και ο Φορέας Διαχείρισης από την άλλη δηλώνει πως φέτος άλλαξε η διαδικασία προσλήψεων και αντί για ΑΣΕΠ έγινε με εξωτερικές αναθέσεις, πράγμα που επέτρεψε να προσληφθούν όχι απλά άτομα που είχαν ανάγκη δουλειά αλλά επιλεγμένα άτομα που ξέρουν την περιοχή.

Η αλήθεια είναι πάντως πως πράγματι οι άνθρωποι που ζουν γύρω από τη Σαμαριά αποτελούν την ενδεδειγμένη λύση για την εποχιακή απασχόληση φύλαξης του Δρυμού γιατί ξέρουν καλύτερα από τον καθένα κάθε σπιθαμή του. Ξέρουν το κλίμα του τόπου τους, τα περάσματα του, τα προβλήματα και τις ανάγκες του.

Μετατροπή σε Εθνικό Πάρκο

Να επισημάνουμε τέλος πως μας προκάλεσε εντύπωση όταν αναζητώντας πληροφορίες για το Δρυμό της Σαμαριάς διαπιστώσαμε πως ο νέος φορέας , ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ) που αναλαμβάνει να συντονίζει την εφαρμογή της πολιτικής για τις προστατευόμενες περιοχές της χώρας στην ιστοσελίδα του αναφέρει πια τη Σαμαριά όχι ως Δρυμό αλλά ως Εθνικό Πάρκο.

Γράφει συγκεκριμένα: «Με την ενσωμάτωση στον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς – Δυτικής Κρήτης, η Μονάδα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Σαμαριάς και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Κρήτης λειτουργεί με έδρα τα Χανιά.Η Μ.Δ. υπάγεται στην Διεύθυνση Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών (Τομέας Β) της Γενικής Διεύθυνσης του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.»

Ο κ. Μπαρνιάς μας είπε πως εθνικό πάρκο δεν έχει γίνει ακόμα η Σαμαριά καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η αναγκαία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του.

Προφανώς η αλλαγή καθεστώτος θα επιφέρει και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της Σαμαριάς που απομένει να δούμε στην πράξη.