Ηράκλειο: Εξελίξεις για το λιμάνι - Ποια θα είναι η θέση του Αλέξη Καλοκαιρινού

Tι θα πει ο Δήμαρχος Ηρακλείου για τη χρήση και την εκμετάλλευση ορισμένων χώρων και περιουσιακών στοιχείων εντός του λιμανιού.

Στη σημερινη  συνεδρίαση της  Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής & Εμπορίου της Βουλής για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής που θα συζητήσει το θέμα της: «Κύρωσης της Σύμβασης Παραχώρησης αναφορικά με τη χρήση και εκμετάλλευση ορισμένων χώρων και περιουσιακών στοιχείων εντός του Λιμένα Ηρακλείου» θα βρεθεί αύριο ο Δήμαρχος Ηρακλείου.

Όπως έγινε γνωστό στις θέσεις του περιλαμβάνονται τα εξής:

(α) Η ειδική δικαιοδοσία που δίνεται στον παραχωρησιούχο του λιμένα Ηρακλείου (όπως και των υπόλοιπων λιμένων της χώρας σε καθεστώς παραχώρησης), μεταξύ άλλων στην χωροταξία και στον προσδιορισμό των χρήσεων γης και των όρων δόμησης, σε συνδυασμό με τον σχετικό αυτοπεριορισμό των αρμοδιοτήτων του Ελληνικού Δημοσίου, γεννά σοβαρά ζητήματα για τον Δήμο Ηρακλείου. Το δεκαετές του παραχωρησιούχου θα υποβληθεί μετά από εννέα μήνες και σήμερα παραμένει άγνωστο. Με βάση τον νόμο που κυρώνει τη σύμβαση παραχώρησης του λιμένα, ο Δήμος Ηρακλείου δεν συμμετέχει στον σχεδιασμό, δεν συμμετέχει στις αποφάσεις, δεν μπορεί να ασκεί έλεγχο σε κανένα θέμα. Ειδικότερα, αποφάσεις του Ο.Λ.Η. χωρίς προηγούμενη σύμπραξη με τον Δήμο Ηρακλείου, μπορεί να διαταράξουν την καθημερινότητα της πόλης. Π.χ. μια αλλαγή στις κυκλοφοριακές συνδέσεις του λιμανιού, ή η καθιέρωση νέων χρήσεων (π.χ. εμπορικών, τουριστικών, βιομηχανικών) που μπορεί να αποφασιστούν μονομερώς από τον Ο.Λ.Η., δημιουργούν την ανάγκη αλλαγής των κυκλοφοριακών μελετών και πραγματοποίησης κοστοβόρων παρεμβάσεων τις οποίες δεν μπορεί να επωμίζεται ο Δήμος μονομερώς, αλλά και δυνητικές ανισορροπίες στην οικονομική ζωή της πόλης.

Συνεπώς, και κατά το ελάχιστο, η αναγκαιότητα συμμετοχής του Δήμου Ηρακλείου στο Δ.Σ. του νέου Ο.Λ.Η. καθίσταται αυτονόητη. Και αυτό μπορεί να συμβεί μέσω των θέσεων που διατηρεί το Ελληνικό Δημόσιο στο Δ.Σ., όπως για παράδειγμα ισχύει στον Ο.Λ. Πειραιά. Στο πλαίσιο της ισονομίας, πρέπει να ισχύσει το ίδιο και στο Ο.Λ.Η.

(β) Να θεσπιστεί άμεσα η παροχή του Έκτακτου Αντισταθμιστικού Τέλους του 3,5% από τα ενοποιημένα ετήσια έσοδα του Ο.Λ.Η. προς το Ελληνικό Δημόσιο, κατά προσδιορισμένο ποσοστό προς τον Δήμο Ηρακλείου, όπως ορίζει ο Νόμος 4597, Άρθρο 5, παρ. 2-3, και όπως ισχύει στην αντίστοιχη περίπτωση της Ηγουμενίτσας.

(γ) Να παραχωρηθούν κατά χρήση στο Δήμο Ηρακλείου τα ακίνητα που βρίσκονται εκτός του συνεκτικού κομματιού του λιμένα: Ο Θεατρικός Σταθμός, το πρώην ΚΤΕΛ και το Λιμενικό Περίπτερο, τα οποία βάσει του νομοσχεδίου περιέρχονται στο υπό σύσταση Λιμενικό Ταμείο Ηρακλείου.

(δ) Να εκδοθεί άμεσα η Κ.Υ.Α. για την μεταβίβαση προς τον Δήμο Ηρακλείου των τμημάτων της παλαιάς χερσαίας ζώνης, που απελευθερώθηκαν με την ισχύ της νέας, ώστε να επιλυθούν ζητήματα καθημερινότητας αλλά και να καταστεί εφικτή η εκτεταμένη τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου της πόλης.

Ο Μποκέας

Υπενθυμίζεται ότι με ομόφωνη απόφαση του το Δημοτικό Συμβούλιο Μαλεβιζίου επικύρωσε την εισήγηση του Δημάρχου Μενέλαου Μποκέα για τις θέσεις του Δήμου στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο κύρωσης της σύμβασης παραχώρησης του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου σε ιδιώτη επενδυτή. 

Ο Μενέλαος Μποκέας θα παραστεί στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου για να παρουσιάσει τις προτάσεις του Δήμου, όπως άλλωστε έχουν συζητηθεί με την ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Προτάσεις που δεν συμπεριελήφθησαν στο υπό συζήτηση νομοσχέδιο.  

Συγκεκριμένα ο Δήμος Μαλεβιζίου ζητά να έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο και λόγο στη διοίκηση και διαχείριση της Χερσαίας λιμενικής Ζώνης του λιμένα Λινοπεραμάτων καθώς και να αποδίδονται στο Δήμο Μαλεβιζίου σταθερά ετήσια έσοδα από τη διαχείριση της Χερσαίας Ζώνης Λινοπεραμάτων ως αντιστάθμισμα για έργα και μελέτες για την αναβάθμιση της περιοχής στην οποία εδράζεται η Ζώνη και των περιοχών με τις οποίες γειτνιάζει.
Στη συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου θα ζητήσει :
α. Να παραχωρηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο προς το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Μαλεβιζίου το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης εντός της χερσαίας λιμενικής ζώνης του λιμένα Λινοπεραμάτων, και σε κάθε περίπτωση ο Δήμος Μαλεβιζίου να έχει ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στη διοίκησή της με σημαντική παρουσία και εκπροσώπηση 3 μελών του Δημοτικού Συμβουλίου στο διοικητικό σχήμα (ένας εκ των οποίων ως Πρόεδρος).
β. Οι αντίστοιχοι πόροι, και σε κάθε περίπτωση το 50% των εσόδων από την εκμετάλλευση της Χερσαίας Ζώνης των Λινοπεραμάτων να κατευθύνονται ως αντισταθμιστικό αντάλλαγμα στο Δήμο Μαλεβιζίου για ανταποδοτικά έργα και μελέτες στην περιοχή της Ζώνης, ήτοι στις δημοτικές κοινότητες Ροδιάς και Γαζίου του Δήμου Μαλεβιζίου. Το δίκαιο αυτό αίτημα ενισχύεται και από την πρακτική που έχει ήδη εφαρμόσει η Ελληνική Πολιτεία, προβλέποντας αντισταθμιστικό αντάλλαγμα σε περιπτώσεις Συμβάσεων Παραχώρησης.

Ο Δήμος Μαλεβιζίου θεωρεί αυτονόητη υποχρέωση μιας δίκαιης Πολιτείας να αναγνωρίζει τις τοπικές κοινωνίες που καλούνται να σηκώσουν μεγάλο βάρος και να τους ανταποδίδει οφέλη, καλύπτοντας το αναπτυξιακό έλλειμα το οποίο υφίστανται.

Ο ΣΥΡΙΖΑ

Την ίδια ώρα με κοινή τους ανακοίνωση η Ν.Ε. ΣΥΡΙΖΑ Ηρακλείου και ο βουλευτής Ηρακλείου και εισηγητής για τον ΣΥΡΙΖΑ στο παρόν νομοσχέδιο Χάρης Μαμουλάκης αναφέρουν τα εξής:

Η ψήφιση του κατατεθέντος σχεδίου νόμου αποτελεί προϋπόθεση για την ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης του Οργανισμού Λιμένα Ηρακλείου (ΟΛΗ).

Αντίθετα, απ την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ της περιόδου 2015-2019, είχε υιοθετηθεί με το νόμο 4597/2019, η βέλτιστη διεθνής πρακτική αξιοποίησης των λιμανιών με διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα, και υποπαραχωρήσεις επιμέρους εμπορικών δραστηριοτήτων με διεθνείς διαγωνισμούς. Δηλαδή οι Οργανισμοί Λιμένα  παρέμειναν υπό δημόσιο έλεγχο, δεν πωλούνται και παραμένουν στο Δημόσιο

Στην Ευρώπη αλλά και σε όλο τον αναπτυγμένο κόσμο (πχ ΗΠΑ), τα λιμάνια είναι δημόσια και διοικούνται από δημόσιες αρχές οι οποίες παραχωρούν εκτάσεις και υποδομές σε ιδιώτες, στη βάση συγκεκριμένου αναπτυξιακού σχεδίου, προκειμένου να ασκήσουν τη δραστηριότητα τους. Σύμφωνα με στοιχεία του ESPO (Ευρωπαϊκού Οργανισμού Λιμένων) το 93% των Ευρωπαϊκών λιμένων είναι δημόσια.

Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αντίθετα, ποτέ δεν έκρυψε τον προγραμματικό της στόχο για την ιδιωτικοποίηση των Περιφερειακών λιμανιών. Με την ανάληψη των καθηκόντων της, αμφισβήτησε και απέρριψε το μοντέλο που επελέγη από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, προχωρώντας το διακηρυγμένο σχέδιο για ιδιωτικοποίηση των μεγάλων λιμανιών.

Η διαδικασία της πώλησης του λιμανιού του Ηρακλείου αφορούσε στο 67% των μετοχών του Ο.Λ.Η. Ως προτιμητέος επενδυτής ανακηρύχθηκε η «Κοινοπραξία Grimaldi Euromed S.p.A. & Μινωικές Γραμμές Α.Ν.Ε.». με το τίμημα της πώλησης να ανέρχεται στα 80 εκατ. ευρώ.

Η ιδιωτικοποίηση του ΟΛΗ με βάση και τις προβλέψεις της Σύμβασης Παραχώρησης προκαλεί σειρά σοβαρών προβλημάτων, και θέτει εύλογα ερωτήματα και απορίες:

1.Ο δημόσιος σχεδιασμός για την ανάπτυξη του λιμανιού σε σχέση με την περιφέρεια και τις ανάγκες της υποτάσσεται στα σχέδια μιας ιδιωτικής επιχείρησης.

2.Ο Όμιλος GRIMALDI μέσω των Μινωικών Γραμμών ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της ακτοπλοικής σύνδεσης του Ηρακλείου με τον Πειραιά. Με την απόκτηση του Ο.Λ.Η δημιουργούνται οι συνθήκες για την ύπαρξη μονοπωλίου.

3.Οι υποχρεωτικές επενδύσεις που περιγράφονται στη σύμβαση είναι ελάχιστες σε σχέση με τη δυναμικότητα του λιμανιού και δεν αφορούν στην παραγωγική του αναβάθμιση παρά μόνο στην κατασκευή κτιρίου για τη στέγαση των Υπηρεσιών του Υπουργείου Ναυτιλίας. Το ύψος των επενδύσεων να εκτιμώνται σε μόλις 3 εκατομμύρια ευρώ.(2040 χ 1500=3.060.000).Ποιος ο λόγος πώλησης του λιμένα λοιπόν;

4.Δεν προβλέπονται ελάχιστα επίπεδα διακίνησης επιβατών και φορτίων. Η πρόβλεψη αυτή που υπήρχε στις Συμβάσεις του Πειραιά και της Θεσσαλονίκης για τα φορτία, διασφάλιζε τα λιμάνια από την απαξίωση. Ειδικότερα τα διασφάλιζε από την περίπτωση ο νέος ιδιοκτήτης να προχωρήσει για δικούς του λόγους στην απαξίωση του λιμανιού, που θα εξυπηρετεί καλύτερα τα συμφέροντα του.

5.Στο άρθρο 6.2 της Σύμβασης αναφέρεται ότι ο Ο.Λ.Η εντός εννέα μηνών θα υποβάλλει Αναπτυξιακό Πρόγραμμα και Μελέτη Διαχείρισης (Master Plan) καθώς και ΣΜΠΕ. Με αυτό τον τρόπο ανατίθεται ο σχεδιασμός της ανάπτυξης του λιμανιού στον ιδιώτη επενδυτή. Αντίθετα, θα έπρεπε οι μελέτες αυτές να έχουν ολοκληρωθεί από την δημόσια διοίκηση του ΟΛΗ με γνώμονα την ανάπτυξη του λιμανιού και με βάση τις ανάγκες της πόλης, της Π.Ε Ηρακλείου, και της περιφέρειας, δίνοντας τη δυνατότητα στον επενδυτή να αποκομίσει ένα εύλογο κέρδος από τη δραστηριότητα που θα αναπτύξει.

6.Στην παράγραφο 9.2 αναφέρεται ότι ο ΟΛΗ δικαιούται, κατά την παροχή πρόσβασης στο λιμάνι και την επιβολή τελών και χρεώσεων να κάνει διακρίσεις σε διαφορετικές ομάδες χρηστών

7.Τίθεται ελάχιστο όριο ιδίων κεφαλαίων (παρ. 13.3) στα 5 εκατ. όταν το 2022 (τελευταίος δημοσιευμένος ισολογισμός) τα ίδια κεφάλαια ανέρχονταν σε 17,8 εκατ.

8.Σύμφωνα με το άρθρο 29.2 δεν απαιτείται συναίνεση του Ελληνικού Δημοσίου για την ενεχυρίαση μετοχών, την εκχώρηση δικαιωμάτων, απαιτήσεων κλπ.

9.Με το άρθρο 13 του Κυρωτικού Νόμου συστήνεται ως ΝΠΔΔ το «Λιμενικό Ταμείο Ηρακλείου». Στο Λιμενικό Ταμείο Ηρακλείου ανατίθεται το αποκλειστικό δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης των γηπέδων, κτιρίων και εγκαταστάσεων εντός της χερσαίας λιμενικής ζώνης των εξής λιμένων και λιμενικών υποδομών, ρητώς εξαιρουμένων των χώρων που ανήκουν στην κυριότητα, διοίκηση και διαχείριση του Υπουργείου Πολιτισμού, α) του Ενετικού λιμένα, β) του λιμένα Λινοπεραμάτων, γ) των αλιευτικών καταφυγίων Άρβης, Καστρίου και Λούτρας  δ) η Νέα Εξωμετρική Ζώνη Β («Θεατρικός Σταθμός»), ε) η Νέα Εξωμετρική Ζώνη Γ («ΚΤΕΛ»), στ) η Νέα Εξωμετρική Ζώνη Δ («Λιμενικό Περίπτερο»). Εάν οι χώροι που εξαιρούνται από τη Σύμβαση και από τη δικαιοδοσία του ιδιωτικοποιημένου πλέον Ο.Λ.Η είναι αυτοί που είχε συμφωνηθεί να παραχωρηθούν στην αυτοδιοίκηση, το ερώτημα είναι γιατί δεν παραχωρήθηκαν;

10.Θα έπρεπε να υπάρχει καλύτερη διασφάλιση των εργαζομένων καθώς , σε αντίθεση με τον ΟΛΠ και τον ΟΛΘ, οι εργαζόμενοι στον ΟΛΗ αμείβονται με το ενιαίο μισθολόγιο. Κατά συνέπεια η επαρκής για τον ΟΛΠ και τον ΟΛΘ πρόβλεψη της τήρησης των ΣΣΕ θα έπρεπε σε αυτή την περίπτωση να είναι πιο αναλυτική και πιο συγκεκριμένη.