Ηράκλειο: Κληροδότημα Εμ. Χαλκιαδάκη-Από το αβέβαιο παρελθόν σε ένα μέλλον κοινωνικά ωφέλιμο; (ΦΩΤΟ)

Ξεχωρίζει για την αρχιτεκτονική του αλλά και με την εγκατάλειψη του το κληροδότημα του αείμνηστου αρχίατρου Εμμανουήλ Χαλκιαδάκη και της συζύγου του Μαργαρίτας, στη συμβολή της Λ. Δημοκρατίας με τη Χαριλάου Τρικούπη στο Ηράκλειο.

Το εντυπωσιακό παλιό αρχοντικό πέρασε από σαράντα κύματα, από τη στιγμή που περιήλθε ως κληροδότημα στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, και κατάφερε να σωθεί χάρη στις προσπάθειες φορέων και κοινωνίας που ματαίωσαν τα σχέδια πριν από χρόνια, για γκρέμισμα και πώληση του.

Το κτίριο, πιο συγκεκριμένα, πέρασε το 2006 στην ιδιοκτησία του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, σύμφωνα με την διαθήκη που από το 1969 είχε συντάξει ο Εμμανουήλ Χαλκιαδάκης, ο οποίος απεβίωσε ένα χρόνο αργότερα αφήνοντας την επικαρπία του αρχοντικού στη σύζυγο του Μαργαρίτα.

Εκείνη έφυγε από τη ζωή το 2006 και, όπως ήταν επιθυμία της ίδιας και του συζύγου της, η ιδιοκτησία του σπιτιού μεταβιβάστηκε στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό με αναφορά στη διαθήκη πως εκεί θα λειτουργούσε Σταθμός Πρώτων Βοηθειών με την ονομασία «Σταθμός Πρώτων Βοηθειών Αρχίατρου Εμμανουήλ. Γ. Χαλκιαδάκη και Μαργαρίτας Χαλκιαδάκη».

Το συγκεκριμένο κτίσμα παρουσιάζεται στη Μελέτη της Παλιάς Πόλης  ως αξιόλογο δείγμα εκλεκτικισμού και είχε προταθεί να κηρυχθεί διατηρητέο.

Την θέση αυτή υποστήριξαν και η Εφορεία  Νεωτέρων Μνημείων  αλλά και ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Ηρακλείου.

Το 2009 ωστόσο το Υπουργείο Πολιτισμού, δια του ΚΑΣ, απέρριψε αυτή την προοπτική στηριζόμενο σε απόφαση του υφυπουργού ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.,  του 2004, η οποία έλεγε πως το κτίριο δεν διαθέτει στοιχεία που να το καθιστούν ιδιαίτερα αξιόλογο λόγω της αρχιτεκτονικής, πολεοδομικής, ιστορικής και κοινωνικής σημασίας, έχει υποστεί πολλές μεταγενέστερες προσθήκες και επεμβάσεις που έχουν αλλοιώσει πλήρως την όποια αρχική αυθεντική του μορφή, και ως εκ τούτου, δεν πληρούνται οι ιδιαίτερα αυξημένες τασσόμενες από τον νόμο προϋποθέσεις, για τον χαρακτηρισμό του ως μνημείου.

Τα αρχικά σχέδια του Ερυθρού Σταυρού, κεντρικά, ήταν το κτίριο να πωληθεί.

Υπήρξαν όμως έντονες αντιδράσεις κι έτσι το 2009 ο  τότε πρόεδρος του Ερυθρού Σταυρού  Ανδρέας Μαρτίνης εμφανίστηκε στο Ηράκλειο με μια τεχνική έκθεση προμελέτης για την ανέγερση νέας τριώροφης οικοδομής με υπόγειο στο ακίνητο που καταλάμβανε το κληροδότημα.

Με πιστώσεις του κεντρικού Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, είχε πει τότε ο κ. Μαρτίνης, θα κατασκευαζόταν στο ακίνητο ένα σύγχρονο, υψηλών προδιαγραφών, κτίριο, που θα στέγαζε  εκτός από τα γραφεία του Περιφερειακού Τμήματος Ηρακλείου του Ερυθρού Σταυρού, Σταθμό Α΄ Βοηθειών και προγράμματα πρωτοβάθμιας περίθαλψης, κοινωνικής πρόνοιας, ενημέρωσης και εκπαίδευσης των πολιτών σε θέματα εθελοντισμού κλπ ενώ θα έφερε την επωνυμία “Μέγαρο Εμμανουήλ και Μαργαρίτας Χαλκιαδάκη”.

Το πέρασμα των χρόνων δυστυχώς δεν υπήρξε σύμμαχος για το όμορφο αρχοντικό, ούτε όμως και κάποιοι άνθρωποι που κατάφεραν να μπουν στο εσωτερικό του και να αφαιρέσουν πόρτες, παλιά έπιπλα, ακόμα και τον ανάγλυφο διάκοσμο από τους τοίχους.

Ευτυχώς δεν κατεδαφίστηκε ενώ πλέον ο Ερυθρός Σταυρός φέρεται να βλέπει την προοπτική αξιοποίησης του με άλλο μάτι.

Απατούνται πολύ μεγάλα ποσά

Τα σχέδια που είναι στο τραπέζι μιλούν για ανακαίνιση και αποκατάσταση των χώρων του προκειμένου να λειτουργήσει εκεί ένα  σύγχρονο διοικητήριο για τον Ερυθρό Σταυρό,  με κοινωνικό ιατρείο, φαρμακείο και αίθουσες εκπαίδευσης.

Μάλιστα δεν αποκλείεται να δρομολογηθούν εξελίξεις κατά την επικείμενη επίσκεψη του προέδρου του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στο Ηράκλειο, όπως δήλωσε στο Newshub.gr ο πρόεδρος του τοπικού παραρτήματος του Ερυθρού Σταυρού Νίκος Γιαλιτάκης.

Ο ίδιος σημείωσε πως για να προστατευθεί το κτίσμα, μέχρι να γίνουν ενέργειες αποκατάστασης του, καθαρίστηκε και καθαιρέθηκαν επικίνδυνα υλικά από τους χώρους του και περιφράχθηκε ώστε να μην γίνεται βορά ατόμων που θα θελήσουν να το λεηλατήσουν περαιτέρω ή να το χρησιμοποιήσουν ως προσωρινό κατάλυμα.

Όπως μας λέει ο κ. Γιαλιτάκης, βούληση του διαθέτη, του Αρχίατρου Χαλκιαδάκη, ήταν εκεί να λειτουργήσει ένας σταθμός πρώτων βοηθειών.

Όμως στις μέρες μας τέτοιοι σταθμοί δεν υπάρχουν ούτε το νομικό πλαίσιο εξυπηρετεί την προοπτική δημιουργίας ενός τέτοιου σταθμού στο Ηράκλειο.

Ως εναλλακτική λύση, ώστε να μην απομακρυνθεί η χρήση του κτιρίου από την επιθυμία του ανθρώπου που το παρέδωσε στον Ερυθρό Σταυρό, επιλέχθηκε η δημιουργία κοινωνικού ιατρείου, με παράλληλη λειτουργία σε χώρους του κέντρου εκπαίδευσης, αποθηκών και γενικότερα δομών εξυπηρέτησης του Ερυθρού Σταυρού.

Βέβαια, μεγάλο αγκάθι σε αυτά τα σχέδια είναι το κόστος.

Ο Ερυθρός Σταυρός δεν διαθέτει, όπως μας λέει ο κ. Γιαλιτάκης, τα εκατομμύρια που απαιτούν για την υλοποίηση τους αυτά τα σχέδια.

Εξάλλου και το ίδιο το κτίριο , λόγω σεισμών και μακροχρόνιας εγκατάλειψης, απαιτεί μεγάλα ποσά για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να γίνει λειτουργικό χωρίς να εγκυμονεί κινδύνους.

Έτσι, σε πρώτη φάση, θα γίνει η μελέτη που θα αναδείξει αναγκαίες παρεμβάσεις και κόστη και στη συνέχεια, ελπίζουν στον Ερυθρό Σταυρό, πως θα έχουν και την στήριξη τοπικών φορέων, όπως η Περιφέρεια Κρήτης, για να αποκαταστήσουν το παλιό αρχοντικό και να του δώσουν νέα χρήση προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.