«Κάστρο αβγοπαραγωγής» η Κρήτη αλλά με φθίνουσα πορεία – Τι συμβαίνει παγκοσμίως

Μεγάλες είναι στην Κρήτη τα τελευταία χρόνια οι απώλειες των αβγών, αφού εγκαταλείπεται η οικόσιτη πτηνοτροφία, αλλά παρά τη μείωση, το νησί διαφέρει ως προς την υπόλοιπη Ελλάδα, διατηρώντας υψηλό ποσοστό επάρκειας στο 80% έως 85%, σύμφωνα με στοιχεία που έχει στη διάθεση του ο κτηνίατρος και ερευνητής Αλέκος Στεφανάκης. Την ίδια ώρα, λόγω της Γρίπης των Πτηνών, σε επίπεδο Ελλάδας, αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση όπως και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, οι ελλείψεις είναι φέτος μεγάλες, με συνέπεια την αλματώδη αύξηση των τιμών των αβγών!

Σύμφωνα με τα στοιχεία που μας έδωσε ο Αλέκος Στεφανάκης, κάθε χρόνο στην Κρήτη παράγονται γύρω στα 12,5 εκατομμύρια αβγά, που ως αριθμός θεωρείται αξιόλογος για νησί. Ωστόσο, είναι σίγουρο, πως όταν ξεκινήσει η τουριστική περίοδος στο νησί μας, οι ανάγκες στα αβγά θα είναι τόσο μεγάλες που δεν θα καλύπτονται από τη ντόπια παραγωγή και θα χρειαστούν εισαγωγές από άλλες χώρες.

Ο Αλέκος Στεφανάκης, τονίζει χαρακτηριστικά: «Μέχρι πριν από πέντε χρόνια, η οικόσιτη πτηνοτροφία, κάλυπτε την συνολική αβγοπαραγωγή της Κρήτης, σε ένα ποσοστό γύρω στο 45%. Πλέον δεν συμμετέχει πάνω από ένα 22%».

Όπως εκτιμά ο ίδιος, «η μεγάλη μείωση της οικόσιτης πτηνοτροφίας στην Κρήτη, ξεκίνησε ουσιαστικά μέσα στα χρόνια της πανδημίας, όταν κλείστηκαν οι Έλληνες στα σπίτια τους λόγω του κορονοϊού». Όμως,  μεγάλη ήταν η αναστάτωση που προκάλεσαν επίσης οι συγκυρίες της οικονομικής κρίσης και του πολέμου στην Ουκρανία, αφού εκτόξευσαν το συνολικό κόστος παραγωγής στα ύψη.

«Αν σήμερα κρατιέται μια ισορροπία στην Κρήτη», όπως συμπληρώνει ο Αλέκος Στεφανάκης, «αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι εμείς, οι παλιότερες γενιές, καλλιεργούμε διάφορα προϊόντα και κρατάμε ακόμα τη φύση σε μια ισορροπία. Νομίζω όμως, ότι θα πρέπει οι νεότερες γενιές να αρχίσουν να ασχολούνται με τη φύση», σύμφωνα με τον γνωστό επιστήμονα.

Ο Αλέκος Στεφανάκης τονίζει την ανάγκη, να αρχίσουμε στα χωριά όπως παλιά να έχουμε όπως παλιότερα κότες, ενώ μέσα στις πόλεις μπορούμε να βάζουμε κήπους για να καλλιεργούμε φυτικά προϊόντα.

Ο… «παγκόσμιος πόλεμος» του αβγού

Στο μεταξύ, είναι τεράστιες οι ελλείψεις που παρατηρούνται το τελευταίο διάστημα σε αβγά σε ολόκληρο τον κόσμο.

Οι μεγαλύτερες ελλείψεις εντοπίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, με την κατάσταση να έχει ξεφύγει, αφού λόγω των ελλείψεων οι τιμές των αβγών έχουν  πετάξει σε ποσοστό ανατιμήσεων 59% ανά έτος.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Ντόναλντ Τραμπ λειτουργεί εντελώς καταστροφικά. Από τη μια καλεί τη Δανία να τροφοδοτεί τις ΗΠΑ με αβγά και από την άλλη, απειλεί τη Δανία με κυρώσεις αν δεν… εκχωρήσει στις Ηνωμένες Πολιτείας την… Γροιλανδία!

Με τούτα και με κείνα, συνεπώς, ο «πόλεμος του αβγού» καλά κρατεί τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη.

Κι ενώ οι ΗΠΑ ζητούν κάλυψη των αναγκών τους σε αβγά από τη Δανία, ο Τραμπ από την άλλη απειλεί τη Δανία με κυρώσεις, αν δεν εκχωρήσει τη Γροιλανδία στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι κότες μπορούν να σώσουν το περιβάλλον

Αξιοσημείωτο είναι μάλιστα, ότι σε άλλες χώρες του κόσμου, δήμοι διαφόρων περιοχών μοιράζουν δωρεάν κότες στα νοικοκυριά για να πετύχουν τη μείωση των οικιακών απορριμάτων, μέσα από τη λεγόμενη κυκλική οικονομία.

Κοινότητες στη Γαλλία και το Βέλγιο υλοποιούν από το 2015 προγράμματα για τη δωρεάν διάθεση μίας ή και δύο κοτών ανά νοικοκυριό.

Όλα ξεκίνησαν γύρω στο Πάσχα του 2015, στο μικρό γαλλικό χωριό Κολμάρ που άρχισε να μοιράζει δωρεάν κότες στους κατοίκους του. Ο στόχος αυτού του πειραματικού νέου προγράμματος, που ξεκίνησε από το τμήμα συλλογής απορριμμάτων στο μικρό χωριό στη βορειοανατολική Γαλλία, ήταν να μειωθεί η σπατάλη τροφίμων.

Ο στόχος αυτού του πειραματικού νέου προγράμματος, που ξεκίνησε από το τμήμα συλλογής απορριμμάτων στο μικρό χωριό στη βορειοανατολική Γαλλία, ήταν να μειωθεί η σπατάλη τροφίμων.

Ο τότε πρόεδρος της Κολμάρ Ζιλμπέρ Μεγέρ είχε επανεκλεγεί το 2014 με το σύνθημα “μια οικογένεια, μια κότα”, που είχε ως στόχο να ενθαρρύνει τους κατοίκους να υιοθετήσουν μία κότα. Την επόμενη χρονιά ξεκίνησε η εφαρμογή του προγράμματος, σε συνεργασία με δύο κοντινές φάρμες κοτόπουλων. Οι κάτοικοι της Κολμάρ σκέφτονταν ότι θα ήταν ωραία να έχουν δωρεάν αυγά και έτσι η προσπάθεια της δημοτικής αρχής έπιασε.

Περισσότερα από 200 σπίτια σε τέσσερις δήμους εγγράφηκαν και τους δόθηκαν δύο κοτόπουλα στο καθένα – είτε κόκκινα κοτόπουλα (Poulet Rouge) είτε κοτόπουλα Αλσατίας, μια παλιά και τοπική ράτσα.

Μια φορά κι έναν καιρό

Είναι πολύ χαρακτηριστικά και όσα λέει στο newshub.gr ο γεωπόνος και πρώην διευθυντής της πάλαι ποτέ ΑΤΕ Κωστής Παπαδάκης:
«Είναι πραγματικά σχήμα οξύμωρο στα χωριά να αγοράζουν οι άνθρωποι τα αβγά. Και όμως αυτό συμβαίνει σήμερα. Παλιότερα στα χωριά κάθε οικογένεια είχε 5-10 κότες και κάλυπτε τις ανάγκες της. Είχε όμως και ένα εισόδημα από την πώληση αβγών. Δηλαδή πήγαινε στον μπακάλη και αγόραζε πράγματα δίνοντας αβγά. Και θα σας πω και κάτι αστείο. Θυμάμαι όταν ήμασταν μικρά παιδιά και είχε έρθει στο χωριό θέατρο. Κι εμείς τα παιδιά θέλαμε να πάμε να το δούμε. Και ήταν το εισιτήριο…. τρία αβγά. Ακόμα δηλαδή και το εισιτήριο του θεάτρου το πληρώναμε με αβγά»!

Όσο για το ερώτημα, «μα καλά. Συμφέρει να έχει κανείς κότες, όταν το κόστος εκτροφής είναι τόσο μεγάλο»;  Ο Κωστής Παπαδάκης απαντάει:

«Είναι ακριβώς το αντίθετο. Διότι, στο χωριό, οι αγρότες έχουν λαχανικά, έχουν σιτηρά κ.λπ. Και μπορούνε να έχουν με σχεδόν μηδενικό κόστος την εκτροφή των κοτών. Έχουν και τα οικιακά υπολείμματα από το σπίτι. Και είναι πραγματικά κατάντια αυτό που γίνεται να έρχονται από την πόλη στο χωριό και να πουλάνε αβγά. Και αυτό δείχνει και την αντίστροφη μέτρηση της γεωργίας στη χώρα μας».