Καύσωνας: Πότε θα βγάλει απαγόρευση εργασίας το Υπουργείο Εργασίας - Αφόρητες καταστάσεις για τους εργαζόμενους στην Κρήτη

Αν δεν λιώνουν... τα σίδερα από τις υψηλές θερμοκρασίες ενός καύσωνα, το υπουργείο Εργασίας δεν εκδίδει εγκύκλιο απαγόρευσης της εργασίας για κάποιες ώρες την ημέρα και σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως είναι οι οικοδόμοι, οι ντελιβεράδες, αλλά και γενικότερα οι κλάδοι των εξωτερικών εργασιών, όπου μπαίνει σε κίνδυνο η ασφάλεια των εργαζομένων. Γιατί θα πρέπει δηλαδή - όπως διερωτούνται οι συνδικαλιστές - να επικρατήσουν τα σαραντάρια για να υπάρξει αυτή η εγκύκλιος, όταν ήδη οι θερμοκρασίες “φλερτάρουν” στην Κρήτη, για παράδειγμα, με τους 40 βαθμούς κελσίου, κατά τις δυσκολότερες ώρες της ημέρας, που είναι οι μεσημεριανές και οι πρώτες απογευματινές;

Χθες ήταν Κυριακή αλλά σήμερα που η εβδομάδα ξεκινάει με καύσωνα, πού είναι η μέριμνα του υπουργείου Εργασίας; Όπως καταγγέλλει στο newshub.gr ο πρόεδρος του Σωματείου Οικοδόμων Ν. Ηρακλείου Γιώργος Γωνιανάκης, “εμείς βλέπουμε μια ανευθυνότητα και μια εγκληματική πολιτική ειδικά από τη σημερινή κυβέρνηση, που δεν νομοθετεί μέτρα για τον καύσωνα και να σταματάει η δουλειά κάτω από τέτοιες συνθήκες. Και από χρονιά σε χρονιά αναγκάζεται κάτω από δική μας πίεση το υπουργείο να βγάζει εγκυκλίους, που δεν αναφέρονται σε διακοπή. Αλλά κάνει λόγο για στάση εργασίας από τις 12 το μεσημέρι έως τις 4 το απόγευμα, όταν η θερμοκρασία φτάσει τους 40 βαθμούς”.

Μάλιστα, παλιότερα, προβλεπόταν αυτή η στάση εργασίας από τις 12 το μεσημέρι να ίσχυε μέχρι τις 5 το απόγευμα και στη συνέχεια μειώθηκε η διάρκεια στις 4 το απόγευμα. Όπως τονίζει ο Γιάννης Γωνιανάκης, “εμείς ζητάμε να παραμείνει η στάση εργασίας μέχρι τις 5 το απόγευμα και όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 38 βαθμούς, να σταματάει η εργασία και να καταβάλλονται κανονικά τα μεροκάματα στον εργαζόμενο”.

Πάντως, αυτό το οποίο διαπιστώνει και ο πρόεδρος των οικοδόμων του νομού Ηρακλείου είναι ότι παρά τον καύσωνα, στα εργοτάξια οι οικοδόμοι δουλεύουν κανονικά, όπως και οι ντελιβεράδες, αφού όλα αυτά γίνονται κάτω από την πίεση των εργοδοτών και εν απουσία των κρατικών ελέγχων. “Κάτω από την πίεση της εργοδοσίας αρκετές φορές για να βγει η δουλειά, αναγκάζονται οι εργαζόμενοι και εργάζονται κάτω από τέτοιες συνθήκες. Και χωρίς να τηρούνται και τα προβλεπόμενα μέτρα προστασίας. Κανονικά πρέπει να υπάρχει ένας χώρος δροσερός υπό κάλυψη. Να υπάρχει στη διάθεση των εργαζομένων δροσερό νερό. Και κάθε μία ώρα να γίνεται διάλειμμα για να μπορέσει ο εργαζόμενος να πάρει μια ανάσα και να μπορέσει να συνεχίσει το μεροκάματο του, χωρίς να κινδυνεύσει η ζωή του”.

Ο Γιάννης Γωνιανάκης λέει ακόμη, ότι η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη και επικίνδυνη σε όλες τις εξωτερικές εργασίες. “Ειδικά για τους εργάτες στο μέταλο που αναπτύσσει και πιο μεγάλες θερμοκρασίες. Δηλαδή, όλοι όσοι εργάζονται σε μεταλλικές καταστασκευές, πραγματικά υποφέρουν με αυτές τις θερμοκρασίες και που πραγματικά μιλάμε για ακραίες συνθήκες. Και κάτω από την πίεση των εργοδοτών, για να μην χάσει τη δουλειά του και το μεροκάματο ο εργαζόμενος, δεν μιλάει”, σύμφωνα με τον πρόεδρο των οικοδόμων του νομού Ηρακλείου.

Μάλιστα, την περίοδο αυτή, είναι σε εξέλιξη πολλά δημόσια έργα αλλά και ιδιωτικά με ανακαινίσεις ξενοδοχείων και άλλα, όπου η εντατικοποίηση της δουλειάς είναι τεράστια. “Έχουμε φουλ δουλειά και δεν υπάρχουν εργατικά χέρια. Οπότε καταλαβαίνετε τι γίνεται”, καταλήγει ο Γιάννης Γωνιανάκης.

“Κανονικά έπρεπε να έχουν βγάλει εγκύκλιο”

“Κανονικά θα έπρεπε να είχαν βγάλει εγκύκλιο. Ίσως από την ΕΜΥ δεν έχουν προβλεφθεί οι θερμοκρασίες που ορίζει η νομοθεσία για να βγει η εγκύκλιος. Όμως οι συνθήκες είναι πολύ δύσκολες και ειδικά για τις οικοδομές και τα ντελίβερι”, λέει στο newshub.gr και ο γενικός γραμματέας του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου Νεκτάριος Μωυσάκης.

“Είναι δυνατόν να μπορούν οι άνθρωποι να εργάζονται σε αυτούς τους κλάδους με τέτοιες θερμοκρασίες; Εμείς πάντα κάνουμε παρεμβάσεις και αν χρειαστεί θα κάνουμε και τώρα. Θα συννενοηθούμε και με τους οικοδόμους και θα δούμε τι θα κάνουμε. Εμείς πέρυσι το καλοκαίρι είχαμε σταματήσει τη δουλειά στο χώρο του αεροδρομίου αν θυμάστε. Μάλιστα, παρά την απόφαση να σταματήσουν, κάποιοι εργαζόμενοι μας πήραν και μας είπαν ότι δεν τους σταμάτησαν και χρειάστηκε να παρέμβουμε ξανά”, λέει ο Νεκτάριος Μωυσάκης.

Οι υποχρεώσεις των εργοδοτών

Με βάση όσα αναφέρει στις εγκυκλίους του το υπουργείο Εργασίας, οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, σε περίπτωση δε μη συμμόρφωσης επιβάλλονται οι προβλεπόμενες διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

Τονίζεται ότι στις υποχρεώσεις των εργοδοτών, μεταξύ των άλλων συμπεριλαμβάνονται οι εξής:

1. Ο προσδιορισμός των εργασιών και των χώρων εργασίας όπου ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων αναμένεται να είναι αυξημένος – με βάση τη σχετική βιβλιογραφία, την εμπειρία από προηγούμενα έτη και τα αποτελέσματα μετρήσεων θερμοκρασίας και υγρασίας και άλλων δεικτών μικροκλίματος – και η αναλυτική εξειδίκευση των τεχνικών και οργανωτικών μέτρων που πρέπει κατά περίπτωση να ληφθούν για την αντιμετώπισή του, πραγματοποιείται με την ενεργό συμμετοχή του Τεχνικού Ασφαλείας και του Ιατρού Εργασίας (όπου προβλέπεται να απασχολείται), σε συνεργασία με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους.

 Όλα τα παραπάνω πρέπει να αποτυπώνονται στη γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την υγεία και ασφάλεια.

2. Η λήψη των κατάλληλων κατά περίπτωση τεχνικών και οργανωτικών μέτρων για τη μείωση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων.

3. Η οργάνωση της κατάλληλης υποδομής για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και την παροχή πρώτων βοηθειών.

4. Η ενημέρωση και παροχή οδηγιών στους εργαζόμενους.

5. Η χορήγηση στους εργαζόμενους κατάλληλων μέσων ατομικής προστασίας.

6. Σε κάθε περίπτωση, η θερμοκρασία στους χώρους εργασίας πρέπει να ανταποκρίνεται στις

ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού λαμβανομένης υπόψη της φύσης της εργασίας, της σωματικής προσπάθειας που απαιτείται για την εκτέλεσή της και των κλιματολογικών συνθηκών των εποχών του έτους.

7. Οι εργοδότες οφείλουν να επιδεικνύουν ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των εργαζομένων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ένταξη των εργαζομένων στις παραπάνω ομάδες γίνεται από τον Ιατρό Εργασίας της επιχείρησης και, όπου δεν προβλέπεται η απασχόληση Ιατρού Εργασίας, με ιατρική βεβαίωση που θα προσκομίζει ο ίδιος ο εργαζόμενος.

8. Επιχειρήσεις υπαγόμενες σε συλλογικές ρυθμίσεις εργασίας εν ισχύ, οφείλουν να τηρούν τα μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τη θερμική καταπόνηση, σύμφωνα με τυχόν ειδικούς όρους που περιλαμβάνονται σε αυτές.

Ο έλεγχος εφαρμογής των μέτρων για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων πραγματοποιείται από τους αρμόδιους Επιθεωρητές ΑΥΕ της Επιθεώρησης Εργασίας.

Άμεσα μέτρα προστασίας των εργαζομένων από τον καύσωνα

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της μετεωρολογικής υπηρεσίας, από σήμερα και για τις επόμενες μέρες, θα επικρατούν στη χώρα συνθήκες καύσωνα με θερμοκρασίες που θα ξεπεράσουν τους 40ο C.

Με δεδομένα τις ήδη υπάρχουσες, άσχημες συνθήκες δουλειάς στους χώρους εργασίας, τη δουλειά ήλιο με ήλιο, την ολική έλλειψη εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου και την απουσία μέτρων υγείας και ασφάλειας που έχουν σαν αποτέλεσμα, από την αρχή του χρόνου, να χάσουν τη ζωή τους 15 εργαζόμενοι και δεκάδες να τραυματιστούν σοβαρά μόνο στις Κατασκευές, απαιτούνται άμεσα μέτρα προστασίας των εργαζομένων μπροστά στις συνθήκες καύσωνα και θερμικής καταπόνησης.

Η έκδοση εγκυκλίου από το Υπουργείο Εργασίας πρέπει να περιλαμβάνει ξεκάθαρα, υποχρεωτικά μέτρα και όχι συστάσεις και ευχολόγια, που η μεγαλοεργοδοσία στην πράξη, τα γράφει στα «παλιά της τα παπούτσια» βάζοντας σε μεγάλο κίνδυνο τη ζωή των εργαζομένων.

Απαιτούμε:

•             Άμεση διακοπή των εργασιών στους 38ο C με καταβολή εξολοκλήρου του ημερομισθίου στους εργαζόμενους.

•             Να εξασφαλιστούν στους εργαζομένους κλιματιζόμενοι χώροι, πρόσβαση σε δροσερό νερό και ανάλογα της εκτίμησης άλλων παραγόντων που αυξάνουν τον επαγγελματικό κίνδυνο, (υγρασία, είδος δουλειάς, κ.α) οι εργασίες να διακόπτονται και σε μικρότερες θερμοκρασίες (36οC).

•             Άδειες ειδικού σκοπού για τους εργαζόμενους με παιδιά σε παιδικούς σταθμούς και σχολεία που παραμένουν κλειστά λόγω καύσωνα.

•             Μη προσέλευση των εργαζομένων στην εργασία, όταν υπάρχει πρόβλεψη για πάνω από 42ο C, χωρίς περικοπή μεροκάματου και μισθού.

•             Ανάλογα το είδος της εργασίας, ιδιαίτερα όσες είναι σε υπαίθριους χώρους, σε ύψος, και σε άμεσο κίνδυνο για θερμική καταπόνηση και θερμοπληξία (ασφαλτόστρωση, σκυροδέτηση , σοβατίσματα, εργασίες κατασκευής οδικών δικτύων, σιδέρωμα πλάκας, κ.λπ.), οι εργοδότες πρέπει να σχεδιάσουν προκαταβολικά τη διακοπή των εργασιών πριν την αύξηση της θερμοκρασίας.

•             Σε κάθε περίπτωση, είναι προφανές ότι, σε συνθήκες καύσωνα καμιά εργασία δεν μπορεί να γίνεται τις μεσημεριανές ώρες και πέραν του πενθήμερου.

•             Σε εργοστάσια κοπής και επεξεργασίας μαρμάρου, σε ξυλουργεία πρέπει άμεσα να ελεγχθεί αν είναι επαρκές το σύστημα εξαερισμού και κλιματισμού. Σε περίπτωση ανεπάρκειας, πρέπει να διακόπτονται οι εργασίες μέχρι την αποκατάσταση του προβλήματος.

•             Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται για τους εργαζόμενους με προβλήματα υγείας. Με ευθύνη της εργοδοσίας πρέπει να προστατευτούν από την έκθεση τους σε εργασίες που συνδέονται με θερμική καταπόνηση.

•             Σε μεγάλους χώρους δουλειάς, με ευθύνη της εργοδοσίας πρέπει να εξασφαλιστούν όλα τα αναγκαία μέσα (γιατρός εργασίας, υλικοτεχνική υποδομή, κατάλληλο μέσο μεταφοράς στο νοσοκομείο κ.α.) για την άμεση αντιμετώπιση περιστατικών θερμοπληξίας καθ’ όλη την διάρκεια του ωραρίου.

Σε όλες τις περιπτώσεις διακοπής των εργασιών ή ακόμη και μη έναρξης τους, συνέπεια των καιρικών συνθηκών, της έλλειψης κατάλληλων μέτρων, το μεροκάματο και το ένσημο πρέπει να καταβάλλονται χωρίς καμία περικοπή.