Κώστας Βαρδαβάς: Υπάρχουν λύσεις για την Καθαριότητα του Ηρακλείου, χωρίς να πληρώσουν πανάκριβα το «μάρμαρο» οι πολίτες

Εν μέσω αντιδράσεων και διαξιφισμών, που κάποιες στιγμές ξεπέρασαν και τα όρια, πραγματοποιήθηκε χθες μια πολύωρη συζήτηση για το σχέδιο σχετικά με την Καθαριότητα του Ηρακλείου. 

Τόσο ο Δήμαρχος Ηρακλείου κ. Αλέξης Καλοκαιρινός όσο και ο αρμόδιος αντιδήμαρχος κ. Νίκος Γιαλιτάκης αναφέρθηκαν σε όλα τα δεδομένα του εν λόγω σχεδίου, στη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί και τα οφέλη που αναμένονται για τους πολίτες, με στόχο, όπως ειπώθηκε την αναβάθμιση και ενίσχυση του ρόλου της Υπηρεσίας Καθαριότητας.

Απέναντι σε αυτές τις τοποθετήσεις όμως, είχαμε σωρεία αντιδράσεων, όπως αυτές διατυπώθηκαν μέσα από τις απόψεις των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου.
Ανάμεσα σε αυτές που ακούστηκαν ηταν και του πρώην αντιδημάρχου και νυν Δημοτικού Συμβούλου κ. Κώστα Βαρδαβά, ο οποίος προϊσταται της προσπάθειας - ως βαθύς γνώστης του συγκεκριμένου τομέα - για να αναλυθούν όλα τα δεδομένα και να διεξαχθούν συμπεράσματα, τα οποία θα οδηγήσουν στην καλύτερη δυνατή λύση, προς όφελος τελικά του Ηρακλείου και των δημοτών.

Σήμερα, μια μέρα μετά το θυελλώδες Δημοτικό Συμβούλιο μιλά στο newshub.gr αναλύοντας κάθε πτυχή του συγκεκριμένου σχεδιου και θέτοντας ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις από την πλευρά της Δημοτικής Αρχής.

«Δυστυχώς μιλάμε για πλήρη κατάρρευση της Υπηρεσίας Καθαριότητας. Και όχι μόνο τώρα, αλλά και όταν είχαν προσωπικό. Αυτό από κάποια στιγμή και μετά, οδήγησε σε μια τέτοια εξέλιξη που έφτασε σε πλήρη επιδείνωση, ώστε να ανακοινωθεί τελικά ο ιδιώτης, που όπως το επικοινωνούν, είναι σαν να έρχεται ο Μεσσίας για να μας σώσει.

Και όλα αυτά την ώρα που προεκλογικά ο κ. Καλοκαιρινός τόνιζε ότι είναι υπερ του Δημόσιου χαρακτήρα. Περιέγραφε μάλιστα και τον τρόπο που θα κάνει αναδιάρθρωση της Υπηρεσίας. Από αυτά δεν έκανε τίποτα, ουτε καν προσπάθησε και σήμερα αλλάζει τα λεγόμενα του, ξεγελώντας τον κόσμο, αφού κάνει κάτι άλλο. 

Είχαμε την αποτυχημένη προσπαθεια διαχείρισης το προηγούμενο διάστημα και φτανουμε στο σήμερα, όπου αποφασίζουν μόνοι τους ότι θα βάλουν εξωτερικό συνεργάτη. Κάτι που μπορεί να συμβεί. Ομως αυτό σημαινει δύο πολύ σημαντικά πράγματα. Το πρώτο είναι ότι στον 4ο Δήμο της χώρας, με εκατοντάδες εργαζόμενους στην Υπηρεσία, εχει υποδομές και εξοπλισμό, είναι κορυφαίος μητροπολιτικός Δήμος που ηγείται του ΕΣΔΑΚ και έχει τη διαχείριση, αλλάζει ο χαρακτήρας και από δημόσιος γίνεται ιδιωτικός.

Το δεύτερο σημείο είναι πως ό,τι γίνεται πάνω σε αυτό το θέμα, ό,τι κόστος προκύπτει, δεν καλύπτεται ουτε από το ΕΣΠΑ, ούτε από κάποιο άλλο πρόγραμμα, αλλά αποκλειστικά από τις τσέπες των δημοτών. Κάθε δαπάνη σε αυτον τον τομέα είναι συνδεδεμένη με το πορτοφόλι των πολιτών», σημειώνει ο Δημοτικός Συμβουλος της Παράταξης «Ηράκλειο για Σένα» που θα κληθούν να πληρώσουν το «μάρμαρο» και μάλιστα πανάκριβα. 

Βίαιη αύξηση

Ο κ. Βαρδαβάς κάνει λόγο σε αυτό το σημείο για μια ακόμη βίαιη αυξηση των τελών. Για αυτό και όπως λέει, η μελέτη θα έπρεπε να συνδέεται με αυτή την αύξηση. «Εχει ανατεθεί μια μελέτη που δεν ξέρουμε πως ανατέθηκε, αντί να γίνει με διαδικασίες διαφανείς. Δεν έχει επίσης εμπλακεί σε αυτή τη διαδικασία το Επιστημονικό Προσωπικό του Δήμου, του αρμόδιου Τμήματος Μελετών. Και εμείς δεν έχουμε καμία εισήγηση και κανένα δεδομένο για αυτή τη διαδικασία. 

Δεν ξέρουμε λοιπόν αν αυτή η μελέτη δινει διαφορετικές λύσεις επί της ουσίας, χωρίς να αλλοιώνεται ο Δημόσιος χαρακτήρας, με συγκεκριμένες αλλαγές. Να έκανε συγκεκριμένες αναφορές στον ιδιώτη και τρίτον να εξέταζε το δικό μας σχέδιο, που αφορά τη συνδιαχείριση της αποκομιδής, όπως γίνεται σήμερα στη διαχείριση ΕΣΔΑΚ και Δήμου Ηρακλείου και ίσως και άλλων Δήμων του Νομού, από τη στιγμή που ο Δήμαρχος κατέχει και τη συγκεκριμένη θέση σε σχέση με τη διαχείριση των απορριμμάτων σε επίπεδο Κρήτης», σημειώνει ο κ. Βαρδαβάς, που λέει πως το όποιο σχέδιο δεν πρόκειται να βρει εφαρμογή πριν το 2026, διερωτώμενος για το τι θα γίνει μέχρι τότε...

«Αυτό που γνωρίζουμε ακομη είναι ότι ο διαγωνισμός θα προκυρηχθεί με 8.5 εκ. ευρώ. Αν θες να είσαι σοβαρός και να κάνεις σχεδιασμό, επειδή ο κουμπαράς των ανταποδοτικών πόρων ειναι συγκεκριμένος και ο Δήμος ξέρει τι εισπράττει αλλά και τι καταβάλλει για τη διαχείριση των απορριμμάτων, την ταφή, τη μεταφόρτωση τους κ.α. θα έπρεπε να πει ότι με βάση τα σημερινά τελη καθαριότητας, εχουμε ένα υπολοιπο 2-3 εκ. ευρώ που μένει κενό. Θα κάνουμε μια αύξηση Χ, ώστε να χωρέσει και το  8.5 μέσα για τη νέα Υπηρεσία. Και θα έπρεπε ακόμη να προβλέπει τι θα κοστίζει κάθε ενέργεια και να φτιάξει τελικά έναν προϋπολογισμό, ανακοινώνοντας παράλληλα με το σχέδιο και πόσο θα αυξηθούν τα τέλη. Πράγματα τα οποία δεν υπαρχουν καν στο Δημόσιο διάλογο», τονίζει ο κ. Βαρδαβάς

Αποτυχία, όχι μεταρρύθμιση και ερωτήματα

Συμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο αυτό δεν αποτελεί μεταρρύθμιση, αλλά ομολογία της αποτυχίας της Δημοτικής Αρχής. Η είσοδος ιδιώτη είναι η έσχατη λύση. 

«Η μελέτη αυτή κατεληξε στο 1ο Δημοτικό Διαμέρισμα ως σημείο αναφοράς των υπηρεσιών του ιδιώτη, στην ανακύκλωση της πολης, στην περισυλλογή των ογκωδών αντικειμένων, μετά και από άλλες προτάσεις; Γιατί για παράδειγμα δεν δόθηκε το νότιο προάστιο των 60.000 κατοικων στον ιδιώτη και δόθηκε το κέντρο των 17.500 κατοίκων;», διερωταται ο κ. Βαρδαβάς.

«Εχουμε μια αυξανόμενη ανάπτυξη σε Μεσαμπελιές, Αι - Γιάννη και σε άλλες της πόλης, αλλά επελέγη το 1ο Διαμερισμα, που έχει μικρότερες απαιτήσεις. Μέσα απο τη μελέτη προέκυψε αυτή η επιλογή και όλων των άλλων επιλογών που ανακοινωνει η Δημοτική Αρχή ή ήταν κατεύθυνση της ίδιας να καταλήξει εκεί», συνεχίζει θέτοντας ερωτήματα ο Δημοτικός Συμβουλος, λέγοντας πως αυτή η λογική δείχνει ότι κάποιοι θα συνεχίσουν να ρυπαίνουν ανεξέλεγκτα και οι πολίτες θα πληρώνουν έναν ιδιώτη για αποκαθιστα συγκεκριμένα πράγματα επί της διαδικασίας.

«Θα έπρεπε παράλληλα με αυτό να μας δοθεί και ενα σχεδιο δημιουργίας "πράσινων" σημείων ανα Δημοτικό Διαμέρισμα όπου ο Δήμος θα αδειοδοτησει χωρο και θα εφαρμόσει τον τοπικό σχεδιασμό για τα απορρίμματα, ωστε οι Δημότες του συγκεκριμένου Διαμερίσματος θα πηγαίνουν εκεί μονοι τους τα ογκώδη. Αυτό δεν υπαρχει όπως δεν υπαρχει και καφε καδος των βιοαποβλήτων με συνέπεια 1100 κάδοι που μοιράστηκαν σε πολιτες και τα απορριμματοφόρα που πήραμε να παραμένουν αναξιοποιητα», λέει ο ίδιος

Οι πολίτες

Και ο κ. Βαρδαβάς καταλήγει με βάση τα λεγόμενα του στον τελικό αποδέκτη που δεν είναι άλλος από τους δημότες. «Η πόλη θα έχει καλύτερη εικόνα από ό,τι εχει σήμερα; Ειναι δεδομένο ότι θα έχει, ακόμη κι αν οι ίδιοι οι δημότες αναλάβουν την ευθύνη της καθαριότητας. Εχει φτάσει σε τέτοιο σημείο η πόλη, που χειρότερα δεν γίνεται.

Οι πολίτες δεν είναι καθόλου ευχαριστημενοι από το Δημόσιο χαρακτήρα ως σημερα. Αυτό που λέμε εμείς ειναι ότι αν κάποιος δουλέψει συστηματικά και προσηλωθεί, θα υπαρχει ένα αποτελεσμα ανω του 60-70% σε επίπεδο ευχαρίστησης. Αυτό που έπρεπε να κάνουμε είναι να επιτυγχάνουμε αυτό το ποσοστό με το Δημόσιο χαρακτήρα και το υπολοιπο 30% να το αντλήσουμε με άλλους τρόπους. Η παράταξη μας λοιπόν λέει πως αυτό θα μπορούσε να γίνει με μια σύμπραξη, με εκσυγχρονισμό και αναδιάρθρωση της Υπηρεσίας, με συγκεκριμένο σχέδιο που έχουμε και εμπλοκή του ΕΣΔΑΚ ως φορέα διαχείρισης πλέον και στην αποκομιδή.

Και παραθέτω δύο απλά στοιχεία: Ο εργαζόμενος της Υπηρεσίας Καθαριότητας, είτε μόνιμος είτε συμβασιούχος, κοστίζει στους δημότες 12 μισθους το χρόνο. Οταν αναθετω σε έναν εργολάβο, πάμε στους 14 μισθούς και σε αυτους προσθέτουμε ΦΠΑ μιας και μας παρέχει ως Υπηρεσία και εργολαβικό όφελος επί του ποσού. Με πρόχεριους υπολογισμούς, στα 15 άτομα που παρουσίασαν ως μελέτη, μπορεί να ξεπεράσουμε και τις 350.000 ευρώ το χρόνο, ως «καπέλο» στη μισθοδοσία που θα είχαμε μέσω της μισθοδοσίας του Δημοσίου.

Το δεύτερο στοιχείο που παραθέτω έχει να κάνει με τον εξοπλισμό. Ο Δήμος Ηρακλείου τα τελευταία χρονια έχει ανανεώσει το στόλο του σε ποσοστό άνω του 80%. Εχει έναν νέο στόλο γενικα. Η Υπηρεσία από τον άνθρωπο που θα διεκδικήσει την εργολαβία, προβλέπει να έχει δικά του μηχανήματα. Αυτό θα γίνει με χρονομίσθωση. Εαν αυτό το κάνει ο ιδιώτης, ο Δήμος θα πληρώνει στον ιδιωτη για 2 συν 2 χρόνια, που μπορεί να γίνουν αυτομάτως 5, την αξία του ενοικίου του κάθε οχήματος το μήνα, προσαυξανόμενο με το ΦΠΑ και το εργολαβικό όφελος και στο τελος της πενταετίας, με ένα ευρώ, το καινούριο αποριμματοφόρο ή όποιο άλλο μηχανημα είναι, θα παραμένει στην ιδιοκτησία του εργολάβου.

Θα το έχει πληρώσει ο Δήμος δηλαδή και στο τέλος θα το έχει ο εργολαβος. Ολα αυτά αν τα έκανε μόνος του ο Δήμος θα είχαμε εξοικονόμηση στο μισθοδοτικό κομμάτι του προσωπικού, το leasing θα το πλήρωνε ο ίδιος και θα ειχε οχήματα που θα ήταν πλήρως καλυμμένα για τα έξοδα και τη λειτουργία τους μέσα από τη μεικτή ασφάλεια και δε θα είχαμε επιπλέον ΦΠΑ ή εργολαβικό όφελος. Και τελος το αυτοκίνητο θα έμενε τον 5ο χρονο στο Δήμο. Αυτά τα δύο θέματα ειναι δύο ζητήματα οφθαλμοφανή που κοστίζουν στους Δημότες», επισημαίνει.

Η προτεινόμενη λυση

Επίσης συμφωνα με τον ίδιο, με βάση τα 8.5 εκ. ευρώ ανά έτος στα οποία αναφέρθηκε -μιλώντας για τον προϋπολογισμό- ο Δήμαρχος υπολογίζει ότι το εργολαβικό όφελος θα ειναι περίπου 900.000 ευρώ. 

«Για αυτό και εκφράζουμε την αγωνία μας για αυτό που έρχεται στην Καθαριότητα και κατ επέκταση στους πολίτες, χωρίς να ειμαστε ιδεολήπτες.

Ουδέποτε αρνηθήκαμε την ύπαρξη εξωτερικής βοήθειας στην Καθαριότητα, αφού η Δημοτική Αρχή εξαντλήσει τις δυνατότητες της. Και μέσω της εξωτερικής βοήθειας, παλέψει τις παθογένειες και αποκτήσει μια σταθερότητα και καλύτερη λειτουργία. Συνεργασίες όμως που θα ειναι πολύ περιορισμένες, ώστε να μπορούν να επιβλεφθούν και να μην ξεφύγει το κόστος, να είναι οριοθετημένες και να έχουν το χαρακτήρα της πιλοτικής εφαρμογής για να δούμε αν αυτό σε συνδυασμό λειτουργεί και σε ποιο βαθμό.

Αυτό λοιπον που προτείνουμε ειναι πλήρη αναδιάρθωρση της Υπηρεσίας με κανόνες, με συγκεκριμενες και αξιολογημένες τοποθετήσεις προσωπικού εκεί που πρέπει. Με Υπηρεσίες από εξωτερικό συνεργάτη, εξαιρετικά περιορισμένου χαρακτήρα. Και ως βασικό βραχίονα που θα μας δίνει σταθερότητα και μείωση του κόστους, μια προγραμματική σύμβαση με τον ΕΣΔΑΚ (την οποία θα μπορούν να εχουν και άλλοι Δήμοι πιθανόν), στον οποίο ειναι πρόεδρος ο Δήμαρχος Ηρακλειου. Βλέπουμε τι γίνεται στα Χανιά, με το ΔΕΔΙΣΑ, που κρίνεται απόλυτα επιτυχημένος. Και πάνω από όλα, όσα προτείνουμε βασίζονται σε νομοθεσία που σου επιτρεπει να τα κάνεις, διατηρώντας το δημόσιο έλεγχο της κατάστασης και της όλης διαδικασίας. Γιατί αυτό που βλέπουμε είναι παει να περάσει η διαχείριση σε ιδιωτικά χέρια και να φεύγει από τα χέρια του Δήμου», καταλήγει ο κ. Βαρδαβάς