Κρήτη: Σταθερά στην κορυφή των προκρατήσεων για το 2026 – Οι προκλήσεις της επόμενης μέρας

Με το 2025 να κλείνει με τουριστικές εισπράξεις για πρώτη φορά, όπως όλα δείχνουν, πάνω από τα 23,5 δισ. ευρώ, σχεδόν 2 δισ. ευρώ επιπλέον έναντι του προηγούμενου έτους αναφοράς, του 2024, το 2026 έχει ξεκινήσει με θετικούς οιωνούς μεν ως προς τη ζήτηση και τις προκρατήσεις, αυξημένο προβληματισμό δε από πλευράς της τουριστικής αλυσίδας σε σχέση με τη χωρητικότητα των προορισμών για τη θερινή σεζόν και τις κρίσιμες υποδομές στα νησιά.

«Συγκρατημένη αισιοδοξία» είναι το σύνθημα για φέτος, όπως δηλώνει ο κλάδος που βλέπει ήδη -έστω και αν ακόμη είναι νωρίς- τις κρατήσεις για τη φετινή χρονιά τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα σε σύγκριση με πέρυσι και ελαφρώς αυξημένα από 3% έως 5% σε κορυφαίους προορισμούς, όπως η Κρήτη ή η Ρόδος. Για το 2025, στο 11μηνο τα επίσημα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος παραπέμπουν σε ένα σύνολο εισπράξεων, μαζί με την κρουαζιέρα, της τάξεως των 23 δισ. ευρώ, αυξημένων κατά 8,9% έναντι των 21,12 δισ. ευρώ της περιόδου Ιανουαρίου-Νοεμβρίου του 2024, με τις προβλέψεις πλέον για το σύνολο της χρονιάς να παραπέμπουν σε πάνω από 23,5-23,6 δισ. ευρώ, από τα 21,6 δισ. ευρώ του 2024. Αντίστοιχα και στις αφίξεις, που ανήλθαν στο 11μηνο στα 36,7 εκατομμύρια ταξιδιώτες (πλήν κρουαζιέρας) με βάση πάντα την ΤτΕ, εκτιμάται αύξηση έναντι του 2024 με επιπλέον 1,6-1,7 εκατομμύρια ταξιδιώτες φτάνοντας τελικά, κατά τις εκτιμήσεις, σε πάνω από 37,6 εκατομμύρια για το σύνολο της χρονιάς.

«Κάθε χρονιά, όμως, είναι μια νέα πρόκληση, κάτι που φάνηκε πολύ έντονα και από το μπλακ άουτ στις αερομεταφορές την 4η Ιανουαρίου, επιβεβαιώνοντας ότι ο τουρισμός παραμένει ευάλωτος σε τρίτους παράγοντες, από τα γεωπολιτικά και την οικονομική αστάθεια μέχρι και εντελώς απρόσμενα γεγονότα», δηλώνουν κορυφαία στελέχη του κλάδου.

Οι 5+1 παράμετροι
Ως προς τις βασικές παραμέτρους που δίνουν τον τόνο για τη φετινή τουριστική χρονιά δημιουργώντας τις πρώτες θετικές ενδείξεις για τον ελληνικό τουρισμό:

1. Πρώτη και βασική παράμετρος, η αυξημένη, συνολικά, διάθεση για ταξίδια, που παραμένει ψηλά και για το 2026 σε όλη την Ευρώπη παρά τις πιέσεις στα εισοδήματα, τις αυξημένες τιμές και τον πληθωρισμό που φέρνει -ενδεικτικά στη χώρα μας- σταθερά στις πρώτες θέσεις ως προς τις αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια, με βάση τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (+11,9% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο του 2025). Εμπειρία, αυθεντικότητα και προσωπική ταυτότητα, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ελληνικό τουρισμό, είναι στο επίκεντρο με βάση σχετική έρευνα για τις τάσεις του 2026 της Booking.com. Από την ανάλυση της Oxford Economics για το 2026, οι διεθνείς αφίξεις θα σημειώσουν άνοδο 8% φέτος από το +5% του 2025 και κατά 6% στην Ευρώπη έναντι +5% το 2025, την ώρα που το παγκόσμιο ΑΕΠ σημειώνει μια επιβράδυνση σε 2,7% από 2,9%. Η Μεσόγειος παγιώνεται ως κορυφαίος παγκόσμιος προορισμός και εκτιμάται ως ο μεγάλος κερδισμένος του 2026 χάρη στο ισχυρό τουριστικό προϊόν και την αυθεντική εμπειρία, με τη Γαλλία να βρίσκεται στο Νο 1 διεθνώς και τέσσερις μεσογειακές χώρες να συγκαταλέγονται επίσης στις δέκα πιο δημοφιλείς φέτος παγκοσμίως, η Ισπανία στη δεύτερη θέση, η Ιταλία στην 5η, η Τουρκία στην 6η και η Ελλάδα στη 10η.

2. Η βασική δεξαμενή των επισκεπτών της χώρας, οι αγορές από τη Δυτική Ευρώπη, όπως οι Γερμανοί, Βρετανοί, Γάλλοι, Ιταλοί, τοποθετούν ήδη ψηλά τη χώρα μας, στο top 5 των προορισμών όσον αφορά τον προγραμματισμό των ταξιδιών τους μέσα στο 2026, με τους Γερμανούς ειδικά να προχωρούν από νωρίς σε κρατήσεις με κίνητρα την τιμή και την εξασφάλιση διαθεσιμότητας. H Ελλάδα, με βάση τα στοιχεία από το Iνστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ), κατατάσσεται στην 3η θέση προτίμησης για ταξίδια στο εξωτερικό τους επόμενους 12 μήνες, για την αγορά της Γερμανίας και της Ιταλίας, στην 4η θέση για την αγορά της Γαλλίας και του Ην. Βασιλείου και στην 6η θέση για την αντίστοιχη της Ισπανίας. Μάλιστα, η χώρα μας σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα ανέβηκε μία θέση στις αγορές του Ην. Βασιλείου -η οποία ούτως ή άλλως μαζί με τη Γερμανία αποτελεί το δίδυμο των ισχυρότερων αγορών εισερχόμενου τουρισμού, με βάση τις εισπράξεις και τις αφίξεις– και της Ισπανίας, ενώ η θέση της δεν μεταβλήθηκε στις άλλες αγορές. Σύμφωνα με τον κ. Ηλία Κικίλια, γενικό διευθυντή του ΙΝΣΕΤΕ, «το ελληνικό τουριστικό brand έχει εδραιωθεί στο ανώτερο επίπεδο του ανταγωνισμού στη Μεσόγειο και έχει εισέλθει σε φάση ωρίμανσης» γι’ αυτό και «η ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανθεκτικότητας, η διατήρηση της ταυτότητας των προορισμών και η διαφοροποίηση του τουριστικού μας προϊόντος, στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας και συνεκτικής στρατηγικής που θα συντονίζει τις δημόσιες και ιδιωτικές προσπάθειες, καθίστανται πιο επιτακτικές από ποτέ».

3. Σημαντική παράμετρος είναι και η ενίσχυση της τουριστικής κίνησης στα δύο άκρα της σεζόν, είτε πρόκειται για το φθινόπωρο και μέχρι τον Νοέμβριο, εν προκειμένω, όπως φάνηκε από τα επίσημα νούμερα της Τραπέζης της Ελλάδος την περασμένη εβδομάδα, είτε για τον ερχόμενο Μάρτιο, όπως προκύπτει από τον προγραμματισμό των αεροπορικών θέσεων σε διεθνείς πτήσεις. Οι αιτίες της ανόδου, εκτός της υψηλής θερινής σεζόν, θα πρέπει να αναζητηθούν στην αυξημένη διάθεση για περισσότερα ταξίδια, στην κλιματική αλλαγή με πιο ακραίες καιρικές συνθήκες το καλοκαίρι αλλά και στις χαμηλότερες τιμές της χαμηλής σεζόν. Πράγματι, ο Νοέμβριος έκλεισε με ετήσια άνοδο κατά 27,7% στις εισπράξεις, πάνω από 726 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τα 569 εκατ. ευρώ του Νοεμβρίου του 2024 και τα 427 εκατ. ευρώ του ίδιου μήνα του 2023. Οι αφίξεις αυξήθηκαν με χαμηλότερους ρυθμούς κατά 9,7%, στα 1,4 εκατομμύρια ταξιδιώτες, από 1,28 εκατομμύρια τον Νοέμβριο του 2024. Αντίστοιχα, τα ταξίδια αναμένεται να ξεκινήσουν νωρίτερα φέτος, με περισσότερες συχνότητες και συνδέσεις στο πλαίσιο των νέων, θερινών προγραμμάτων των αεροπορικών, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι τα κίνητρα που έχει δώσει η Fraport Greece στα 14 υπό διαχείριση περιφερειακά αεροδρόμια έχουν αποδώσει καρπούς. Ο προγραμματισμός για τον Μάρτιο του 2026, με σχεδόν 1,4 εκατομμύρια προγραμματισμένες θέσεις σε διεθνείς εισερχόμενες πτήσεις, παραπέμπουν στη μεγαλύτερη, μηνιαία άνοδο (κατά 12,8%) στη διάρκεια του πενταμήνου Νοεμβρίου-Μαρτίου, εν μέσω χαμηλής σεζόν σε σύγκριση με τα 1,24 εκατομμύρια θέσεις του Μαρτίου του 2024. Η μερίδα του λέοντος, με 1,11 εκατομμύρι προγραμματισμένες θέσεις, ανήκει στο αεροδρόμιο της Αθήνας με +9,3%, ωστόσο από 165% μέχρι 243% είναι η ετήσια αύξηση, έστω και αν τα νούμερα είναι κατά πολύ χαμηλότερα, σε Ηράκλειο (πάνω από 37.000 προγραμματισμένες θέσεις), Ρόδο (σχεδόν 13.000), Κέρκυρα και Χανιά (πάνω από 11.000 και στις δύο περιπτώσεις).

4. Πολύ σημαντικό ρόλο έχει παίξει επίσης το θετικό σερί και η εδραίωση της Αθήνας στον τουρισμό με πολύ καλές επιδόσεις ακόμη και τη φθινοπωρινή – χειμερινή περίοδο. Η Αττική οδηγεί την κούρσα και είναι η μεγάλη κερδισμένη στο σύνολο των 13 περιφερειών της χώρας τα τελευταία χρόνια, από το 2019, εμφανίζοντας τη σημαντικότερη συμβολή στη συνολική μεταβολή και στα τρία τουριστικά μεγέθη -αφίξεις, εισπράξεις και διανυκτερεύσεις- ιδιαίτερα δε στις εισπράξεις που τείνουν να διπλασιαστούν από το 2019, φτάνοντας, με βάση τα επίσημα στοιχεία της ΤτΕ και του ΙΝΣΕΤΕ, σε επίπεδα πάνω από 4,75 δισ. ευρώ το 2024 από τα 2,59 δισ. ευρώ προ εξαετίας, με τα νούμερα του 2025 να κυμαίνονται στα πέριξ των 5 δισ. ευρώ, κατά τις εκτιμήσεις.

5. Μέσω του αεροδρομίου της Αθήνας αυξάνονται και οι προσδοκίες για τον ελληνικό τουρισμό από το άνοιγμα νέων αγορών, με κορυφαίο γεγονός αυτές τις μέρες την απευθείας σύνδεση του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας με την αγορά της Ινδίας, με τις πρώτες πτήσεις να γίνονται στη σύνδεση Αθήνα – Βομβάη και Αθήνα – Νέο Δελχί, στο τελευταίο δεκαήμερο του Ιανουαρίου από την IndiGο και την Aegean να ακολουθεί. Από την άλλη, πέραν των πτήσεων, μεγάλο ζητούμενο είναι και η στήριξη της ινδικής αγοράς με τη διευκόλυνση στις διαδικασίες έκδοσης βίζας, κάτι στο οποίο προσβλέπουν όλοι οι εμπλεκόμενοι παίκτες. Επιπλέον συνεχίζονται οι αυξημένες συχνότητες από/προς τις ΗΠΑ, οι οποίες ανήλθαν πέρυσι, στην αιχμή της σεζόν, σε 103 απευθείας πτήσεις την εβδομάδα από τις Ανατολικές Πολιτείες των ΗΠΑ προς την Αθήνα, ενώ για πρώτη φορά εγκαινιάστηκε απευθείας σύνδεση από τη Δυτική Ακτή προς την Ελλάδα κι εντός του 2026 θα υπάρξει και νέα απευθείας πτήση από το Ντάλας.

+1. Μία ακόμη ενδιαφέρουσα εξέλιξη, την οποία αναμένει η αγορά φέτος, έχει να κάνει με τον οδικό τουρισμό και ειδικότερα τις αφίξεις από τη Βουλγαρία -τη μεγαλύτερη αγορά εισερχόμενου οδικού τουρισμού- μετά και την είσοδο στο ευρώ: αν και πλέον, ήδη από πέρυσι, μετά την κατάργηση των συνοριακών ελέγχων μεταξύ Βουλγαρίας – Ελλάδας (μετά την πλήρη ένταξη της Βουλγαρίας στη Ζώνη Σένγκεν στις αρχές του 2025) έχει διακοπεί η συλλογή επίσημων δεδομένων οδικών αφίξεων στα βόρεια σύνορα, εκτιμάται ότι τώρα η είσοδος στο ευρώ θα καταστήσει πιο εύκολα τα οδικά ταξίδια των γειτόνων, ωφελώντας κυρίως τη βόρεια Ελλάδα ακόμη και με επαναλαμβανόμενα ταξίδια.

Εστίες προβληματισμού
Στον αντίποδα, πέραν των θετικών παραμέτρων, τα θέματα της οικονομικής αστάθειας και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας παραμένουν ως εστίες γενικότερου προβληματισμού για τα ταξίδια ανά την Ευρώπη, ενώ ειδικότερα για τη χώρα μας στο επίκεντρο παραμένουν τα θέματα υποδομών, από τις πιο ελαφριές μέχρι τις πιο βαριές υποδομές στο κομμάτι των μεταφορών, της ύδρευσης, των απορριμμάτων κ.α., διαχείρισης των προορισμών κατά την περίοδο αιχμής αλλά και ισορροπίας κόστους υπηρεσίας -το λεγόμενο value for money- εν μέσω αυξημένου ανταγωνισμού στον τουρισμό όλης της Μεσογείου αλλά και αυξημένων τιμών (σ.σ.: άλλωστε κι ένα μέρος των αυξημένων εσόδων αποδίδεται και στον πληθωρισμό).

Το πρόσφατο παράδειγμα του μπλακ άουτ της 4ης Ιανουαρίου είναι ένα απτό παράδειγμα, αναδεικνύοντας ένα διαχρονικό, κρίσιμο ζήτημα στον κλάδο των αερομεταφορών. Πολύ περισσότερο, δε, σε μια συγκυρία όπου είναι σε εξέλιξη το μεγάλο πλάνο επέκτασης του μεγαλύτερου αεροδρομίου της χώρας για την αύξηση της χωρητικότητάς του στα 40 εκατομμύρια επιβάτες έως το 2032, με το «Ελευθέριος Βενιζέλος» να έχει σαφώς πιο δύσκολη διετία μπροστά σε ό,τι έχει να κάνει με την εξυπηρέτηση του κοινού τις περιόδους και ημέρες αιχμής. Στο πεδίο της κρουαζιέρας με εισπράξεις το 2025, ήδη στο 11μηνο, πάνω από 1 δισ. ευρώ, όπως αυτές αποτυπώνονται στην έρευνα της ΤτΕ, οι ρυθμοί φέτος εκτιμώνται, με βάση τα πρώτα στοιχεία, πιο μετριοπαθείς μετά από τρία χρόνια συνεχιζόμενων ρεκόρ. Είναι ενδεικτικά τα νούμερα στον Πειραιά: το λιμάνι κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ το 2025, φτάνοντας τις 863 αφίξεις και περί τους 1,85 εκατομμύρια επιβάτες, έχοντας έναν αριθμό 777 κρατήσεων για φέτος μέχρι στιγμής χαμηλότερα έναντι της περυσινής χρονιάς 2025.

Από την πλευρά τους οι ξενοδόχοι, σε μια περίοδο όπου είναι σε εξέλιξη οι διαδικασίες αναζήτησης προσωπικού και προσλήψεων και εν μέσω των γνωστών, οξυμένων ελλείψεων προσωπικού, αναδεικνύουν το ζήτημα των σοβαρών δυσλειτουργιών στη διαδικασία μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες μέσω της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων (ΠΟΞ) σε επιστολή προς τον αρμόδιο υπουργό Θάνο Πλεύρη. «Ολο και περισσότερα μέλη μας πλέον καταφεύγουν στη διαδικασία της μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες για να καλύψουν κενές θέσεις εργασίας που δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν από Ελληνες εργαζομένους». Η ΠΟΞ ζητεί τη θεσμοθέτηση δεσμευτικών και σύντομων χρονικών ορίων τόσο για την εξέταση των αιτήσεων από τις αποκεντρωμένες διοικήσεις όσο και για τη διαδικασία έκδοσης θεωρήσεων εισόδου από τις προξενικές αρχές, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη σαφούς χρονοδιαγράμματος δημιουργεί σοβαρή αβεβαιότητα και υπονομεύει τον επιχειρησιακό προγραμματισμό.

«Ελ. Βενιζέλος»: 4 νέες αεροπορικές, 8 επιπλέον προορισμοί
Συνολικά τέσσερις νέες αεροπορικές και 8 επιπλέον προορισμούς προσθέτει στο δίκτυό του για τη φετινή χρονιά το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας με βάση τα πλάνα των αεροπορικών για τα θερινά τους προγράμματα. Το 2025 στο Ελ. Βενιζέλος εξυπηρετούνταν 70 αεροπορικές και 166 προορισμοί στην αιχμή της σεζόν.

Το 2026 θα είναι η χρονιά της Ινδίας για την Αθήνα, με την IndiGo και την AEGEAN να συνδέουν για πρώτη φορά -ιστορικά- απευθείας την ελληνική πρωτεύουσα και την Ελλάδα με το Νέο Δελχί και τη Βομβάη. Η IndiGo, με εκκίνηση της πρώτης πτήσης στις 23 Ιανουαρίου, είναι η μία από τις τέσσερις νέες αεροπορικές που προστίθενται φέτος στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ), μαζί με την AnimaWings, την TAP και την Korean Air.

Ως προς τους 8 νέους προορισμούς, σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται καταρχάς το Νέο Δελχί και η Βομβάη, τόσο από την IndiGo όσο και από την AEGEAN λίγο αργότερα, καθώς και το Ντάλας από την Αmerican Airlines, διαμορφώνοντας σε 9 τις απευθείας συνδέσεις από την Αθήνα στην αμερικανική αγορά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Μάλιστα το Ντάλας, με εκκίνηση δρομολογίων στις 21 Μαΐου, θα είναι το 5ο απευθείας δρομολόγιο της American Airlines (σ.σ.: η μοναδική αεροπορική που θα πετάει στον συγκεκριμένο προορισμό απευθείας από την Ελλάδα), η οποία είναι και η εταιρεία με τους περισσότερους προορισμούς από την Αθήνα στις ΗΠΑ.
Στα μακρινά επίσης δρομολόγια, η νεοεισερχόμενη Korean Air θα πετάει στη Σεούλ (τσάρτερ) από τον ερχόμενο Απρίλιο. Σημειωτέον ότι πτήσεις τσάρτερ στο δρομολόγιο Σεούλ – Αθήνα είχε τελευταία φορά τον Οκτώβριο του 2024 η Asiana Airlines.

Στα ευρωπαϊκά δρομολόγια, η Wizz Air προσθέτει από τις αρχές Μαΐου το Γκντανσκ (η μοναδική αεροπορική εταιρεία στη συγκεκριμένη σύνδεση) και αντίστοιχα η airBaltic το Ταλίν από τα τέλη Απριλίου. Πρόκειται για τον δεύτερο προορισμό από την Αθήνα για την εταιρεία που έρχεται να προστεθεί στην υφιστάμενη σύνδεση με τη Ρίγα. Η νεοεισερχόμενη AnimaWings θα είναι η μοναδική αεροπορική που θα πετάει στη σύνδεση με την Κλουζ στη Ρουμανία, αλλά και την Τιμισοάρα από τα τέλη Μαρτίου. Νέα προσθήκη στο αεροδρόμιο είναι και αυτή της ΤΑΡ στη σύνδεση με τη Λισαβόνα από τις αρχές Ιουλίου: η αεροπορική πέταξε τελευταία φορά από την Αθήνα τον Οκτώβριο του 2012 και επιστρέφει τώρα σε έναν προορισμό που εξυπηρετείται επίσης από την AEGEAN και την SKY express.

Ενδιαφέρον σε σχέση με την επιμήκυνση της σεζόν, και ειδικά τις πιο μακρινές αγορές, έχει και το γεγονός ότι η Air Canada ξεκινά τα δρομολόγια σχεδόν έναν μήνα νωρίτερα, στις αρχές Μαρτίου αντί για τις 31/3. Αντίστοιχα η DELTA ξεκινά το δρομολόγιο για Ατλάντα 20 ημέρες νωρίτερα, ενώ η United Αirlines από το Σικάγο, η Delta από τη Βοστόνη και η American από το Σάρλοτ στη Βόρεια Καρολίνα ξεκινούν δύο εβδομάδες νωρίτερα.

newmoney.gr